Het ontwerpen en bouwen van een geluidssculptuur met 3D-geprinte onderdelen
In het Digital Humanities Lab kunnen studenten en medewerkers gebruikmaken van verschillende technische faciliteiten. Promovendus Caeso vertelt meer over zijn ervaringen met de printer in de Maker Space.
Gedurende een groot deel van 2025 heb ik de faciliteiten van het Digital Humanities Lab (Huizinga) mogen gebruiken, met name de 3D-printer, om een van mijn onderzoeksprojecten te ontwikkelen. Als promovendus in artistiek onderzoek in muziek aan ACPA, de Academie voor Creatieve en Podiumkunsten van de Universiteit Leiden, heeft mijn onderzoek een sterk praktische component in het maken van kunst. In mijn geval gaat het om componeren in zeer ruime zin. Het huidige project is bijvoorbeeld een geluidssculptuur waarvan het belangrijkste deel van de fysieke structuur met een 3D-printer is geprint.
Het ontwerpen en bouwen van een geluidssculptuur met 3D-geprinte onderdelen
Het sonische principe is eenvoudig: feedback. Maar om dat te bereiken met piëzo's – een specifiek soort transducer – is het noodzakelijk dat ze elkaar fysiek raken. Het belangrijkste en meest tijdrovende onderdeel van het project was dus het ontwerpen van een structuur om de piëzo's op hun plaats te houden. Niet te strak, want de piëzo's moeten kunnen trillen, en er moest ook ruimte zijn voor speelsheid en variatie. Niet zo perfect dat het zijn ambachtelijke kwaliteit verliest, maar toch symmetrisch genoeg om feedback mogelijk te maken en een algemeen beeld te creëren. En op zo'n manier dat het hele beeldhouwwerk kan worden gedemonteerd voor transport en opslag, zodat mijn toekomstige zelf mijn vroegere zelf niet haat: als je geen auto hebt, niet mag rijden (althans niet in dit deel van de wereld) en in een slaapkamer woont, worden dit soort dingen een overlevingsvaardigheid.
Omdat ik eerder een makerspace op een school had gecoördineerd, kreeg ik de kans om behoorlijk wat inzicht te verwerven in de mogelijkheden en beperkingen van dergelijke digitale fabricagemethoden, en het spelen met beide – inclusief de beperkingen – maakt al lang deel uit van mijn creatieve proces. Dit soort doe-het-zelf, transparante esthetiek, waarbij geen geheim wordt gemaakt van hoe een stuk eigenlijk werkt, is precies wat ik nastreef: eenvoud in een (relatief gezien, vooral omdat ik gebruik kon maken van een 3D-printer) goedkoop pakket. Er is geen truc, geen geheim. Maar het was een lang proces om tot een akkoord te komen over de algemene grootte en het uiterlijk van het kunstwerk, en nog langer duurde het om de verhoudingen aan te passen. Hoewel 3D-printers in staat zijn om vrij nauwkeurige stukken te produceren, hebben ze ook een tolerantiemarge die kan variëren afhankelijk van een aantal factoren: de vorm die wordt geprint, de algemene schaal, het soort filament en de temperatuurinstellingen, en een reeks andere parameters. Dit wordt bijzonder ingewikkeld wanneer je te maken hebt met scharnierende verbindingen. En omdat het project gaandeweg veranderde, moesten de meeste van deze aanpassingen opnieuw worden ingesteld en getest, omdat ze niet altijd voorspelbaar zijn. Er was veel vallen en opstaan nodig om de vereiste kwaliteiten van het uiteindelijke resultaat van het beeldhouwwerk te bereiken.
Maar hier zijn we dan. Na veel prototypen te hebben gemaakt, denk ik dat ik nu een definitieve versie heb, al is die voorlopig nog maar definitief. De gemakkelijke toegang tot de 3D-printer heeft zeker geholpen om dit project tot stand te brengen (met dank aan Janessa Leeuwis voor haar hulp bij het opzetten!), maar dat betekent niet dat het werk nu klaar is. Omdat er zoveel is veranderd ten opzichte van het oorspronkelijke project, zijn de poëtische kenmerken ervan getransformeerd tot iets anders, en nu moet ik het opnieuw ontdekken, de maker die het schepsel leert kennen. Het kunstwerk heeft bijvoorbeeld nog geen naam: ik heb het gevraagd, maar ik kon niet echt verstaan wat het als antwoord terugschreeuwde...
Sound Sculpture
Vanwege de gekozen cookie-instellingen kunnen we deze video hier niet tonen.
Bekijk de video op de oorspronkelijke website of(video: Thomas Vorisek / audio: Caeso)
Caeso.
PhD candidate Academy of Creative and Performing Arts, Leiden University
caeso.mus@gmail.com
https://www.caeso.info/
-
Vroeg prototype voor de 3D-geprinte structuur (foto: Caeso) -
3D-printen van onderdelen op Ultimaker (foto: Alison) -
3D-printen van onderdelen op Ultimaker (foto: Alison) -
Enkele onderdelen voor de assemblage van het beeldhouwwerk (foto: Caeso) -
Close-up of the piezo made spheres (photo: Caeso) -
Close-up van het beeldhouwwerk (foto: Keven Fairbairn) -
Voetstuk van het beeld met versterkers en kabels (foto: Caeso) -
The assembled sculpture (photo: Caeso)
