Bespreek grotere wijzigingen in je vak of lesmateriaal altijd met je leidinggevende, de opleidingsdirecteur en/of de onderwijsdirecteur. Wijzigingen in één vak hebben gevolgen voor andere vakken en moeten gedeeld worden met anderen binnen de opleiding.

Raadpleeg de onderwijsvisie en het strategisch plan om een goed beeld te krijgen van het onderwijs aan onze faculteit. Houd rekening met de regelementen. Niet alles wat je zou willen veranderen, kan ook daadwerkelijk worden veranderd. 

Zodra je groen licht hebt gekregen om wijzigingen aan te brengen in je onderwijs, moet je eerst...

1. De plaats van je onderwijsonderdeel in het curriculum analyseren.

• Welke kennis en vaardigheden hebben studenten al opgedaan voordat ze bij jou terechtkomen?
• Welke kennis en vaardigheden hebben ze nodig om jouw vak te kunnen volgen?
• Wat is het niveau van het vak?  

2. De doelgroep evalueren.

• Wat zijn belangrijke kenmerken van de studenten die de vak volgen?
• Wat is het effect van deze kenmerken op jouw vak? 

Als je helemaal vanaf nul begint met het ontwerpen van een opleiding, ga dan verder met stap 5. 

Als je een bestaand vak of onderdeel wilt wijzigen, voltooi dan eerst stap 4. 

Beantwoord de onderstaande vragen om een bestaande module te herontwerpen.

• Wat is de huidige situatie en waarom is die ongewenst?
• Welke ideeën heb je om het vak of onderwijsonderdeel te verbeteren?
• Hoeveel tijd denk je nodig te hebben om de wijzigingen door te voeren?
• Wanneer moet de nieuwe versie van het vak of het onderdeel klaar zijn?
• Met welke andere betrokkenen moet je overleggen voor toestemming of ondersteuning? 

Zodra je stap 1 tot en met 4 hebt doorlopen, kun je contact opnemen met SEEDS voor ondersteuning bij het herontwerp. Vermeld je antwoorden op de vragen in de e-mail.

Leerdoelen geven aan wat studenten aan het einde van je vak en/of onderwijsonderdeel weten en kunnen.

Open de richtlijnen voor leerdoelen (aan de rechterkant) om duidelijke en meetbare leerdoelen te formuleren. De richtlijnen bevatten ook een overzicht van de Engelse en Nederlandse werkwoorden uit de taxonomie van Bloom. Deze werkwoorden zijn ingedeeld in vijf cognitieve niveau's en het gebruik ervan helpt je om je activiteiten en toetsing af te stemmen op je leerdoelen. 

Je kunt ook de leerdoelengenerator gebruiken als inspiratiebron. 

Zodra je je leerdoelen hebt vastgesteld, kun je nadenken over onderwijs- en leeractiviteiten die je studenten kunnen helpen deze doelen te bereiken. Gebruik dit overzicht van onderwijsactiviteiten als uitgangspunt. Er zijn verschillende filters die je kunt gebruiken om de activiteit aan te passen aan je behoeften. Je kunt ook het Bloom-niveau van je doel selecteren om een activiteit op hetzelfde niveau te vinden. 

Voordat je je eigen materiaal ontwerpt, is het ook nuttig om open leermiddelen te raadplegen. Dit zijn materialen die andere docenten of didactisch medewerkers hebben gemaakt en beschikbaar hebben gesteld voor gebruik in het hoger onderwijs. Je kunt de bronnen raadplegen via de Universiteitsbibliotheek. 

Als je studenten wilt ondersteunen bij het ontwikkelen van hun vaardigheden in je vak, kun je relevante modules van het Science Skills Platform in je materiaal integreren. Neem contact op met skills@science.leidenuniv.nl voor ondersteuning. 

Zodra je je leerdoelen en activiteiten hebt vastgesteld, ga je na welke vorm van toetsing en feedback het meest geschikt is om studenten de juiste stimulans te geven om hun kennis en vaardigheden te ontwikkelen en de leerdoelen te bereiken. Toetsing kan summatief of formatief zijn.

Het overzicht van de taxonomie van Bloom in de richtlijnen voor leerdoelen bevat ook enkele mogelijke toetsvormen waarmee kan worden nagegaan of een bepaald cognitief niveau is bereikt. Lagere niveaus kunnen vaak worden getoetst met meerkeuzevragen of gesloten vragen, terwijl hogere niveaus geavanceerdere toetsmethoden vereisen, zoals papers of presentaties.

Gebruik de informatie over toetsing en feedback en de taxonomie van Bloom als uitgangspunt en overleg vervolgens met SEEDS en je examencommissie over welke toetsvorm je kiest en hoe de verschillende onderdelen gewogen moeten worden.

De praktische organisatie van het vak of het onderwijsonderdeel is net zo belangrijk als een goed ontwerp:

• Werk de pagina in de studiegids indien nodig bij
• Maak een Brightspace-pagina aan
• Stel digitale toetsen op (indien van toepassing),
• Houd rekening met de roostering
• Vraag webcolleges aan enz.

Er volgt nog een stapsgewijze handleiding voor de praktische organisatie. Raadpleeg ‘Praktische organisatie’ voor meer informatie.

[Laatste update: juni 2025]

Leer meer over de praktische organisatie van onderwijs

Zodra je de wijzigingen hebt doorgevoerd en het vak of het onderwijsonderdeel in zijn nieuwe vorm hebt gegeven, is het van cruciaal belang om te evalueren of je aanpassingen het gewenste effect hebben gehad.

Maak even tijd vrij om na te denken over het proces en de resultaten. Plan een gesprek in met SEEDS om de geleerde lessen te bespreken en indien nodig nieuwe plannen te maken.

Je kunt ervoor kiezen om aanvullende evaluatievragen aan te vragen voor je vakevaluatie die gericht zijn op de wijzigingen die je hebt aangebracht. Overweeg ook om enkele studenten te interviewen over hun indruk van de wijzigingen voor meer gedetailleerde feedback.