Oratie

NWO heeft dit jaar aan 143 jonge, recent gepromoveerde onderzoekers een Veni-subsidie toegekend. Daarvan zijn er 17 voor de Universiteit Leiden en één voor het LUMC. Elke onderzoeker krijgt 250.000 euro waarmee hij of zij drie jaar lang ideeën kan ontwikkelen en onderzoek doen.

Uit welke deeltjes is ons heelal opgebouwd? En hoe heeft het zich vanuit die deeltjes verder ontwikkeld? Die fundamentele vragen staan centraal binnen de NWA-route ‘Bouwstenen van materie en fundamenten van ruimte en tijd’. Ook Leidse onderzoekers werken hier aan mee, en hoogleraar Ionica Smeets is…

‘De wetenschap is uit haar ivoren toren gekomen maar daar stond nog te weinig actie en financiering tegenover.' Leids hoogleraar Wetenschapscommunicatie Ionica Smeets werd op haar wenken bediend bij de presentatie, op 28 januari, van de Kamerbrief over de toekomst van het wetenschappelijk onderzoek…

Chemotherapie die niet schadelijk is voor het lichaam, maar wel effectief optreedt tegen kankercellen: dat is het doel van de onderzoeksgroep van chemicus Sylvestre Bonnet. Tijdens zijn promotieonderzoek bracht chemicus Xuequan Zhou dat doel een stukje dichterbij. Hij ontwikkelde moleculen die, eenmaal…

Een pil tegen kanker, het liefst zonder zware bijwerkingen. Dat zouden we allemaal wel willen. Is het een kwestie van tijd voor zo’n pil er komt? We legden deze vraag voor aan drie Leidse wetenschappers en vroegen hoe zij zelf bijdragen aan nieuwe behandelingen tegen kanker.

14 veelbelovende Leidse onderzoekers kunnen de komende jaren hun onderzoeksplan realiseren dankzij een Veni-financiering van NWO. De subsidies zijn dit jaar onder meer toegekend aan onderzoek naar de invloed van lawaai op het functioneren van koolmezen, voorwaarden voor de evolutie van leven op planeten,…

Op 20 september wordt de Leidse binnenstad omgetoverd tot de Nacht van Kunst & Kennis met de Ig Nobel battle, talkshows, nachtcolleges, muziek, kunst en experimenten. Bijdragen vanuit de faculteit komen van onder anderen Jan Zaanen, Vincent Icke, Menno Schilthuizen, Ionica Smeets, Bas Haring, Ria Mustafa,…

Het coronavirus heeft de wereld in zijn greep. Het vinden van een medicijn is nog nooit zo belangrijk geweest. Helaas zijn de ontwikkeling van nieuwe medicijnen en de ontwikkeling van een vaccin complexe, langdurige en vooral kostbare processen. Computermodellen kunnen dit proces versnellen. Wetenschappers…

‘Er is maar één goede reden om een nieuw boek te schrijven: dat het nog niet eerder is geschreven.’ Vier auteurs/samenstellers, allen medewerkers van de Universiteit Leiden, maakten Beeldtaal, een boek over het gebruik van beeld in media. Een aanrader.

Een doorbraak uit het promotieonderzoek van medisch-chemicus Elmer Maurits kan patiënten met auto-immuunziekten en bloedkanker in de toekomst mogelijk helpen. Maar, een ontdekking in het lab naar de kliniek brengen is niet zo vanzelfsprekend. Dankzij de Venture Challenge van NWO krijgen Maurits en zijn…

Ook een griepvirus kan een pandemie veroorzaken. En dan zijn we niet zo goed bewapend, want voor griepmedicijnen zoals Tamiflu beginnen griepvirussen resistent te worden. Chemicus Merijn Vriends werkte met succes aan een verbeterde versie van zulke medicijnen. Hij promoveert op 12 september.

De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen heeft vijf Leidse hoogleraren uit diverse wetenschapsdomeinen gekozen als lid. Onder hen zijn twee vrouwen.

De European Research Council heeft aan vier Leidse onderzoekers een ERC Consolidator Grant toegekend. Met deze beurs van maximaal twee miljoen euro kunnen zij hun wetenschappelijk onderzoek voortzetten en uitbreiden.

‘Het gaf ons team een boost om te horen dat we echt met een goed idee zitten,’ zegt medisch-chemicus Elmer Maurits over het moment dat ze de Venture Challenge wonnen. Met hun bedrijf Iprotics willen ze een medicijn ontwikkelen dat patiënten met auto-immuunziekten en bloedkankers beter kan behandelen.…

Terwijl Nederland op slot zat door het coronavirus, begon promovendus Koen Rijpkema aan zijn onderzoek naar datzelfde virus. In het lab ontwikkelde hij moleculen die een belangrijk virusenzym kunnen afremmen.

De Australische celbiologe Melissa Little en de Nederlandse natuurkundige Robbert Dijkgraaf ontvangen in 2019 op de dies van de Universiteit Leiden een eredoctoraat. Ze krijgen het doctoraat vanwege hun wetenschappelijke verdiensten.

Het is een stormachtige zondagmiddag, met windstoten van wel 110 kilometer per uur. Op zijn stadsfiets trotseert chemicus Teun Sweere de gigantische wind tegen en wint hij na 22,5 minuut het NK Tegenwindfietsen. Een halfjaar later volgt een nieuw hoogtepunt: zijn promotie (14 juni).

Het ontwikkelen van nieuwe geneesmiddelen is een moeilijk proces. Farmaceutisch wetenschapper Xuhan Liu heeft met behulp van kunstmatige intelligentie methoden ontwikkeld die kunnen helpen bij het sneller en goedkoper ontwerpen van medicijnen. Promotie op 15 februari.

Op 11 Januari 2025 is onze gewaardeerde collega en emeritus-hoogleraar Arne van der Gen overleden. Arne was van 1980 tot aan zijn pensioen in 2000 hoogleraar in de Organische Chemie, en was groot voorvechter van de integratie en harmonisatie van het Europese onderwijs in de chemie. Arne is 90 jaar g…

Broeikasgassen in de lucht en meststoffen in het grondwater hebben negatieve gevolgen voor het milieu. Door een elektrochemisch proces zijn ze om te zetten naar bruikbare stoffen zoals brandstof en alchohol. Scheikundepromovendus Elena Perez Gallent ontdekte hoe dit proces efficiënter kan. Ze promoveerde…

De studenten van het Leidse iGEM-team hebben een bronzen medaille gehaald in deze internationale biotechnologiecompetitie. De finale vond vanaf 28 oktober plaats in Boston. ‘Het was een geweldige ervaring en we hebben een gigantisch aantal nieuwe vrienden gewonnen.'

Met behulp van een slim experiment heeft promovendus Shengxiang Yang ontdekt hoe goudelektroden water omzetten in zuurstof. Het mechanisme van deze reactie was tot voor kort namelijk onbekend. Yang publiceerde zijn resultaten in het vakblad ACS Catalysis.

De jaarlijkse Oortlezing, ter herinnering aan de befaamde Nederlandse sterrenkundige, wordt georganiseerd door de Stichting Het Jan Hendrik Oort Fonds en de Sterrewacht Leiden. De lezing belicht een actueel sterrenkundig onderwerp en is bedoeld voor een breed publiek met interesse in de astronomie.…

Nederlandse Life Science onderzoekers kopen samen de nieuwste en krachtigste elektronenmicroscoop die er is. Hij komt te staan in Leiden, maar kan op afstand bediend worden.

Meer dan 60 Europese wetenschappers en partners uit het bedrijfsleven ontvouwen in het tijdschrift Nanoscale hun stappenplan voor de toepassing van grafeen in producten voor de markt. Scheikundige Grégory Schneider gelooft dat grafeen en andere gelaagde materialen in de toekomst gebruikt kunnen worden…

Onderzoekers en ondernemers die zich bezighouden met bijvoorbeeld gezondheid of gewasbescherming kunnen vanaf nu terecht bij de extractenbibliotheek. Op 9 september is de bibliotheek feestelijk geopend. Deze bibliotheek stelt een uitgebreide verzameling van plantenextracten beschikbaar voor het onderzoek…

Met medicijnen eiwitten bereiken die onbereikbaar leken. Dat lukt Sebastian Pomplun. Daarom mag hij met zijn onderzoeksgroep toetreden tot Oncode Institute. Met negen anderen is hij uit 72 kandidaten geselecteerd om bij te dragen aan de missie van Oncode Institute: doorbraken in het kankeronderzoek…

Per 1 augustus is Lars Jeuken gestart als hoogleraar Biophysical Chemistry bij het Leids Instituut voor Chemisch Onderzoek (LIC). Hij doet onderzoek op het snijvlak van biologie en scheikunde, maar er komt ook fysica en nanotechnologie bij kijken. Jeuken: ‘Door nanodeeltjes te koppelen aan eiwitten…

Voordat onderzoekers doelgericht medicijnen kunnen ontwikkelen, moeten ze weten hoe een ziekte precies werkt. Biochemicus Bert Beerkens maakte moleculen waarmee ze dat kunnen uitzoeken. Hij gebruikte cafeïne als basis voor nieuwe moleculen waarmee het onderzoek naar bepaalde receptoreiwitten op cellen…

Doorzichtige moleculen stuk voor stuk bekijken onder een lichtmicroscoop. Dat kan door ze te binden aan een gouden nanostaafje. De Leidse natuurkundigen dr. Peter Zijlstra en prof.dr. Michel Orrit hebben dit experimenteel aangetoond. Hun artikel staat vanaf 15 april op de website van Nature Nanotech…

Aan drie Leidse wetenschappers, werkzaam op het snijvlak van bètawetenschap en geneeskunde, heeft NWO een VICI-subsidie toegekend. Zij ontvangen 1,5 miljoen euro om de komende vijf jaar een eigen onderzoekslijn te ontwikkelen.

Vorig jaar droegen de scheikundigen Dennis Wander en Hermen Overkleeft bij aan een belangrijke ontdekking over een veelgebruikt kankermedicijn. Hun onderzoek heeft is nu benoemd tot Finalist voor de PNAS Cozzarelli-prijs in de klasse Biomedical Sciences.

Het Solar Fish-project van hoogleraar biofysische organische chemie Huub de Groot, krijgt een plaats in het Llowlab op popfestival Lowlands.

Afweercellen houden tuberculosebacteriën onder controle door ze af te breken. Leids biologe Annemarie Meijer en collega’s ontdekten welk eiwit hiervoor de aanzet geeft. Dat eiwit (DRAM1) is mogelijk geschikt voor nieuwe medicijnen, schrijven ze in Cell Host & Microbe.

Paramagnetisme. Een nieuwe occulte praktijk? Nee. Een van de nieuwste wetenschappelijke methoden om het gedrag van eiwitten haarscherp in kaart te brengen. Marcellus Ubbink van de Universiteit Leiden krijgt ruim 3 miljoen euro van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek en de Universiteit…

Op 17 april vieren de Reizende DNA-labs dat zij officieel de 100.000ste scholier mogen ontvangen, dit wordt uitgebreid gevierd in Wageningen. De Universiteit Leiden verzorgt sinds 2006 onder de bezielende coördinatie en leiding van Mathieu Noteborn en Patrick Voskamp (Leids Instituut voor de Chemie)…

Universiteit Leiden, heeft samen met Universiteit Utrecht, het LUMC en 10 andere Nederlandse universiteiten en instituten een subsidie van ruim 30 miljoen euro gekregen in de NWO-call Roadmap grootschalige wetenschappelijke infrastructuur (GWI).

Het kandidaatgeneesmiddel BIA 10-2474 bindt bij hoge doseringen niet alleen aan het eiwit waarop het gericht is, maar ook aan andere eiwitten. Zo schakelt het eiwitten uit die betrokken zijn bij de stofwisseling in zenuwcellen. Dat schrijft een internationale groep onderzoekers van onder meer de Universiteit…

Het onzichtbare zichtbaar maken, dat doet hoogleraar Moleculaire Immunologie Sander van Kasteren. In zijn oratie vertelt hij er meer over.

Een Indiase getrapte waterput op nanoschaal. Zo noemt postdoc Nakkiran Arulmozhi het patroon dat hij zag ontstaan toen hij een speciaal soort platinum-kristal liet corroderen. De unieke beelden tonen de destructiviteit van het proces aan, maar laten ook zien hoe voorspelbaar het is.

Fysisch chemicus Rik Mom ontwikkelde een revolutionaire manier om katalysatoren in actie tot in detail te onderzoeken. Voor zijn werk kreeg hij tijdens zijn verdediging op 29 juni de onderscheiding cum laude.