Universitair docent Anna Dlabacova krijgt een Starting Grant van de European Research Council. Ze gaat de beurs van ongeveer 1,5 miljoen euro gebruiken om onderzoek te doen naar het Nederlandstalige getijden- en gebedenboek.

Middels een endoscopische camera zijn opnames gemaakt van hergebruikte middeleeuwse fragmenten aan de binnenkant van boekbanden uit de 16e en 17e eeuw. De unieke beelden werden gemaakt in het kader van het project ‘FragmEndoscopy: An Innovative Way to Discover Hidden Heritage inside Early Modern Book…

Het zinnetje ‘ijs en weder dienende’ is een goed voorbeeld van de zogenoemde deelwoordconstructie en misschien wel een van de meest ondoorgrondelijke van het Nederlands. Want wat (of wie) dient nu wie (of wat)? De betekenis is eigenlijk ‘als het ijs en weer meezitten’. De oratie van Gijsbert Rutten,…

Hoe is het Islamitische Rijk ontstaan? En hoe was het dagelijks leven daar? Twee nieuwe Ted Ed-animaties geven in eenvoudige taal het antwoord op die vragen. Arabisten Petra Sijpesteijn en Birte Kristiansen vertellen hoe het was om de video’s te ontwikkelen.

Wat doe je als je een boek uit de zestiende of zeventiende eeuw hebt, maar je vermoedt dat in de boekrug een fragment van een middeleeuws handschrift is verwerkt? Universitair docent Thijs Porck kreeg een NWO-beurs om aan de slag te gaan met een camera aan een slang. ‘Het project komt neer op kijkoperaties…

Per 1 maart is Mariken Teeuwen gestart als bijzonder hoogleraar schriftcultuur in de middeleeuwen bij het Instituut voor Geschiedenis. ‘Ik kijk ernaar uit om samen met studenten onderzoek te doen.’

Ruim 600 handschriften en vroege drukken maakte de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) onlangs digitaal beschikbaar via het platform Europeana, als onderdeel van het project ‘The Art of Reading in the Middle Ages’ (ARMA). Zeven Europese erfgoedinstellingen werkten twee jaar samen om 30.000 gedigitaliseerde…

Boekhistoricus Erik Kwakkel heeft twee onderwijsmodules over het middeleeuwse boek beschikbaar gemaakt op het online leerplatform Khan Academy. Dit online onderwijsplatform werd in 2009 opgericht door Salman Khan en kent momenteel zo’n 10 miljoen unieke gebruikers per maand.

Welke rol speelden boeken bij het gebed in de late middeleeuwen? Wat was de interactie met deze boeken door lezers en gebruikers? En hoe kunnen we dat terug zien in de boeken die zijn overgeleverd?

Nederlanders zijn veel gezagsgetrouwer dan ze zelf denken. Heel anders dan de Belgen. Dat de twee regeringen verschillend omgaan met bijvoorbeeld de coronacrisis, is te verklaren uit de geschiedenis vanaf de Middeleeuwen. Leidse historici Judith Pollmann en Henk te Velde vertellen.

Als universitair docent Jiyan Ilbrink niet aan het werk is voor de universiteit, is ze in haar moestuin te vinden. Op het lapje grond bij haar om de hoek kweekt ze de lekkerste tomaten, courgettes en aardappelen.

December jl. overleed na een kort ziekbed op 89-jarige leeftijd dr. Mireille Madou, van 1976-1992 wetenschappelijk medewerker middeleeuwse kunst aan het Kunsthistorisch Instituut. Hoewel Mireille al vele jaren uit Leiden weg was, bleef zij nog immer actief en publiceerde zij ‘aan de lopende band’.

De houding van Amsterdam ten opzichte van sekswerk, beleefdheid in oude Arabische brieven en malaria in de middeleeuwen: ook dit jaar vormden de onderwerpen van het Research Traineeship een bonte verzameling. Vrijdag 30 augustus sloten de trainees de voorlopig laatste editie af.

Thijs Porck (Universiteit Leiden) en Monika Opalińska (Universiteit van Warschau) hebben een kleine subsidie ontvangen van het Neil Ker Memorial Fund (British Academy) voor hun onderzoek naar de fragmenten van een 11e-eeuws manuscript die verspreid over Europese bibliotheken in Nederland, Polen, Duitsland…

Meer aandacht voor diversiteit in de Oudheid, workshops voor studenten met een functiebeperking en een kaartspel om verhalen over diversiteit met elkaar te delen: deze en andere projecten ontvangen in 2023 subsidie van het facultaire JEDI-fonds.

Hoogleraar Ariadne Schmidt en universitair hoofddocent Arie van Steensel (Rijksuniversiteit Groningen) produceerden met A Companion to Medieval and Early Modern Leiden de eerste Engelstalige stadsgeschiedenis van Leiden. Burgemeester Peter Heijkoop nam het eerste exemplaar in ontvangst.

Veel van de taalregels die wij nu gebruiken, zijn in de zeventiende en achttiende eeuw geformuleerd. Promovenda Eline Lismont onderzocht in een dubbeltraject aan de universiteiten van Leiden en Brussel wat ervoor zorgde dat sommige een succes werden en andere snel werden vergeten.

Van hardloopwedstrijden tot festivals, van open dagen tot concerten: de Universiteit Leiden organiseert tal van evenementen. Wij lichten er zes uit van het jaar 2023.

2024 was een bewogen jaar voor de Faculteit Geesteswetenschappen. Ondanks dat we als faculteit zelf het middelpunt werden van politieke discussie en bezuinigingen, werden er weer prachtige onderzoeken uitgevoerd en nieuwe initiatieven ontplooid.

Ooit woonden studenten bij een hospita of zelfs de hoogleraar bij wie ze college liepen. Inmiddels is studentenhuisvesting een grote opgave, waarmee ook het nieuwe kabinet aan de slag zal moeten. Waar doen de nieuwe bewindsleden goed aan?

In de nationalistische negentiende eeuw nam de studie van middeleeuwse geschriften een vlucht. Juist de studie van de eigen volkstaal zou een groots nationaal verleden blootleggen. Maar waarom werd het Oudengels dan ook onderzocht door Denen, Nederlanders, Italianen en vele andere nationaliteiten?

Met behulp van AI reconstrueerden onderzoekers de spelregels van een in steen gekerfd bordspel uit de Romeinse tijd. De steen is gevonden in Heerlen. Het team concludeert dat dit speltype al eeuwen eerder gespeeld werd dan tot nu bekend was.

Op woensdag 12 oktober organiseert de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) vier lezingen over een opmerkelijke verzameling aantekenboekjes uit de vroege elfde eeuw, thans bewaard in Leiden. Ze zijn vervaardigd door de Franse monnik Ademar van Chabannes. Spreker Ad van Els schreef een diepgravende…

Ben je nieuwsgierig hoe een menselijk skelet in elkaar zit? Ontdek dit en meer op 3 oktober in Leiden, en op 4 oktober in Den Haag.

Ruim drie miljoen euro heeft hoogleraar Hilde De Weerdt de komende jaren te besteden. Voor onderzoek naar Chinese infrastructuur krijgt ze zowel subsidie van de European Research Council (ERC) als van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). ‘Het is mooi dat het ook in de sociale…

Hoe de grote meesters in de zestiende- en zeventiende eeuw leerden tekenen verschilt minder van een hedendaagse tekenklas of -boek dan je waarschijnlijk zal denken. Bijzonder hoogleraar Kunst op papier en perkament Yvonne Bleyerveld vertelt over de kunst van natekenen en modelboeken.

De belangrijkste deelverzameling middeleeuwse handschriften uit de Bijzondere Collecties van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL), de Codices Vossiani Latini, is nu open access beschikbaar via Digital Collections. De 324 Latijnse handschriften vervaardigd in middeleeuws Europa (en 48 namiddeleeuwse…

Jaarlijks reikt de Faculteit Geesteswetenschappen een prijs uit aan een onderzoeker of docent die zich in het afgelopen jaar verdienstelijk heeft gemaakt in het vergroten van de maatschappelijke impact van zijn of haar onderwijs en/of onderzoek. Elke medewerker van de faculteit heeft de kans gehad om…

Het was weer gezellig druk in het Rijksmuseum van Oudenheden! Op 22 juni is de zomertentoonstelling ‘Books that made History’ van Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) en het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) geopend. In de tentoonstelling zijn 25 Leidse boeken uit de collecties van de UBL te zien die…

Hoogleraar Beatrice de Graaf hield donderdag 12 december de 53e Huizingalezing. Voor een uitverkochte Stadsgehoorzaal sprak ze over de vraag hoe geschiedenis in crisistijd kan worden gebruikt om betekenis te geven aan de situatie.

In het Regionaal Archief Alkmaar is een bijzondere vondst gedaan: in een aantal zeventiende-eeuwse boekbanden zaten stukjes perkament van een handschrift uit de elfde eeuw. Het handschrift behoorde mogelijk toe aan een prinses die Engeland ontvluchtte na de Normandische verovering van 1066.

Historisch en monumentaal, maar ook koud en kostbaar. Met gemengde gevoelens verlaat de universiteit het Gravensteen dat al dateert uit de 12e eeuw. Hoe beviel het werken en studeren in deze voormalige Leidse gevangenis?

Twintig jaar geleden verliet de succesvolle hoogleraar Nederlandse letterkunde tot de Romantiek Frits van Oostrom de Leidse faculteit Geesteswetenschappen om universiteitshoogleraar in Utrecht te worden. Maar zijn Leidse vakgenoten zijn hem niet vergeten, integendeel! Vanwege Van Oostroms naderende…

Als meisje van zes jaar oud wist Barbara Gravendeel het zeker: ze wilde bioloog worden. Het zaadje hiervoor werd geplant in de tuin van haar ouderlijk huis. Een oude hoogstamboomgaard met een enorme haag eromheen. Sinds 1 mei is ze wetenschappelijk directeur (prefect) van de Hortus botanicus en vallen…

Van onderzoek naar sterrenwind tot gebarentaal: maar liefst zeven wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een prestigieuze Vici-beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Zeven onderzoekers van de Universiteit Leiden hebben een succesvolle aanvraag gedaan binnen de Open Competitie SGW (Sociale en Geesteswetenschappen) XS, een pilotprogramma van wetenschapsfinancier NWO.

In de afgelopen jaren hebben de kloeke en zeer succesvolle uitgaven Wereldgeschiedenis van Nederland (2018), Wereldgeschiedenis van Vlaanderen (2018) en Nog meer wereldgeschiedenis van Nederland (2022) op een toegankelijke wijze een breed publiek inzicht verschaft in hoe sterk de geschiedenis van Nederland…

Ieder wetenschappelijk instituut heeft zijn eigen dynamiek. Het College van Bestuur bezoekt instituten om te horen wat er speelt. Op 24 juni gingen ze langs bij het Instituut voor Geschiedenis. ‘Geschiedenis helpt het heden begrijpen, of het nu gaat om familieverhalen, lokale kwesties of wereldpolit…

Het is niet gemakkelijk om als wetenschapper met de samenleving te communiceren over je onderzoek – en dat ook nog in begrijpelijke taal. Met het Outreach Grant Symposium wil de Young Academy Leiden (YAL) een nieuwe generatie ‘outreachers’ ondersteunen en inspireren.

Een herder, maar ook een comparativist en historicus met zeer brede interesses. Zo omschrijft professor Philippe Buc zichzelf. Sinds 1 augustus 2021 bekleedt hij de stoel van hoogleraar Middeleeuwse Geschiedenis aan de universiteit. In een kennismakingsgesprek stelt Buc zichzelf, zijn onderzoek en zijn…

Na een uiterst pijnlijk slot hebben de westerse bondgenoten Afghanistan verlaten en zijn de Taliban weer oppermachtig. Hoe gaat Afghanistan verder en wat betekent het vertrek voor de wereldwijde verhoudingen? Rob de Wijk, hoogleraar Internationale betrekkingen en veiligheid, analyseert het falen van…

Lezing, Studium Generale

Alumni-activiteit, Lezing

Lezing

Lezing, Studium Generale

NWO heeft veertien Leidse wetenschappers een Vidi-beurs toegekend. Met deze beurs van maximaal 850.000 euro krijgen onderzoekers de kans om in de komende vijf jaar een nieuwe onderzoeksgroep op te zetten en een vernieuwende onderzoekslijn te ontwikkelen.