Bij de overgang van het Neolithicum naar het Bronzen Tijdperk vond er een maatschappelijke botsing plaats tussen een door mannen gedomineerde oligarchie (ook wel het patriarchaat genoemd) en het matriarchaat. De laatste slaagde erin kwetsbaarheden in de 'bro-code' uit te buiten om het besturingssysteem…

Nieuw onderzoek werpt licht op de vermenging tussen neanderthalers en vroegmoderne mensen, die plaatsvond tussen 50.500 en 43.000 jaar geleden. Dit korte maar invloedrijke tijdvak, vastgesteld via DNA-analyse van meer dan 300 individuen, markeert een cruciale periode in onze evolutie.

Mischa Dekker geeft in Trouw zijn visie op de aanpak van seksueel grensoverschrijdend gedrag in het hoger onderwijs.

In Noorwegen bij het plaatsje Vingen zijn door de jaren heen op een paar vierkante kilometer meer dan 2.200 tekeningen gevonden en is dus ook het grootste en belangrijkste gebied in Noord-Europa met rotstekeningen. Universitair hoofddocent archeologie, verbonden aan het universiteitsmuseum van Bergen,…

NWO heeft elf Leidse wetenschappers een Vidi-beurs toegekend.

Hoe kun je ervoor zorgen dat meer experimentele medicijnen de eindstreep halen? Nu haalt slechts één op de twintig kankermedicijnen die op mensen worden getest, uiteindelijk de markt. Een enorm verlies voor patiënt en maatschappij. Oncode-PACT wil met een subsidie van het Nationaal Groeifonds de beste…

Hoe kan je de slagkracht van inspecteurs vergroten met behulp van verantwoorde artificiële intelligentie (AI)? Met deze vraag gaat het Innovation Center for Artificial Intelligence (ICAI) Lab AI4Oversight zich bezighouden. Door het ontwikkelen van algoritmes en werkwijzen proberen ze inspecteurs van…

Paddenstoelenkaas en mini-röntgenscanners: studenten van het Honours College ‘Bèta & Life Science’ verdiepten zich in de toekomst van de wetenschap. Het leverde verrassende inzichten op, verpakt in vlotte pitches.

In haar oratie stelt Susanna Lindberg de vraag hoe de filosofie moet reageren op de opwarming van de aarde.

Isabelle Duyvesteyn wordt de nieuwe opleidingsvoorzitter van International Studies. Per 1 september staat de hoogleraar aan het roer van de grootste opleiding van de Faculteit Geesteswetenschappen.

Een digitale gastles voor middelbare scholieren ontwikkelen. Jan Sleutels was meteen enthousiast toen hem dat werd gevraagd. Het eindresultaat? Samen met zijn collega Maarten Lamers maakte hij de gastles 'Thinking about Artificial Intelligence'.

Veel mensen zetten ze zonder enige zorg op hun boodschappenlijstje, maar wat doe je als je niet genoeg geld hebt om elke maand menstruatieproducten te kopen? Sinds kort stelt de universiteit betaalbare verpakkingen maandverband en tampons beschikbaar via de SchoolSupply verkoopautomaten. ‘Het is eigenlijk…

Net als gesproken talen ontwikkelen gebarentalen zich organisch en hebben niet altijd dezelfde oorsprong. Dit levert verschillende manieren van communicatie en annotatie op. Manolis Fragkiadakis schreef er zijn promotieonderzoek over.

Het project van Rodrigo Ochigame onderzoekt hoe AI wetenschappelijk bewijs herdefinieert. Met de Veni-subsidie wil het project wetenschappers helpen om kritisch te navigeren door deze transformaties.

Zonder elektronica die computertaken uitvoert zou ons dagelijks leven er heel anders uitzien. Apparaten zoals liften, verkoopautomaten, draaihekken, wasmachines en zelfs verkeerslichten maken gebruik van een eenvoudige vorm van elektronisch computergebruik om van de ene toestand naar de andere over…

Wat als AI niet alleen ingenieurs ondersteunt, maar ook echt met ze samenwerkt? Een groot samenwerkingsverband, waaronder de Universiteit Leiden, krijgt 3,7 miljoen euro om dit te onderzoeken. Ze richten zich op slimme samenwerking tussen mens en AI in technische vakgebieden, zoals de autotechniek.

Hoe kan het toch dat het internet zo goed werkt, met miljarden gebruikers die elke dag samen miljoenen gigabytes versturen? Dat komt omdat het fundament van het internet solide is ingericht. Toch zijn er soms problemen op het internet. Bijvoorbeeld als bepaalde systemen zich misdragen en de route verstoren…

ChatGPT, vertaalmachines en bots: voor Carole Tiberius zijn ze gesneden koek. 1 januari is ze benoemd tot hoogleraar Computerlinguïstiek. ‘Het vakgebied bestaat uit twee componenten: informatica en taalkunde.’

Technologie en privacy, vertrouwen en wantrouwen. De discussie hierover laaide op toen de universiteit scanners plaatste en studenten in verzet kwamen. Woensdag 2 februari onderzoeken experts van de Universiteit Leiden dit thema op het gelijknamige symposium. We bellen met Roy de Kleijn, als informaticus…

Kunnen we bewijzen of een groot quantumsysteem zich echt gedraagt volgens de vreemde regels van de quantummechanica – of alleen maar doet alsof? Een team van natuurkundigen van de Universiteit Leiden en uit China vond in een baanbrekende studie het antwoord op deze vraag.

Wil jij de EK voetbalpoule winnen van jouw vrienden of collega’s? Vergroot jouw kans op de winst met deze tips van statisticus Marjolein Fokkema.

Drie Leidse fundamentele onderzoeken binnen de natuurkunde, chemie en medische wetenschap krijgen geld van wetenschapsfinancier NWO. Het gaat om onderzoek naar het magnetisch veld van het heelal, de rol van myeloïde cellen bij kankerimmunotherapie en de evolutie van oereiwitten.

Voor de jaarlijkse Week van de Klassieken maakte Dr. Marike van Aerde, met haar team, een documentaire over haar archeologisch onderzoeksproject. In de film, genaamd Van Aksum tot India: De Inclusieve Oudheid, reflecteert het team op interacties tussen de Grieken en Romeinen en de wijdere antieke wereld,…

Wat is er gebeurd met het echte oorsprongsverhaal uit de Bijbel? Die vraag leidt tot een spannende zoektocht in 'De geheime oorsprong', een historische roman van archeoloog en schrijver Tom Vanderlaken. Een belangrijke rol is weggelegd voor een manuscript uit de Universiteitsbibliotheek.

De Nederlandse Vereniging voor Zeegeschiedenis heeft de J.R. Bruijn-scriptieprijs 2021 toegekend aan Geke Burger voor haar masterthesis 'De blue beads van Sint Eustatius. Een onderzoek op het snijvlak van geschiedenis en archeologie'. Zij schreef deze scriptie ter afsluiting van de master Colonial and…

De Leidse archeoloog Harold Berghuis was nauw betrokken bij archeologische vondsten voor de kust van Java. Schedelfragmenten en andere fossiele resten geven nieuwe inzichten in de leefwereld van de Homo erectus. De vondst was het onderwerp van vele nieuwsberichten.

Van deepfakes en disinformatie tot killer robots, chirurgische robots en AI wetgeving: AI (Artificial Intelligence, kunstmatige intelligentie) verandert onze wereld. Dat roept de vraag op of enige vorm van regulering nodig is. Bij eLaw, het centrum voor recht en digitale technologie van de Universiteit…

Het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden heeft een kleine fototentoonstelling over Mark Driessens veldwerkproject in zuidelijk jordanië. In deze kleine tentoonstelling ziet u een selectie van negen foto’s die zijn gemaakt tijdens het onderzoek van archeologen in Udhruh. Deze Jordaanse nederzetting ligt…

Universitair hoofddocent Carolien Stolte is de nieuwe visiting professor aan het Koninklijk Nederlands Instituut Rome (KNIR). Stolte zal hier het komende semester verder werken aan haar onderzoek naar wereldwijde vredesbewegingen.

In de prehistorie vond een enorme migratiegolf plaats, van de steppen in Rusland en Oekraïne naar West-Europa. De genen van de nieuwkomers werden dominant. Leids archeologisch onderzoek naar grafheuvels op de Veluwe en de Utrechtse Heuvelrug leverde deze opzienbarende conclusie op. Dat vertelde Quentin…

De slogan van de Faculteit der Archeologie: 'De toekomst van het verleden begint in Leiden', klinkt als loos marketingjargon. Maar er zit wel degelijk iets in. Het verleden leert ons veel over klimaatverandering en doet het ergste vrezen voor onze toekomst. Archeoloog Gerrit Dusseldorp doet een appèl…

Zeven Leidse hoogleraren zijn benoemd tot lid van De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). De installatie van de in totaal drieëntwintig nieuwe leden vindt plaats op maandag 13 september.

Het ‘ongepaste en ongewenste gedrag’ van de hoogleraar van de Faculteit der Archeologie zoals in het advies van de Onderzoekscommissie naar voren is gekomen, is voldoende aannemelijk geworden. Tenzij de hoogleraar tegenbewijs levert. Dat stelt de Kantonrechter in Amsterdam in een (tussen)beschikking…

Vier door Geesteswetenschappen getrokken projecten hebben een KIEM-beurs gekregen. De onderzoekers ontvangen 10.000 euro om hun plannen uit te voeren.

We moeten afrekenen met het arrogante idee dat de huidige moderne mens superieur is ten opzichte van vroegere mensensoorten. We zijn wie we zijn mede dankzij al die eerdere voorgangers zoals neanderthalers. Dat stelt Marie Soressi, hoogleraar Hominin Diversity Archaelogy, in haar oratie op 23 mei.

Dit jaar viert Leiden 450 jaar Leidens Ontzet. Leidse masterstudenten doen onderzoek binnen het project ‘Sporen van Drie Oktober’.

Dankzij snelle ontwikkelingen in de DNA-techniek komen wetenschappers steeds meer te weten over de menselijke genetica. Om dit DNA-onderzoek enigszins te reguleren, komt een internationale groep wetenschappers nu met vijf ethische richtlijnen. De Leidse archeoloog Marie Soressi – een van de ondertekenaars…