Walvissen in de buurt van de stad Auckland, Nieuw-Zeeland, consumeren dagelijks grote hoeveelheden microplastics. Tot die conclusie komt een team van internationale onderzoekers na onderzoek van walvispoep. In dat team zitten Thijs Bosker, universitair hoofddocent Milieuwetenschappen bij Leiden University…

Arjen Doelman (Universiteit Leiden), Max Rietkerk (Universiteit Utrecht), Ehud Meron (Ben-Gurion University of the Negev) en Isla Myers-Smith (University of Edinburgh) ontvangen voor hun RESILIENCE-project een ERC Synergy-subsidie van 10 miljoen euro. De wetenschappers gaan onderzoeken of en hoe we…

Meetikken op een ritme, patronen in geluiden herkennen en genieten van muziek: voor mensen klinkt het als de normaalste zaak van de wereld. Maar hoe zit dat met dieren? Michelle Spierings zoekt het uit en maakt met haar onderzoek kans op de Klokhuis Wetenschapsprijs.

Onderzoek doen met wetenschappers van verschillende disciplines is niet eenvoudig. ‘Maar voor de samenleving is die samenwerking juist van levensbelang’, zegt hoogleraar Milieu en Duurzaamheid Jan Willem Erisman. Vanuit het Leidse interdisciplinaire onderzoeksprogramma Liveable Planet organiseert hij…

Van telescopen tot sciencefiction: in één semester ontdekken studenten zonder natuur- of sterrenkundige achtergrond het heelal. De eerste lichting studenten begon afgelopen maand aan de nieuwe minor Our Universe.

Waarom krijgt de één mentale klachten na nare ervaringen in de jeugd en de ander niet? Om daar achter te komen, zoekt het Leidse onderzoeksproject THRIVE deelnemers tussen de 18 en 24 die onder meer hun brein in de hersenscanner willen laten bekijken. Meld je aan en help om meer inzicht te krijgen in…

Het Levend Lab van de Universiteit Leiden verhuist naar het hart van het Leiden Bio Science Park. Op de nieuwe plek tussen de Hogeschool, Mentor en Naturalis, zijn de eerste slootjes inmiddels gegraven. Deze nieuwe locatie is beter toegankelijk voor zowel wetenschappers als publiek. Hier kunnen onderzoek…

Hoogleraar mediarecht en informatiesamenleving Tarlach McGonagle maakt zich zorgen over de toename van online desinformatie en het zaaien van haat. Hij pleit ervoor dat mensenrechten de koers bepalen van nieuw beleid voor de online wereld. Op 9 mei spreekt McGonagle zijn oratie uit.

Hoogleraar Jan Willem Erisman is blij met de vrijheid aan onze universiteit. Maar er zijn wel kaders nodig, vindt hij. Daarom doet hij vanuit zijn eigen professie een voorstel voor zo’n kader. Sterker nog, hij doet een voorstel voor een prachtige ambitie voor Universiteit Leiden.

Deze week (29 mei t/m 6 juni) vieren we in Nederland de 86e editie van de Boekenweek, Een uitgelezen moment om een aantal recente boeken van onze wetenschappers extra in het zonnetje te zetten.

Het samenwerkingsverband ROBUST, een initiatief van het Nederlandse Innovation Center Artificial Intelligence (ICAI), ontvangt 25 miljoen euro van NWO voor het versterken van fundamenteel AI-onderzoek. Het Leidse interdisciplinaire onderzoeksprogramma SAILS maakt deel uit van ROBUST.

Micro- en nanoplastics zorgen voor stress bij gewassen zoals sla en wortels. Dat ontdekte promovendus Laura Julia Zantis. Door die stress kunnen planten minder goed groeien en daalt hun voedingswaarde. Dit effect treedt zelfs op bij biologisch afbreekbare plastics.

Wolven in Nederland eten vooral wilde hoefdieren zoals reeën, wilde zwijnen en edelherten. In gebieden waar deze dieren minder beschikbaar zijn, zoals in Drenthe, voeden wolven zich ook met in het wild levende runderen die worden ingezet voor natuurbeheer. Dat blijkt uit een onderzoek naar de ontlasting…

De interdisciplinaire minor AI & Society van de Universiteit Leiden brengt studenten en docenten uit allerlei vakgebieden bij elkaar. Samen bekijken ze de impact van AI op de maatschappij. Studenten zijn enthousiast over die samensmelting van werelden.

Cryogene geheugens, antibioticabehandeling voor urineweginfecties en het duurzaam recylclen van plastic. Dat zijn de onderwerpen van drie toegekende NWO-XS-subsidies aan onderzoekers van de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen.

Voor het oplossen van complexe vraagstukken, waar we nu als mens én als organisatie voor staan, is leiderschap nodig: en dan niet alleen van leidinggevenden, maar van iedereen. Om inzicht in te krijgen in jouw eigen leiderschap, kun je gebruik maken van de kaartenset en animatie die hiervoor ontwikkeld…

Indië is altijd een paradijs geweest voor natuuronderzoekers. Al in de zeventiende eeuw deed de Duitser Georgius Everhardus Rumphius onderzoek op de Molukken. Ondanks zijn blindheid wijdde Rumphius zijn leven aan het vastleggen van de Ambonese kruiden- en bloemenwereld.

In de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw was Argentinië onderhevig aan een zware dictatuur. Het regime schuwde het gebruik van grof geweld en marteling niet. Ook verdwenen er geregeld mensen die hun ontevredenheid lieten blijken. Ana Saab deed voor haar promotie onderzoek naar hoe de herinnering aan…

De kans erop lijkt nihil, maar Rusland is juridisch verplicht om onderzoek te doen naar schendingen van het recht tijdens de oorlog in Oekraïne. Staten die verwikkeld raken in een gewapend conflict ontkennen vaak aansprakelijkheid. Maar het humanitair oorlogsrecht en mensenrechten verplichten landen…

De Faculteit Geesteswetenschappen is een nieuwe functie rijker. Marian Klamer is per 1 september benoemd tot directeur PhD-programma’s van de Graduate School. ‘Ik wil de balans vinden.’

Jaap van den Herik is op 8 oktober – bij zijn afscheid als hoogleraar Recht en Informatica – benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. Hij ontving de onderscheiding in het Academiegebouw uit handen van Francisca Ravestein, burgemeester van Pijnacker-Nootdorp.

Overmatige regeldruk zorgt voor economische schade en kan het vertrouwen in de overheid ondermijnen. Bij het tegengaan van regeldruk moeten beleidsmakers meer oog hebben voor de verschillende manieren waarop mensen op regels reageren, bepleit promovendus Ritsart Plantenga in zijn proefschrift.

Hans Slabbekoorn is gespecialiseerd in dierengeluiden. Per 1 juli is hij benoemd tot hoogleraar Akoestische ecologie en gedrag. Een enorme waardering, meent de kersverse professor. ‘Deze baan gaat nooit vervelen, of ik nu de urban jungle bestudeer, of marien lawaai.’

Als vader van een gezin met vier kinderen kwam hij al regelmatig in de Hortus. Nu komt Tom Schreuder er ook voor zijn werk. Dagelijks komt hij vanuit Lisse op de fiets. De nieuwe zakelijk directeur noemt het een ‘perfecte match’.

Het Gilgamesj-epos inspireerde de kunstenaar Harry van Kruiningen zijn leven lang. Deze vertelling uit Mesopotamië over de lotgevallen van Gilgamesj, de legendarische koning van Uruk, en zijn vriend Enkidu is een van de oudst overgeleverde epen uit de wereldliteratuur. Al is het epos bijna 4.000 jaar…

Tijdens het symposium ‘Diversiteit en Inclusie bij de Politie: van willen naar zijn’ stond de vraag centraal hoe organisaties daadwerkelijk divers en inclusief kunnen zijn. De grote belangstelling (het was al snel volgeboekt) laat zien dat het thema urgent is, zowel in de wetenschap als in de prakti…

Orthopedagoog en klinisch neuropsycholoog Yvette Dijkxhoorn behandelt de fabel ‘mensen met autisme hebben geen empathie’. "Het is eerder een vooroordeel dan een fabel", aldus Dijkxhoorn.

Hoe kan je de slagkracht van inspecteurs vergroten met behulp van verantwoorde artificiële intelligentie (AI)? Met deze vraag gaat het Innovation Center for Artificial Intelligence (ICAI) Lab AI4Oversight zich bezighouden. Door het ontwikkelen van algoritmes en werkwijzen proberen ze inspecteurs van…

In maart hebben 94 studenten de lerarenopleiding bij het ICLON afgerond en daarmee een onderwijsbevoegdheid voor het voortgezet onderwijs behaald. Door de nog steeds geldende coronamaatregelen vond de diploma-uitreiking ook deze keer online plaats. Desondanks maakten de opleiders een feestje van de…

Klimaat en mensenrechten worden eind 2023 belangrijke thema’s op het wereldtoneel. De nieuwe serie lunchseminars van het interdisciplinaire onderzoeksprogramma Global Transformations and Governance Challenges (GTGC) sluit naadloos aan op deze onderwerpen. Alle Leidse wetenschappers en studenten zijn…

Op donderdag 6 februari is de pilot Atelier binnen de faculteit der Rechtsgeleerdheid officieel van start gegaan. Vier groepen van maximaal 18 studenten zijn begonnen aan de ateliers.

De aanmelding van migranten en asielzoekers in Ter Apel is overbelast. Dat beeld is prominent in de media. In podcast De Verbranders gaan promovendi Neske Baerwaldt en Wiebe Ruijtenberg in gesprek om thema’s als migratie, grenzen en de vluchtende mens vanuit verschillende kanten te belichten.

Digitalisering kan enorm bijdragen aan vergroening, maar moet zelf ook zo duurzaam mogelijk zijn. Om grote stappen te maken is er veel meer samenwerking en een nationale regie nodig. Daarom ondertekende de Universiteit Leiden het Manifest Duurzame Digitalisering dat op 18 oktober is aangeboden aan…

De collectie Visuele Etnografie van de Universiteit Leiden is toegevoegd aan Alexander Street Press, een educatieve streaming video service. De masterspecialisatie Visuele Etnografie heeft inmiddels al veel getalenteerde studenten ondersteund bij het produceren van inspirerende films. Ongeveer 70…

NWO beloont vier projecten waar Leidse onderzoekers wetenschap en samenleving dichter tot elkaar brengen. Wat zijn dat voor projecten?

Gaan alle afgestudeerde geesteswetenschappers het onderwijs in? Hoe ziet de ondersteuning voor beginnende studenten eruit in Leiden? En wat maakt een talenstudie eigenlijk zo leuk? Op deze en meer vragen kregen twintig West-Brabantse decanen antwoord tijdens een speciaal voor hen georganiseerde voor…

Moderne mensen en neanderthalers leefden in Frankrijk en Noord-Spanje mogelijk tot 2.900 jaar naast elkaar totdat de neanderthalers verdwenen. Dat schrijven archeologen van de Universiteit Leiden en Cambridge University in een nieuwe publicatie in Scientific Reports.

Snijsporen op botjes van beren laten zien dat mensen in Noord-West Europa 300.000 jaar geleden berenvellen gebruikten om warm te blijven.

Op 27 februari jongstleden is op 85-jarige leeftijd in het verpleeghuis overleden onze zeergeleerde en hooggewaardeerde oud-collega, mevrouw dr. Carla Musterd, weduwe van prof. dr. Ivo Schöffer.

‘Ik had niet verwacht dat ik de beurs zou ontvangen, maar het biedt wel ruimte voor een heel gaaf onderzoek,’ vertelt Michelle Spierings. De onderzoeker van het Instituut Biologie Leiden (IBL) heeft een Veni-beurs toegekend gekregen van wetenschapsfinancier NWO, voor maximaal 280.000 euro.

eLaw - Centrum voor Recht en Digitale Technologie, nam deel aan de internationale co-creatie workshop van het Horizon Europe BIAS Project, gericht op het bespreken van de rechtvaardigheid van AI-toepassingen in het wervingsproces en de ALTAI-vereisten.

Om onze gebouwen en steden duurzamer te maken, is het belangrijk om eerst te begrijpen waar ze van gemaakt zijn. Industrieel ecoloog Tomer Fishman (CML) ontvangt een ERC Starting Grant om de bouwmaterialen van gebouwen in het Zuidelijke deel van de wereld in kaart te brengen. 'Zonder gegevens kun je…

Waarom is de kleur van de lucht blauw? Waarom zijn de meeste mensen rechtshandig? En waarom is een spinnenweb zo sterk? Het is een kleine greep uit de vragen die binnenkomen bij Postbus 71: een project van Leiden2022 waar iedereen vragen kan stellen. Friso de Hartog is de drijvende kracht van Postbus…

Kunstmatige intelligentiesystemen zijn slim. Patronen herkennen kunnen ze bijvoorbeeld beter dan mensen. Toch blijft die mens nog hard nodig. Hoe kun je die AI-systemen beter sturen? LIACS- docent Jan van Rijn schreef er samen met een aantal collega’s een boek over. We stelden hem een paar vragen.

Organen en weefsels uit het lab kunnen in de toekomst mensen met orgaanfalen genezen. Micha Drukker is ervan overtuigd dat dit dankzij stamcellen werkelijkheid wordt. Op 18 november houdt de hoogleraar Stem Cells, Developmental Biology and Technology for Innovative Drug Research zijn oratie.

Orthopedagoog Maretha de Jonge behandelt de fabel ‘Iedereen heeft wel een beetje autisme’. "Iedereen herkent dongemakkelijke situaties. Dan hoor je wel eens dat iedereen wel wat autistisch heeft. Toch is dat niet hetzelfde.", aldus de Jonge.

Alex Geurds, hoogleraar Archeologie van Midden-Amerika, wordt vanaf 1 januari decaan van de Faculteit der Archeologie.

Michiel Veldhuis heeft bij de C.J. Kok Publieksprijs de meeste stemmen van het publiek gekregen en mag zich daarmee Ontdekker van het Jaar noemen. Veldhuis onderzoekt hoe klimaatverandering ecosystemen op de savannes in Afrika beïnvloedt en hoe we die ecosystemen kunnen beschermen.

Van een nieuwe generatie antibiotica en een betere werking van vaccins tot een routekaart voor donkere materie en nieuw licht op Hindoetradities. Vier wetenschappers van de Universiteit Leiden ontvangen de prestigieuze ERC Advanced Grant van 2,5 miljoen euro om hun onderzoek uit te bouwen.

Van duiven tot zebravinken. Carel ten Cate bestudeerde vogelgeluiden. En dat niet alleen. Samen met Leidse linguïsten onderzocht hij de parallel tussen vogelzang en taal. Op 9 juni was het afscheidssymposium, als afsluiting van zijn brede carrière. Nou ja, afsluiting? Carel ten Cate is nog niet klaa…