Thomas Moerland studeerde geneeskunde en wiskunde in Leiden en heeft een fascinatie voor het ontstaan en de werking van intelligentie. Hij bundelde dat allemaal in een populair-wetenschappelijk boek: Van IQ naar AI.

Het zijn hardnekkige kwesties: pensioenen die slecht aansluiten op zzp’ers, werkende moeders met stagnerende salarissen en arbeidsongeschikten die geen werk vinden. Pim Koopmans, promovendus aan de rechtenfaculteit, bracht onze financiële risico’s in kaart.

‘Met ruimteantenne LISA kijken we met een compleet nieuwe blik naar het heelal’, zegt sterrenkundige Elena Maria Rossi. Het zal de eerste missie zijn die zwaartekrachtgolven vanuit de ruimte detecteert. Die kunnen ons meer vertellen over het begin van ons heelal en de vorming van zwarte gaten. Met een…

De digitale samenleving is kwetsbaar, hebben we de afgelopen weken gezien. Onze decaan Paul Wouters deelt zijn gedachten hierover en moedigt aan om bij te komen in de periode rond de feestdagen.

Bart Barendregt krijgt een Vici beurs Voor zijn onderzoeksproject ‘Eén tussen de Nullen, een Antropologie van Artificial Intelligence in Islam’.

In hoeverre lijkt exoplaneet Proxima b op onze aarde? En is er ook leven te vinden? Astronomen hopen daar antwoorden op te vinden met de nieuwe Europese Extremely Large Telescope (ELT). Met een NWO-onderzoeksfinanciering van 18 miljoen euro kan een Nederlands consortium verder bouwen aan de instrumenten…

Seed funding voor summer schools, onderzoekssamenwerkingen en joint degree-programma’s: het zijn slechts enkele voorbeelden van manieren waarop we impact maken als partner in Una Europa, een alliantie van 11 toonaangevende onderzoeksuniversiteiten. Om het jaar af te sluiten, vroegen we zes collega’s…

Samen aan de slag in tijden van verandering. Met enthousiasme, passie en verbinding als toverwoorden. Dat benadrukten bestuurders Jasper Knoester en Luc Sels tijdens de start van dit nieuwe jaar voor onze Science-faculteit. ‘Hoop op een betere wereld is samen actief aan progressie werken.’

Hoe dragen vetten en enzymen in de hersenen bij aan multiple sclerose? In zijn promotieonderzoek combineerde Daan van der Vliet chemie en neurowetenschap om nieuwe inzichten te krijgen in het ontstaan van hersenziekten.

Student Jeroen van Gessel merkte dat docenten weinig tijd hadden om uitgebreide feedback te geven op schrijfopdrachten. Samen met zijn technisch onderlegde vriend Menno Hahury richtte hij de startup Eduface op en ontwikkelde hij een AI-onderwijsassistent. 'De eerste gebruikers werken nu drie keer zo…

In de medische en psychologische wetenschap is weinig onderzoek gedaan naar vrouwen. Te ingewikkeld, die grillige hormoonhuishouding. Ja, onderzoek naar verschillen tussen mannen en vrouwen is complex, weten neurowetenschappers Ellen de Bruijn en Lara Wierenga, maar juist daarom zo belangrijk.

Hoe meer onderzoeksgegevens we bundelen, hoe beter we nieuwe behandelingen voor kanker kunnen vinden. Maar hoe zorgen we dat patiëntgegevens veilig blijven als we ze delen? Leidse onderzoekers gaan deze uitdaging aan in een groot Europees project.

‘Alleen door goed samen te werken, lukt het’. Dat benadrukt rector magnificus Hester Bijl wanneer zij spreekt over professionele onderzoeksondersteuning tijdens de opening van de tweede research support conference. Leren en inspireren, dat stond voor de 80 onderzoeksondersteuners centraal op 14 juni.…

Na de dood van de profeet Mohammed, breidde het Islamitische Rijk zich in razend tempo uit. Binnen honderd jaar besloeg het een gebied van de Atlantische Oceaan tot het Indiase subcontinent. Hoe werd zo’n snel veroverd gebied één rijk? Hoogleraar Petra Sijpesteijn ontvangt een Vici om die vraag te b…

Hoewel het soms een uitdaging is, doen ouders er goed aan om met hun tieners te blijven praten. Ook over hun eigen opvoedgedrag. Die opvoeding wordt door gezinsleden vaak sterk verschillend ervaren en stemming speelt daar een belangrijke rol in, zo blijkt uit onderzoek van ontwikkelingspsycholoog Loes…

Archeologie alumnus Chris Muysson won de W.A. van Es-prijs tijdens de Reuvensdagen van 2023. Hij ontving deze prijs voor zijn uitvoerige masterscriptie-onderzoek naar de geschiedenis van de visconsumptie in Nederland.

Geen proefjes en labjassen, maar computers en kunstmatige intelligentie: dit jaar ging de Nobelprijs voor de Scheikunde naar de bedenkers van het baanbrekende AI-model Alphafold. Dit programma voorspelt met indrukwekkende nauwkeurigheid eiwitstructuren aan de hand van hun genetische code. Dat is cruciaal…

Criminologiestudenten Simone Kruijt en Noor Hekker deden onderzoek naar cybercriminaliteit in Leiden en presenteerden hun bevindingen aan een enthousiaste burgemeester Lenferink en de regionale politie. De conclusies moedigen aan om een nieuwe aanpak te ontwikkelen, aldus de burgemeester.

Hoe houd je deelnemers van begin tot eind betrokken bij je onderzoek? En hoe verbind je je onderzoek met een groot publiek? Als adviseur wetenschapscommunicatie werkt Eva Slings met onderzoekers bij Psychologie aan deze en andere vragen. Collega’s delen hun ervaringen.

Sterrenstelsels in het vroege heelal bevatten meer stof en verborgen stervorming dan gedacht. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Ivana van Leeuwen, die data van verschillende telescopen combineerde om een completer beeld te krijgen.

Binnen de Faculteit Governance and Global Affairs (FGGA) wordt hard gewerkt aan een toekomstbestendige aanpak voor kunstmatige intelligentie. Met het FGGAi programma en de introductie van de nieuwe tool LUChat zet de faculteit een belangrijke stap richting veilig, verantwoord en innovatief gebruik van…

Zeven wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een ERC Starting Grant. Met deze subsidie kunnen onderzoekers hun eigen project lanceren, een eigen onderzoeksteam vormen en hun beste ideeën uitvoeren.

Tijdens hackwedstrijd HALON hadden 28 teams één doel: zoveel mogelijk kwetsbaarheden vinden in de systemen van Nederlandse hogeronderwijsinstellingen. Ontwikkelaar onderwijssoftware Chris Handy deed in zijn eentje mee en belandde op de tweede plek in de categorie ‘Vulnerabilities found at the highest…

Hoe combineer je de groei van windenergie met de bescherming van kwetsbare zeevogels? Met haar masterscriptie over dit spanningsveld won Sofie Hajer de Unilever Research Prize 2025. Haar onderzoek biedt nieuwe inzichten in hoe ecologie en beleid elkaar kunnen versterken.

Onderwijs

Het bewijs dat een quantumcomputer sneller is dan een normale is een stap dichterbij gekomen. Na een doorbraak in het versnellen van klassieke algoritmen, toonden onderzoekers Vedran Dunjko en Casper Gyurik aan dat slechts één quantumalgoritmen zijn klassieke tegenhanger kon verslaan. Ze vertellen over…

Dimiter Toshkov vertelt in Trouw over de term het Mondiale Zuiden.

Vier jonge, veelbelovende Leidse wetenschappers hebben een Rubicon-beurs ontvangen van NWO. Deze beurs stelt hen in staat om bij buitenlandse topuniversiteiten onderzoek uit te voeren, en zo waardevolle wetenschappelijke ervaring op te doen.

Bijzonder Hoogleraar Public Affairs Arco Timmermans werd samen met Martijn Vonk geïnterviewd over hun vakgebied Public Affairs voor de rubriek 'Junior Meets Senior'.

Een internationaal team van sterrenkundigen heeft aangetoond dat een witte en rode dwergster radiopulsen uitzenden. De dwergsterren draaien elke twee uur om elkaar heen. Door de ontdekking weten astronomen nu dat het monopolie op heldere radioflitsen niet alleen bij neutronensterren ligt. In het team…

Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en de Universiteit Leiden starten vanaf 1 september 2021 met de tweejarige Engelstalige masteropleiding Population Health Management (PHM). De Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) heeft hiervoor groen licht gegeven. De opleiding zal worden aangeboden…

Digital Humanities beter integreren in opleidingen, zodat studenten hun digitale vaardigheden zo goed mogelijk ontwikkelen. Dat wil Hossam Ahmed de komende jaren bereiken. Hij ontving een senior Comenius Fellowship om een digitaal programma voor studenten te ontwikkelen.

Hoogleraar Jenny Doetjes heeft een NWO-subsidie ontvangen om onderzoek te doen naar de cross-linguïstische eigenschappen van hoeveelheidsuitdrukkingen en de invloed van ons brein op taal.

Marieke Liem, Hoogleraar Sociale Veerkracht en Veiligheid, was afgelopen dinsdag te gast op NPO Radio 1. Zij sprak daar over de macht van de onderwereld.

Wat kunnen we komend jaar verwachten van de docentcoaches? Universitair docenten Astrid Van Weyenberg en Maarten van Leeuwen vertellen over hun plannen.

Facilitair, Organisatie

Emeritus-hoogleraar moleculaire astrofysica Ewine van Dishoeck is benoemd tot Citation Laureate door Clarivate, een bedrijf dat onderzoeksdata analyseert. Daarmee beschouwt Clarivate haar als invloedrijke wetenschapper met het kaliber om een Nobelprijs te winnen.

Gemeenten laten een bedrijf al jaren undercover onderzoek doen in onder meer moskeeën. Dat mag niet zeggen Ymre Schuurmans, hoogleraar staats- en bestuursrecht, en Bart Custers, hoogleraar Law and Data Science, beide verbonden aan de Universiteit Leiden, in NRC op 15 oktober 2021.

Onderwijs

In totaal hebben 21 Leidse onderzoekers succesvol een aanvraag ingediend voor de NWO SGW Open Competitie XS. Twee van de beloonde projecten komen van onderzoekers van FGGA: Silvia D’Amato en Jaroslaw Kantorowicz.

Wouter Weeda is benoemd tot wetenschappelijk directeur van het Instituut Psychologie door het bestuur van de Faculteit der Sociale Wetenschappen. Hij start per 1 december 2025 voor een periode van drie jaar en volgt daarmee Hanneke Hulst op.

AI heeft toepassingen in allerlei domeinen. Wil je graag een evenement organiseren over de mogelijkheden van AI in jouw onderzoeksveld? Het Leidse interdisciplinaire onderzoeksprogramma SAILS biedt je inhoudelijke experts, geld en andere ondersteuning.

Per 1 maart as. zal Alenka Prinčič in dienst treden bij de Universitaire Bibliotheken Leiden als hoofd van het Centre for Digital Scholarship (CDS). Haar expertise op het gebied van Research Support, Research Infrastructures en Open Publishing en haar persoonlijke kwaliteiten als leidinggevende bieden…

Extremistische gebruikers van Telegram verhuizen massaal naar andere chatapps, zoals het anonieme SimpleX. Zo hopen zij opsporing te voorkomen, nu Telegram-oprichter Pavel Doerov persoonsgegevens van criminele gebruikers gaat delen met autoriteiten.

De gegevens van 41 miljoen sterrenstelsels brengen het kosmologisch standaardmodel toch niet aan het wankelen. Tot die, voor henzelf verrassende conclusie, komt een internationaal team van onderzoekers met daarbij Koen Kuijken, hoogleraar bij de Leidse Sterrewacht.

Leidse psychologen ontvangen een Outreach Grant van de Young Academy Leiden (YAL) om te vertellen over feiten en fabels in hun tak van onderzoek. Marieke Bos, Lara Wierenga, Marit Ruitenberg en Sanne Willems krijgen tot €1000 om hun project te verwezenlijken.

Matthew Canfield (universitair docent, Van Vollenhoven Instituut) en Danielle Chevalier (universitair docent Law & Society, Van Vollenhoven Instituut) hebben allebei een NWO XS onderzoeksbeurs toegekend gekregen voor hun onderzoek. Deze beurzen van maximaal €50.000 zijn bedoeld om veelbelovende ideeën,…

Geef je eigen empirische onderzoek vorm in workshops van het ELS lab @Leiden!

Onderzoekers van het Leiden Institute of Advanced Computer Science (LIACS) werken mee aan de ontwikkeling van een gesprekstool voor patiënten met borstkanker, prostaatkanker en huidkanker. Het doel is om een gesprekstool te maken die kankerpatiënten kan ondersteunen in de zorg en hen helpt bij het nemen…

Het Openbaar Ministerie en het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) willen bij de opsporing particuliere DNA-databanken inzetten, die voor stamboomonderzoek gebruikt worden. Het middel zou ingezet kunnen worden bij ernstige strafzaken die zijn vastgelopen. In het buitenland wordt deze methode al gebruikt.…