In het kader van vernieuwen en verbinden – het thema van ons nieuwe strategisch plan – bracht ik afgelopen week een bezoek aan Brussel. Het is belangrijk de Universiteit Leiden een gezicht in Brussel te geven en te laten zien welke expertise we in huis hebben, bijvoorbeeld op het gebied van Afrika.

Twee wetenschapscommunicatieprojecten van de Universiteit Leiden hebben een WECOM-beurs gekregen binnen de Nationale Wetenschapsagenda (NWA). Het gaat om onderzoek naar de geschiedenis van de dovengemeenschap in Nederland en naar een aandoening waardoor mensen veelvuldig verdwalen.

Oekraïners zijn nazi’s en mensen uit het Westen satanisten aldus Russische propaganda. Egbert Fortuin vindt dat we de propaganda serieus moeten nemen.

Victoria Nysts liefde voor gebarentaal ontvlamde toen ze tijdens haar studie Afrikaanse taalkunde toevallig op een dovenschool terechtkwam. Inmiddels heeft de universitair docent een Vici-beurs toegekend gekregen om de geschiedenis van deze talen te onderzoeken.

Sinds hoogleraar Vroegmoderne literatuur en cultuur Nadine Akkerman een vrouwelijke spion tegenkwam in haar onderzoek, blijven de geheim agenten opduiken in haar werk. Nu is er Spycraft, dat ze samen schreef met wetenschapshistoricus Pete Langman, een publieksboek over de geheimhoudingstechnieken die…

De oorlog in Oekraïne duurt nu vier jaar en de wijze van oorlogvoeren verandert razendsnel. Drones, digitale afweer en geïmproviseerde oplossingen bepalen het slagveld. Nederlandse en Oekraïense experts duidden op een symposium de situatie aan het front. Wat zijn de lessen?

Begin september is er archeologisch onderzoek uitgevoerd op het Romeinse kamp van Leuvenum (Ermelo) door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en de Universiteit Leiden. Het Romeinse kamp maakt deel uit van een omvangrijk archeologisch rijksmonument, waarin ook 33 grafheuvels uit het neolithicum…

Stereotypen tussen EU-landen blijken meer dan alleen beeldvorming: ze beïnvloeden hoe burgers denken over Europees beleid. Dat tonen Adina Akbik en Christina Toenshoff in hun eerste resultaten uit een ERC-project naar culturele stereotypering.

Tweeduizend jaar geleden kwam het Midden-Oosten klem te zitten tussen de opkomst van het Romeinse Rijk in het westen en het Parthische Rijk in het oosten. Promovendus Nolke Tasma ontvangt een NWO-beurs om uit te zoeken hoe de lokale bewoners deze veranderingen hebben ervaren.

Op klompen in een Nederlands themapark in Japan maakte Cindy Heijdra echt kennis met het land van haar studie. Meer dan twintig jaar later studeert ze weer – dit keer voor basisschoolleraar.

Workshop

Lezing

Alumni-activiteit, Lezing

Alleen wat kleine, subtiele veranderingen merkt Sander van Kasteren sinds hij per 1 mei werd benoemd tot hoogleraar. Toch moet hij een beetje wennen aan het idee, ook al werkte hij al een paar jaar naar het hoogleraarschap toe. ‘Ik zie mezelf nog niet helemaal als prof.’

Een strategisch plan dat leeft bij de medewerkers. Zo omschrijft Maaike Barkema haar werk als strategisch secretaris. Haar taak? Ervoor zorgen dat het strategisch plan ook echt in de praktijk wordt gebracht. ‘Mijn werk is net als puzzelen: ik breng de juiste mensen bij elkaar en zorg ervoor dat alle…

Bodemecoloog Emilia Hannula gaat onderzoeken hoe de bodem ons kan helpen in de strijd tegen klimaatverandering en bij het verbeteren van de biodiversiteit. Ze ontvangt daarvoor een Vidi-subsidie van NWO. 'Bodemdiertjes zijn misschien onzichtbaar', zegt ze, 'maar ze spelen een enorme rol in het creëren…

Om te weten hoe hersenen werken, is het essentieel om ze goed in kaart te brengen. Dat blijkt mogelijk met een microscopietechniek waarin Leidse natuurkundigen uitblinken. Deze Amerikaans-Nederlandse doorbraak kan de menselijke zoektocht naar het begrip van hersenfuncties aanzienlijk vooruithelpen.

Inter- en transdisciplinair werken kan lastig zijn. Niet iedereen spreekt dezelfde ‘taal’ of weet elkaar zelfs te vinden. Op het lustrumevenement De Kennisboomgaard op 28 november startten en verstevigden academici en externe partners hun banden.

Als mensen subtiele, échte, niet geacteerde uitdrukkingen van emotie leren herkennen, zal dat helpen anderen beter te begrijpen en te vertrouwen. Daarom ontwikkelt Mariska Kret een interactieve virtual reality trainingstool (E-VIRT) voor een brede groep gebruikers, waaronder patiënten. Kret schetst…

Een nieuwe behandeling tegen slagaderverkalking gaf hoopvolle resultaten in losse cellen, maar bleek minder effectief in de eerste dierproeven. Bachelorstudent Biofarmaceutische Wetenschappen Willemijn van der Heijden wilde weten waarom. Ze onderzocht of de vorming van een laagje eiwitten rondom de…

Van hardloopwedstrijden tot festivals, van open dagen tot concerten: de Universiteit Leiden organiseert tal van evenementen. Wij lichten er zes uit van het jaar 2023.

Hoe werken sociaal-wetenschappelijke disciplines samen op het gebied van gezondheid en welzijn? Hoe doen we dat binnen onze Faculteit? En hoe doen we dit samen met maatschappelijke partners in Leiden? Dat dit onderwerp leeft bij veel van onze onderzoekers werd al snel duidelijk tijdens de Food for Thought…

Voor veel scheikundigen aan de universiteit is het de ultieme droom: een middel ontwikkelen dat écht bij patiënten terechtkomt. Maar de weg daarnaartoe is lang en onzeker. Nu mag het Leidse middel nizubaglustat door naar de derde fase van klinisch onderzoek. Dat is mogelijk dankzij een investering van…

De uitdaging is groot, maar de voldoening als het lukt ook: complexe suikermoleculen maken die een rol spelen in de biologie.

Met behulp van natuurkunde en een piepklein magneetje ontdekten wetenschappers een nieuwe DNA-structuur van telomeren. Telomeren worden wel eens gezien als de sleutel tot het verlengen van het leven. Ze beschermen genen tegen beschadigingen, maar worden bij elke celdeling een stukje korter. Als ze te…

Micro- en nanoplastics zorgen voor stress bij gewassen zoals sla en wortels. Dat ontdekte promovendus Laura Julia Zantis. Door die stress kunnen planten minder goed groeien en daalt hun voedingswaarde. Dit effect treedt zelfs op bij biologisch afbreekbare plastics.

Binnen een gezin beleven broers en zussen met dezelfde ouders hun opvoeding verschillend. Naast de impact van eigen negatieve opvoedervaringen spelen niettemin opvoedervaringen van broers en zussen een belangrijke rol bij angst- en depressieklachten. Deze conclusies trekt Marie-Louise Kullberg in haar…

Vier Leidse onderzoekers krijgen Proof of Concept-subsidies van de ERC. Deze subsidies, van ieder 150.000 euro, zijn bedoeld om de resultaten van hun eerdere ERC-projecten te vertalen naar vernieuwende maatschappelijke toepassingen.

Reizen in zelfrijdende auto’s of beter functioneren door slimme implantaten onder de huid. Nieuwe technologie kan veel bieden, maar we moeten ons niet laten overrompelen. Dat stelt Bart Custers, hoogleraar Law and Data Science, in zijn oratie op 21 mei. ‘Er is te weinig discussie over hoe we de toekomst…

Computerwetenschapper Tim Coopmans gebruikt pen, papier en gewone computers om de best mogelijke quantumcomputer te simuleren. Hij vertelt over zijn onderzoek en hoe dit helpt om een bruikbare quantumcomputer sneller werkelijkheid te maken. ‘Ik hoop dat ik zal meemaken dat quantumcomputers echt iets…

Burgers uitnodigen om dieren te monitoren, planten te fotograferen of watermonsters te verzamelen. Het zijn enkele mogelijkheden van Citizen Science. Deze burgerwetenschap neemt toe in populariteit, als een effectieve en impactvolle wijze van data verzamelen, maar ook om de samenleving te betrekken…

Carlotta Rigotti, postdoctoraal onderzoeker bij eLaw, en Eduard Fosch-Villaronga, universitair hoofddocent bij eLaw, gaven een lezing over AI en non-discriminatie, waarbij zij studenten betrekten met de Debiaser-demo.

Maar liefst zeven eerstejaarsstudenten van de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen zijn als jonge talenten in de prijzen gevallen. Daarnaast lauwerde de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen ook drie masterstudenten en een Sterrenkundeproject tijdens een bruisende uitreikingsmiddag…

Een NWO Veni-aanvraag van Linda Geven, universitair docent bij de afdeling Strafrecht & Criminologie, is gehonoreerd. De komende drie jaar gaat zij besteden aan onderzoek naar valse bekentenissen in politieverhoren.

Vorig jaar ontving Dr. Henk van Steenbergen, universitair hoofddocent bij de sectie Cognitieve Psychologie, een Grass Shoot subsidie om het onderzoeksmaster vak “Experimentation I: Programming Psychological Experiments” volledig opnieuw te ontwikkelen. Het vak werd afgelopen blok voor het eerst aangeboden…

De afgelopen twee jaar heeft het Instituut Psychologie onder leiding van wetenschappelijk directeur Hanneke Hulst belangrijke ontwikkelingen doorgemaakt. Ook leidde ze het instituut met vuur en gedrevenheid door deze tumultueuze tijd. Ze laat een krachtige, strijdbare en op de toekomstgerichte organisatie…

Drie Leidse fundamentele onderzoeken binnen de natuurkunde, chemie en medische wetenschap krijgen geld van wetenschapsfinancier NWO. Het gaat om onderzoek naar het magnetisch veld van het heelal, de rol van myeloïde cellen bij kankerimmunotherapie en de evolutie van oereiwitten.

Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) hebben ontdekt hoe malariaparasieten ontkomen aan het afweersysteem van muggen. Het zogenoemde QC-enzym verandert eiwitten aan de buitenkant van de malariaparasiet op zo’n manier dat de afweercellen de parasiet niet meer kunnen herkennen.…

Schimmels die groeien in de longen van patiënten. Dat klinkt onprettig, toch? Gelukkig kunnen mensen hier normaal prima mee omgaan, en de infectie zelfstandig verhelpen. Maar als er al andere gezondheidsissues spelen, kan Aspergillose wel schade aanrichten. Zeker als de schimmel resistent is tegen antibiotica.…

In 2022 is Leiden dé Europese hoofdstad van de wetenschap. De Faculteit der Sociale Wetenschappen zal uiteraard hier ook vertegenwoordigd worden tijdens de vele activiteiten die dit jaar gepland staan. Ontdek wie de facultaire European City of Science coördinator is.

Is polderrijst een haalbaar circulair alternatief voor koeien op veengrond? Deze week is een proefexperiment van start gegaan. Op 22 mei plantten onderzoekers van Universiteit Leiden en Wageningen University & Research (WUR) zo’n 3.000 rijstplanten op het Polderlab bij Leiden.

In een wereld waarin bacteriën steeds vaker resistent zijn tegen antibiotica, ging Emma van Groesen op zoek naar oplossingen. Deze maand promoveerde ze, na vier jaar onderzoek naar nieuwe varianten van het antibioticum vancomycine. Met succes.

LUC-studenten onderzoeken rivierherstel in de Geul met sedimentonderzoek, waterkwaliteitsmetingen en analyse van biodiversiteit

Vissenpopulaties in meren en rivieren zijn de afgelopen decennia afgenomen. Dat is waarschijnlijk het gevolg van licht- en geluidsverontreiniging. Met de Horizon Europe-beurs kan ecoloog Hans Slabbekoorn dit onderzoeken en de situatie voor migrerende vissen verbeteren. Daarvoor komt er een zeven meter…

De Faculteit Geesteswetenschappen is een nieuwe functie rijker. Marian Klamer is per 1 september benoemd tot directeur PhD-programma’s van de Graduate School. ‘Ik wil de balans vinden.’

Een bacterie die zich verschuilt voor het immuunsysteem en stukjes DNA uit zijn omgeving oppikt. Het resultaat: nieuwe eigenschappen krijgen, zoals beter beschermd zijn tegen antibiotica. Gelukkig hebben we zo’n doemscenario nog niet eerder gevonden. Wel vond promovendus Renée Kapteijn de eerste aanwijzingen,…

Bij het Haags Klimaatakkoord zijn 38 klimaatdeals gesloten om toe te werken naar een klimaatneutraal Den Haag in 2030.

De Applied Machine Learning Days (AMLD) is een wereldwijd platform dat experts en deelnemers uit meer dan 40 landen samenbrengt uit industrie, academie en overheid op het gebied van machine learning. In de editie van dit jaar organiseerden leden van het BIAS-project een track rond het onderwerp 'Eerlijkheid…

Wetenschappers hebben ontdekt dat spreeuwen en papegaaien de complexe geluidjes van Starwars-droid R2-D2 verrassend goed kunnen imiteren. Hun onderzoek onthult hoe de bouw van het stemorgaan het vocale vermogen van een vogel bepaalt – én hoe citizen science daarbij helpt.

Inzicht in het gedrag van kleine druppels in onze cellen kan helpen in de zoektocht naar nieuwe medicijnen,. Een team van Leidse onderzoekers heeft een baanbrekende methode ontwikkeld om te onderzoeken hoe kleine celdruppels veranderen van vloeibaar naar vast. Deze overgang speelt een rol bij verschillende…