Niet het licht, maar de afwezigheid ervan ving een paar jaar geleden de aandacht van Stephanie Noach. Met haar onderzoek naar darkness in kunst, wil ze laten zien hoe duisternis koloniale beeldvorming kan bevragen en soms zelfs ondermijnen.

De jaarlijkse field school in Oss is weer begonnen, dat betekent dat ruim 110 eerstejaarsstudenten de afgelopen weken voor het eerst het veld in zijn getrokken. Tijdens de opgraving in de toekomstige wijk Amsteleind leren de studenten grondsporen te interpreteren en documenteren.

Ruimtetelescoop Euclid is in staat om de geheimen van het heelal te ontrafelen. Dat laten de afbeeldingen zien die ESA vandaag heeft gepubliceerd, volgens de astronomen die met de data van de telescoop werken. De beelden overtreffen alle verwachtingen. De wetenschappers binnen het Euclid-consortium,…

De twee instrumenten van ESA’s ruimtetelescoop Euclid hebben hun eerste testopnamen gemaakt. De eerste beelden geven aan dat de ruimtetelescoop zijn wetenschappelijke doelen zal bereiken waarvoor hij is ontworpen - en mogelijk nog veel meer. Euclid zal een 3D-kaart maken van een derde van de hemel,…

Een team onder leiding van de Universiteit Leiden en het National Radio Astronomy Observatory heeft voor het eerst halfzwaar waterijs gedetecteerd rond een jonge zonachtige ster. In dit ijs is een deel van de gewone waterstofatomen vervangen door deuterium, een zwaardere variant van waterstof.

Wetenschappers hebben een neutrino ontdekt met de hoogste energie ooit gemeten. Leidse natuurkundigen Maarten de Jong en Dorothea Samtleben werkten mee aan dit project, waarover afgelopen week te lezen was in alle kranten en op alle online media.

Hoe kunnen wij kritisch blijven kijken én denken? Daarover vertellen cognitieve neurowetenschapper Sebo Uithol en neuropsycholoog Zsuzsika Sjoerds in de Podcast Psycholoog.

Portretten die je aankijken en indringende verhalen vertellen: expositie HEAR ME NOW brengt in beeld wat doorgaans ongezegd blijft.

Al in 2030 kunnen batterijen in elektrische voertuigen wereldwijd volledig voorzien in de behoefte aan kortetermijnopslag van elektriciteit. Door ze aan te sluiten op het elektriciteitsnet kunnen ze hun opgeslagen energie leveren, waardoor de energiezekerheid verbetert en hernieuwbare technologieën…

De Swifterbantman van museum Batavialand heeft na 20 jaar een make-over gekregen. Jarenlang was de man een toonbeeld van een stereotiepe Germaan. Vanaf nu heeft hij een mediterrane uitstraling, de grootste aanpassingen waren zijn huidskleur en zijn haar.

De gemeente Oss is een begrip in de wereld van de Nederlandse archeologie. Al vijftig jaar lang leggen Leidse archeologen, in samenwerking met inwoners van Oss, de geschiedenis van de gemeente bloot. 2024 is het archeologische jaar van Oss! In een reeks interviews blikken we terug op vijftig jaar samenwerking…

Of een bacterie nuttig of schadelijk is voor een plant is nu eenvoudig en goed te voorspellen met de nieuwe software bacLIFE. Door de intuïtieve interface maakt het de geheimen van bacterie-genen veel toegankelijker. Een groep Leidse biologen presenteerde dit staaltje bioinformatica in Nature Commun…

Op 25 september viert Leiden de nacht met het evenement Seeing Stars. Wat maakt de stedelijke nacht zo bijzonder? We vroegen het universitair docent Sara Brandellero, die onderzoek doet naar steden, nacht en migratie.

Werkt zwaartekracht hetzelfde als je kijkt naar de grootste schalen in ons universum? Dat gaat de Leidse natuurkundige Alessandra Silvestri onderzoeken met een ERC Consolidator-beurs van 2 miljoen euro. ‘We gaan ervan uit dat het zo is, maar we weten het eigenlijk niet.’

Minuscule elementaire deeltjes die vanuit de ruimte op aarde botsen, kunnen ons een inkijk geven in de verre objecten waar ze vandaan komen. Maar dan moet je ze wel eerst weten te vangen. Met een Vidi-subsidie van NWO gaat onderzoeker Sjoert van Velzen ‘op jacht’ naar neutrino's die afkomstig zijn van…

Museumpark Archeon heeft tijdens het Licht Festival gebruikt gemaakt van AI-beeldmateriaal, iets wat veel kritiek met zich mee bracht. Archeoloog Gerrit Dusseldorp gaf zijn mening over het gebruik van deze beelden via socialmedia-kanaal Bluesky.

Tienduizenden computers die maandenlang aan het rekenen zijn. Dat gebeurt nu bij het Flamingo-project onder leiding van Joop Schaye. Bij dit project maken onderzoekers de grootste computersimulatie van het heelal ooit. Hierover vertelt Schaye bij een podcast van BNR.

Een consortium onder leiding van Eefje Cuppen, hoogleraar Governance of Sustainability bij het Instituut Bestuurskunde, heeft een NWO-subsidie gekregen voor een onderzoeksproject naar de sociale, maatschappelijke en technische aspecten van de energietransitie.

Onderwijs, Sociaal

Meijerslezing, Meijersprijzen en Van Wersch springplankprijs en Nieuwjaarsreceptie 2024

Waterstof kan het klimaatprobleem helpen oplossen. Tenminste, als we het op de juiste, schone manier gaan produceren. Leidse onderzoekers brachten de wereldwijde milieu-impact van waterstofproductie in kaart en keken vooruit tot 2050. Ze publiceerden hun werk in Energy & Environmental Science.

De staalproductie zal waarschijnlijk een groot deel van ons toekomstige koolstofbudget opslokken. Het afvangen van CO₂ bij de productie lost het probleem niet op. Technologieën op basis van hernieuwbare energiebronnen zijn effectiever, maar niet voldoende om netto-nul-uitstoot te bereiken.

De Europese Unie heeft met de Green Deal ambitieuze en broodnodige klimaatdoelen geformuleerd. Maar de huidige geopolitieke spanningen en de energiecrisis maken de uitvoering ervan ingewikkeld. Zeven wetenschappers van de alliantie Leiden-Delft-Erasmus Universities (LDE) schreven daarom een white paper…

Het academisch jaar nadert zijn einde en de zomer komt in zicht. Studenten van FGGA werken hard om alles af te ronden. We vroegen aan een aantal van hen hoe zij terugkijken op het afgelopen jaar en naar hun inzichten en tips voor medestudenten.

Assistent professor Vedran Dunjko en zijn team krijgen een gift van 100.000 euro van Google om hen te steunen in hun quantumonderzoek. Het onderzoek spitst zich toe op de vraag of quantumcomputers nieuwe manieren kunnen bieden om de mysteries van de hoge-energiefysica te begrijpen. Google zet zich in…

Als je een paper gaat schrijven, maak je gebruik van de inzichten die je tijdens de colleges en je studie tot nu toe hebt opgedaan. Daarnaast maak je soms ook gebruik van literatuurstudie of doe je eigen onderzoek waarover je schrijft.

De nachtkant van exoplaneet WASP-43b blijkt, tot verrassing van sterrenkundigen, geen methaan te bevatten. Waarschijnlijk zorgt extreme wind ervoor dat er te weinig tijd is om methaan te vormen. Dat stelt een internationaal team wetenschappers, met Leidse en Amsterdamse inbreng, in Nature Astronomy.…

Misselijkheid, zenuwpijn en haaruitval: een greep uit de nare bijwerkingen van chemotherapie. Het kan ook anders, liet biochemicus Liyan Zhang zien. Samen met onder meer Leidse biologen deed ze onderzoek naar een medicijn dat alleen actief is in combinatie met licht. Zhang promoveert op 4 juli.

De aanwezigheid van belangengroepen in beleidsvorming is een cruciaal onderdeel geworden van westerse democratieën. Deze groepen vormen de schakel tussen de samenleving en de beleidsmakers, en beïnvloeden de beleidskeuzes van de overheid. Hun functie wordt echter vaak als vanzelfsprekend beschouwd en…

Wat begon met een oude Sovjetcamera en een donkere kamer in Londen, groeide uit tot een levenslange passie. Ontwikkelingsbioloog Michael Richardson legt al sinds zijn jeugd de natuur vast — van wilde kustplanten tot microscopische details in het lab.

Ook in 2024 waren onze collega's van het Instituut Psychologie op verschillende manieren in de media zichtbaar. Bekijk hun mediaoptredens, van NRC tot de Podcast Psycholoog.

Wat gebeurt er als alle verlichting in een groot gedeelte van de stad wordt uitgezet? Hoeveel sterren kun je zien zonder al die lichtvervuiling? Dat gaan wetenschappers, kunstenaars en inwoners van Leiden samen onderzoeken tijdens Seeing Stars Leiden, op 25 september. ‘Leiden is de ideale plek voor…

Een internationaal team van sterrenkundigen onder leiding van Ardjan Sturm van de Sterrewacht heeft voor het eerst een tweedimensionale inventaris gemaakt van ijs in een planeetvormende schijf van stof en gas rond een jonge ster. Ze deden dat met de James Webb-ruimtetelescoop. De onderzoekers, onder…

Wat als je één enkele cel in real time zou kunnen zien ‘eten’? Dat kan helpen om ziektes zoals kanker beter te begrijpen. Promovendus Yixuan Wang ontwikkelde een chemische tool die oplicht en zichtbaar maakt hoe levende cellen voedingsstoffen opnemen.

Zoek je iets om te luisteren tijdens het komende lange weekend? Medewerkers en alumni van de Faculteit Geesteswetenschappen maakten de afgelopen maanden verschillende podcasts. Een selectie.

Een internationaal team van onderzoekers, heeft de genetische geschiedenis van onze vroegste modern menselijke voorouders herschreven. Door gebruik te maken van de grootste dataset tot nu toe van genetisch materiaal van Europese prehistorische jager-verzamelaars (356 individuen) tussen 35.000 en 5000…

Maar liefst vier wetenschappers van de Universiteit Leiden hebben een prestigieuze Vici-beurs gekregen. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft dat bekendgemaakt. De gehonoreerde aanvragen zijn afkomstig van onderzoekers van de Faculteit der Sociale Wetenschappen, de Sterrewacht…

Elise Darras studeert aan het Leiden University College (LUC) en be besloot een maand lang stage te lopen in Frankrijk bij H2Air.

Hoe zorg je ervoor dat burgers meer betrokken zijn bij energietransitieprojecten? Dat is de hoofvraag van het nieuwe transdisciplinaire onderzoeksproject EmPowerEd. De Universiteit Leiden doet, als consortiumpartner mee en richt zich op effectieve en inclusieve samenwerking tussen burgers, gemeenten…

Doğukan Yilmaz koos voor een studie die aansloot bij zijn lievelingsvakken, en dat pakte goed uit. Voor zijn bachelorthesis ontwikkelde hij een nieuw model om een belangrijke chemische reactie beter te voorspellen. ‘Op de grens van wat mogelijk is op bachelorniveau,’ schrijven zijn begeleiders. Dankzij…

Iedere week loopt Uwe Hensch vol bewondering langs de Oude Sterrewacht in Leiden. Tijdens de lockdown besloot hij om een LEGO-ontwerp te maken van het historische gebouw. Zijn ontwerp is inmiddels af en zou zomaar in productie kunnen gaan. Maar daarvoor heeft hij wel jouw hulp nodig!

LUC-studenten onderzoeken rivierherstel in de Geul met sedimentonderzoek, waterkwaliteitsmetingen en analyse van biodiversiteit