550 zoekresultaten voor “decennia” in de Publieke website
-
Van gelijke kansen tot hybride klaslokalen
Op 1 september 2025 bestaat het ICLON 30 jaar. Al drie decennia lang werken we samen met de onderwijspraktijk aan het beter leren van leerlingen en het opleiden en professionaliseren van leraren. Dat doen we door praktijk te verbinden met theorie en onderzoek met onderwijs. Een unieke combinatie die…
-
Waarom fundamentele wetenschap ertoe doet
Wat heb je aan fundamentele wetenschap? Veel, zo bewijzen de sprekers tijdens Science Matters. Dit symposium werd op 18 maart 2016 gehouden ter ere van het tweehonderd jarig bestaan van de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen.
-
Deze diersoorten willen we beschermen, maar kan dat ook?
Diersoorten waar we in Nederland veel waarde aan hechten, leven vaak een groot deel van het jaar in gebieden op andere continenten. Maar deze gebieden staan onder grote druk, zijn vaak slecht beschermd en zijn armer dan het wereldwijd gemiddelde. ‘Als de dieren ons echt zo veel waard zijn, dan moeten…
-
Waarom Noord-Korea en zuidelijk Afrika van elkaar afhankelijk zijn
Noord-Korea lijkt een geïsoleerd land, maar heeft sterke banden met Afrikaanse regimes. De liberale wereldorde krijgt steeds minder zicht op deze alliantie, die ondanks internationale sancties handelt in wapens, waarschuwt promovendus Tycho van der Hoog.
-
Studenten ontdekken in de dierentuin dat chimpansees wél ritmische geluiden maken (ook al hebben ze amper ritmegevoel)
Hoe kunnen chimpansees zo nauw aan ons verwant zijn en toch amper ritmegevoel hebben? ‘De beste studenten ooit’ en gedragsbioloog Michelle Spierings lieten zien dat chimpansees wel degelijk in de maat trommelen en bewegen. Elk in hun eigen maat zelfs.
-
Donner waarschuwt voor verzwakte Europese Unie
De vluchtelingencrisis en terreurdreiging vragen om een betere Europese samenwerking, stelt Piet Hein Donner in zijn Cleveringa-oratie op 26 november in het Academiegebouw. ‘Kiezen voor een open en pluriforme gemeenschap vergt moed.’
-
Verlichting versus romantiek bij discussie over duurzame energie
Gastschrijver Thomas Rosenboom nam afgelopen donderdag deel aan een discussieavond over duurzame energie, waarvoor een door hem gedane uitvinding de inzet vormde. Zijn gesprekspartner Frans Saris maakte er een solo-college van, en verkondigde dat kernenergie passé is.
-
Taal als medicijn
Problemen in het brein beperken al snel de communicatie met anderen. Daarom kijken Leidse taalonderzoekers met bijzondere interesse naar dementie, autisme, dyslexie en vergelijkbare stoornissen en aandoeningen.
-
Neanderthalers zorgden 125 duizend jaar geleden al voor verandering van ecosystemen
Jagers-verzamelaars zorgden al 125 duizend jaar geleden voor verandering van ecosystemen, dat blijkt uit een interdisciplinaire studie van archeologen van de Universiteit Leiden in samenwerking met andere wetenschappers. Met gebruik van vuur hielden neanderthalers stukken landschap open en hadden daarmee…
-
Universiteit Leiden reist tijdens 450e verjaardag naar verleden én toekomst
De Universiteit Leiden viert in 2025 haar 450-jarig bestaan met een goedgevuld programma voor oog, oor en geest. Het lustrumjaar opent met een feestelijke dies natalis op vrijdag 7 februari. Op het programma staan verder onder meer een alumnifestival, drie tentoonstellingen en een grachtenconcert.
-
Kosmos
De geschiedenis van de sterrenkunde valt volgens Harm Habing in twee delen uiteen. Het eerste deel loopt van het prille begin tot de Tweede Wereldoorlog en het tweede deel bestrijkt de geschiedenis vanaf de oorlog tot heden. Ieder deel krijgt zijn eigen band. Het onderhavige boek is het eerste deel.
-
Leids onderzoek naar quantumtechnologie valt ruim in de prijzen
Maar liefst zes Leidse projecten ontvangen een subsidie voor quantumonderzoek van het nationaal groeifrondsprogramma Quantum Delta NL en de NWO. Om quantumtechnologie te stimuleren is namelijk niet alleen het bedrijfsleven hard nodig, maar ook de wetenschap. Onderzoek naar nieuwe sensoren, snellere…
-
Nieuwe SPARXS-techniek onthult DNA-gedrag met ongekende snelheid
Door te bestuderen hoe afzonderlijke DNA-moleculen zich gedragen, kunnen we genetische aandoeningen beter begrijpen en betere medicijnen ontwerpen. Tot nu toe was het één voor één onderzoeken van DNA-moleculen een langzaam proces. Biofysici van de TU Delft en de Universiteit Leiden ontwikkelden een…
-
Van wetenschappelijk idee naar veelbelovend medicijn
Veel farmaceutische bedrijven stoten hun eigen lab af en gaan nauwer samenwerken met universiteiten en start-ups van wetenschappers. Hoogleraar Science based business Simcha Jong onderzoekt onder andere op het Leiden Bio Science Park (LBSP) hoe wetenschappelijke ideeën uitmonden in nieuwe medicijne…
-
Conferentie ontrafelt het mysterie van verzamelen, bewaren en tonen
Waarom en hoe verzamelt de mens? Waarom toont een museum het ene voorwerp wel, en het andere niet? Deze vragen vormen het hart van het interdisciplinaire onderzoeksprogramma Museums, Collections and Society. Op 5 en 6 juli houdt het programma een conferentie voor wetenschappers en een breed publiek.
-
Hoe kies je de optimale locatie voor windmolens in de Noordzee?
In de komende decennia zullen er duizenden windmolens in de Noordzee verrijzen. Milieuwetenschapper Chen Li identificeerde de beste gebieden om ze te bouwen, met aandacht voor materiaalgebruik, CO2-uitstoot en de impact op het milieu. Zijn artikel verscheen in Environmental Science & Technology.
-
Onderzoeker voor de klas: ‘We moeten de natuur beter nabootsen’
Hoe voorzien we de groeiende wereldbevolking van duurzame energie? Op het Rotterdamse Laurens College bespreekt hoogleraar Marc Koper met leerlingen de cruciale rol van scheikunde in de energietransitie. Dankzij dit soort gastlessen maken scholieren kennis met wetenschap en onderzoekers horen welke…
-
Conventies: de smeerolie in de motor van het staatsbestel
De opkomst van populistische partijen, de groei van de staatstaak en nu de versplintering in de Eerste en Tweede Kamer: de Nederlandse politieke realiteit is de afgelopen decennia in rap tempo veranderd. Die veranderingen staan in schril contrast met het Nederlandse staatsrecht dat sinds de grondwetsherziening…
-
Feestelijke opening nieuwe masterspecialisatie toegepaste statistiek
Op donderdag 20 augustus vindt in de Burumazaal van het Onderwijsgebouw van het LUMC de feestelijke bijeenkomst Vision on Statistical Science and Information on the Masters Programme plaats. Dit is de openingsbijeenkomst van de bijzondere masterspecialisatie Statistical Science for the Life and Behavioral…
-
Maarten Kunst nieuwe hoogleraar Criminologie
Maarten Kunst is benoemd tot hoogleraar Criminologie aan de Universiteit Leiden. Slachtofferschap en slachtofferervaringen zullen centraal staan in zijn hoogleraarschap.
-
Lars van Doorn spreekt op ESOF2022: ‘In meerdere opzichten een mooie kans’
Van 13 tot en met 16 juli vindt in Leiden het EuroScience Open Forum (ESOF) plaats, het grootste multidisciplinaire wetenschappelijke congres van Europa. Namens de Faculteit der Rechtsgeleerdheid zal onder anderen Lars van Doorn een presentatie geven.
-
‘Ik heb altijd gewerkt aan een betere wereld. Hier bij Biologie doen we dat ook’
De nieuwe instituutsmanager van het IBL studeerde zelf een half jaar biologie, maar ging toch een heel andere kant op: ontwikkelingssamenwerking en de financiële sector. Drie decennia later maakt Resi Janssen een radicale carrièreswitch. Of toch niet? ‘Ik wil dat we over tien jaar in een nieuw, duurzaam…
-
Hoe vervuilend is de kleding in je kast?
Katoen is de meest gebruikte natuurlijke vezel voor kleding. Maar hoe vervuilend zijn onze katoenen spijkerbroeken en T-shirts eigenlijk? Milieuwetenschapper Laura Scherer coördineerde een internationaal onderzoeksproject naar de impact van katoen. ‘Wat consumenten hier in Europa kopen, kan bijdragen…
-
Optrekkende mist rond jong sterrenstelsel voor het eerst in beeld
In het vroege heelal worden sterrenstelsels omhuld door een soort mist: een wolk van waterstof. Bij stelsels in het latere heelal is die mist verdwenen. Sterrenkundige Jorryt Matthee slaagde er voor het eerst in het optrekken van die mist in beeld te brengen. Promotie op 19 september.
-
Criminologiestudent Sara deed onderzoek naar slachtofferschap en raakte zelf zwaargewond
Terwijl ze midden in haar scriptie-onderzoek zit wordt criminologie-student Sara Kalf (24) aangereden en raakt ze zwaargewond. Na lang revalideren en hard werken, zette ze vorige week eindelijk haar handtekening in het Zweetkamertje.
-
Wereldwijde degradatie van land en natuur bedreigt welvaart en welzijn
De welvaart en welzijn worden wereldwijd bedreigd door de degradatie van land en natuur. Alhoewel het tij nog te keren is, wordt gevreesd voor verdere achteruitgang in de komende decennia.
-
Presentatie woordenboek Grieks-Nederlands: ‘Uiteindelijk moet je zelf beslissen wat je doet’
Na een proces van meer dan twee decennia werd woensdag 5 juni het nieuwe woordenboek Grieks-Nederlands gepresenteerd. Universitair docent Lucien van Beek fungeerde de laatste negen jaar als manager van dit project van Ineke Sluiter. Daarnaast is hij een van de hoofdredacteuren.
-
Leidse natuurkundigen fotograferen klonterige supergeleider
Hoge-temperatuur-supergeleiding is een van de grootse raadsels in de natuurkunde. Milan Allans onderzoeksgroep gebruikte een Josephson Scanning Tunneling Microscope om voor het eerst beelden te maken van de ruimtelijke variatie van supergeleidende deeltjes. Het leverde ze een Nature-publicatie op.
-
Levenslang leren als uitkomst voor gigantisch personeelstekort
Treinen die niet rijden, enorme rijen op Schiphol, kinderopvang die dicht blijft en lange wachttijden in de zorg. Het zijn allemaal gevolgen van het personeelstekort. Econoom Lars van Doorn ziet een paar oplossingen die kunnen helpen, maar heeft ook minder goed nieuws.
-
Hoe geven we AI een plek? Heeft de islamitische wereld antwoorden?
Het seculiere Westen worstelt met de komst van AI, maar moslims in Zuidoost-Azië óók. Wat kunnen we van elkaar leren?
-
Hoe de eerste Nederlandse universiteitscrèche poeslief en schermloos bleef
Als er één plek is op de universiteit waar verschillen wegvallen, dan is het wel op de Kattekop. Dit universitaire kinderdagverblijf viert in september haar 40-jarig bestaan. De geschiedenis ervan weerspiegelt ontwikkelingen bij de universiteit. De waardering voor de crèche is bijzonder hoog.
-
Terug naar de toekomst: welk beeld van de toekomst hadden mensen tijdens de perestroika?
In veel landen in Centraal- en Oost-Europa brak er eind jaren 1980 een periode van meer openheid aan. Wat deed dit met het toekomstperspectief van inwoners? En kunnen we iets leren uit deze periode voor onze huidige tijd? Universitair docent Dorine Schellens duikt de literatuur in om dit uit te zoek…
-
Slagaderverkalking en medicijnontdekking: deze twee jonge onderzoekers wonnen een Krijn Rietveld Award voor innovatief onderzoek
De één ontdekte dat slagaderverkalking op een auto-immuunziekte lijkt, de ander ontwikkelde een systeem dat gaat helpen bij de zoektocht naar nieuwe medicijnen. Zowel Marie Depuydt als Jurren de Groot ontvingen daarom op dinsdagavond 4 juni een Krijn Rietveld Memorial Innovation Award.
-
Ruim 3 miljoen euro subsidie voor opzetten strategisch onderzoek rondom Bewaken & Beveiligen
Een onderzoeksteam van het Institute of Security and Global Affairs (ISGA) heeft een subsidie van ruim 3 miljoen euro gekregen van het Kenniscentrum Bewaken en Beveiligen, een samenwerkingsverband tussen NCTV, OM, Politie en Koninklijke Marechaussee. Met het geld wordt meerjarig onderzoek en onderwijs…
-
Zwarte gaten zijn soms gigantische vulkanen. Martijn Oei promoveerde erop, mét lof
Niet alles wat in de buurt komt van een zwart gat, wordt erin opgeslokt. Zwarte gaten kunnen materiaal ook wegslingeren, en die kans blijkt aanzienlijk groter dan gedacht. Een toevallige ontdekking en wat Martijn Oei daar vervolgens mee deed, leverden hem 12 december een promotie cum laude op, ‘met…
-
Hoe Charles Darwin ons kan helpen terrorisme te begrijpen
De afgelopen decennia verrasten terroristen regelmatig met onverwachte en spectaculaire aanvallen, zoals bijvoorbeeld de aanslag op het World Trade Centre in New York. Hoe kunnen de veiligheidsdiensten deze terroristen een stapje voor zijn? Ga eens te rade bij Charles Darwin en Steven Spielberg, adviseert…
-
‘Oudste zonen maakten de dienst uit in het oude Egypte’
Decennia werd gedacht dat het familiesysteem van de oude Egyptenaren sterk op het onze leek. Volgens promovenda Steffie van Gompel ligt dat net iets anders. ‘Het was in Egyptische gezinnen vaak de oudste zoon tegen de rest van de kinderen.’
-
Een toekomst gebaseerd op welzijn, inclusie en duurzaamheid in plaats van economische groei
Hoe kan de samenleving haar obsessie met economische groei loslaten en zich richten op doelen als welzijn, inclusie en duurzaamheid? Dat is een van de kernvragen waar een nieuw Europees project van 3 miljoen euro zich over buigt de komende vier jaar. Leids universitair onderzoeker Rutger Hoekstra is…
-
‘We moeten beter voorbereid zijn op oorlog’
Waarom slagen of falen vredesmissies? Welke nieuwe technologieën gaan de strijd bepalen? De afgelopen decennia is goede kennis over moderne oorlogsvoering onvoldoende benut, terwijl ze cruciaal is voor de veiligheid van Europa. Dat stelt Frans Osinga, bijzonder hoogleraar War Studies, in zijn oratie…
-
‘Soms helpt het om rust te nemen om over dingen na te denken’
Hij begon zijn carrière als parttime promovendus en was daarnaast leesvader op de school van zijn kinderen. Nu kijkt hij als hoogleraar terug op veertig jaar onderzoek en onderwijs: Peter Klinkhamer van het Instituut Biologie Leiden, ecoloog in hart en nieren.
-
De overheidsmanager in de 21e eeuw
Managers in de (semi-)publieke sector werken in een omgeving die steeds complexer en meer onvoorspelbaar wordt. Dit vraagt om nieuwe kennis en competenties, maar biedt ook enorme kansen. Dat betoogt Zeger van der Wal, bijzonder hoogleraar Bestuurskunde, in zijn oratie op 3 maart.
-
Antony Griffiths: ‘De pre-fotografische drukkunst is Europa’s meest onderschatte kunstvorm’
Op de valreep van het nieuwe jaar sprak Antony Griffiths, oud-hoofdconservator drukkunst in het British Museum, de eerste Raphelengiuslezing uit. Hij sprak twee uur onafgebroken over zijn levenswerk: de geschiedenis van de pre-fotografische drukkunst.
-
Wie ben je zonder die sigaret?
Wil je succesvol stoppen met roken? Dan is het vooral belangrijk of je jezelf kunt zien als niet-roker. Psycholoog Eline Meijer heeft ook ontdekt dat gestopte rokers die daarin niet slagen een grotere kans op terugval hebben. Dat komt vaker voor bij rokers met een lagere sociaaleconomische achtergrond.…
-
NWO-beurs voor nieuwe techniek om kanker te bestrijden
Biologisch chemicus Nathaniel Martin en zijn team ontvangen een NWO-beurs om te onderzoeken hoe het blokkeren van het ‘NNMT’-enzym kan helpen bij het bestrijden van bepaalde typen kanker. Experimenten met muizen zijn alvast veelbelovend. Samen met het Nederlands Kanker Instituut hoopt Martin de techniek…
-
Doorbraak kunstmatige fotosynthese dichterbij
Stel dat wij kunnen wat groene planten kunnen: fotosynthese. Dan zouden we onze enorme energiebehoefte kunnen stillen met diepgroene waterstof en klimaatneutrale biodiesel. De afgelopen decennia werkten wetenschappers er volop aan. Chemicus Chengyu Liu promoveert 8 juni op weer een stap die kunstmatige…
-
Leidse astronomen vinden grootste radiostelsel ooit
Een team onder leiding van de Leidse promovendus Martijn Oei heeft bij toeval een radiostelsel ontdekt van minstens 16 miljoen lichtjaar lang. Het sterrenstelsel, vergelijkbaar met honderd Melkwegen op een rij, vormt de grootste structuur die tot nu toe gevonden is. De vondst trekt gangbare ideeën over…
-
Ook beschermd regenwoud verliest biodiversiteit
In veel van 's werelds beschermde tropische gebieden neemt de biodiversiteit aanzienlijk af. Dit blijkt uit een wereldwijde studie waaraan ook onderzoekers van de Universiteit Leiden deelnamen. Een artikel over het onderzoek verscheen in het gezaghebbende wetenschappelijke tijdschrift Nature.
-
Nadine Akkerman ontdekt verraderlijk schilderij van Elizabeth Stuart, koningin van Bohemen
Tijdens het onderzoek voor haar nieuwe boek, Elizabeth Stuart: Queen of Hearts, stuitte Nadine Akkerman op een relatief onbekend portret van Elizabeth Stuart, koningin van Bohemen en grootmoeder van koning George I. Het schilderij zou volgens Akkerman als majesteitsschennis zijn beschouwd in de tijd…
-
Planten en planeten
In een wervelende mix van wetenschap, natuur en kunst brengt de expositie Planten & Planeten beide werelden samen. De expositie is vanaf 7 februari vijf jaar lang te zien in de Oude Sterrewacht in de Hortus botanicus.
-
De impact van de slavenhandel op de Nederlandse economie
In hoeverre is Nederland rijk geworden van de trans-Atlantische slavenhandel? Gerhard de Kok kijkt in zijn proefschrift 'Walcherse Ketens' naar Vlissingen en Middelburg, de belangrijkste slavenhandelssteden van Nederland in de tweede helft van de achttiende eeuw. Wat blijkt: op nationaal niveau was…