Wat zijn momenteel de grote natuurwetenschappelijke thema’s waar iedereen iets van af zou moeten weten? En hoe kan die kennis ons helpen in het dagelijks leven? In de zomercursus Big Science (4 t/m 8 juli) geven Bas Haring en Ionica Smeets antwoord op deze vragen.

Sinds de ontdekking dertig jaar geleden was het een mysterie: hoe beweegt lichaamseigen marihuana zich tussen zenuwcellen in de hersenen? Mario van der Stelt ontdekte met zijn onderzoeksgroep hoe het zit. Dat inzicht kan helpen bij de ontwikkeling van nieuwe medicijnen voor pijn en neurologische aan…

Wereldwijd overlijdt een groeiend aantal mensen aan infecties omdat steeds meer bacteriën resistent worden tegen antibiotica. Nieuwe soorten zijn dringend nodig. Een veelbelovende resistentie-remmer wordt nu ontwikkeld door de onderzoeksgroep van Nathaniel Martin, hoogleraar Biologische chemie. Oratie…

De zuurstofomzetting door moleculaire koperkatalysatoren verloopt anders dan tot nu toe werd gedacht. Michiel Langerman van het Leids Instituut voor Chemisch Onderzoek (LIC) wist de werking van koperkatalysatoren voor deze belangrijke reactie op te helderen. Deze kennis biedt mogelijkheden om nieuwe…

Voor zijn baanbrekend chemisch biologisch onderzoek is aan Mario van der Stelt, hoogleraar Moleculaire fysiologie aan de Universiteit Leiden, de VICI-subsidie uitgereikt. In een nieuwe onderzoekslijn hoopt hij nieuwe aangrijpingspunten voor nieuwe geneesmiddelen te ontdekken voor ontstekingen in het…

Drie Leidse fundamentele onderzoeken binnen de natuurkunde, chemie en medische wetenschap krijgen geld van wetenschapsfinancier NWO. Het gaat om onderzoek naar het magnetisch veld van het heelal, de rol van myeloïde cellen bij kankerimmunotherapie en de evolutie van oereiwitten.

Fotosynthese gebruiken om energie op te wekken, of enzymen gebruiken om effectief biobrandstof te maken; Leidse scheikundigen Huub de Groot en Hermen Overkleeft hebben beiden een NWO TOP-subsidie binnengehaald voor hun baanbrekende onderzoek. Met het geld kunnen zij nieuwe promovendi aannemen.

Als de olie uit oliepalmzaden is gewonnen, kunnen de vruchtresten dienen als grondstof voor bio-ethanol. Maar uitgestrooid op de oliepalmplantage bemesten ze de bodem. Wat is milieuvriendelijker? Edi Wiloso vergeleek bij het Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden de beide groene opties. Promotie op…

‎‎Op 21 juni is onze dierbare collega Joan van der Waals overleden na een lang en rijk/vruchtbaar/waardevol leven.

Welke twee Leidse bètawetenschappers presenteren hun onderzoek het aanstekelijkst in drie minuten? Misschien wel degenen met de meeste supporters. Op 14 februari vindt de Leidse voorronde van FameLab plaats. Meld je nu aan als publiek!

Elektrongolven kunnen elkaar versterken maar ook tegenwerken. Dit heet destructieve interferentie. Uit metingen aan kleine structuren bij lage temperaturen was al bekend dat dit kan leiden tot een lagere geleiding. Een team van wetenschappers van o.a. de Universiteit Leiden en de Rijksuniversiteit Groningen…

Pas sinds maart dit jaar werkt Sander Wezenberg in Leiden, maar hij heeft nu al een Vidi-beurs van NWO binnen weten te halen. Geïnspireerd door de natuur wil Wezenberg synthetische moleculen tot leven wekken en ze leren communiceren. Maar wie is Wezenberg precies en wat drijft hem?

Complexe moleculen, waaronder de bouwstenen van het leven, ontstaan in laagjes ijs op ultrakoude stofdeeltjes (-260 oC) in de ijle ruimte tussen en rondom sterren. Om deze processen goed te begrijpen gaan Leidse sterrenkundigen een unieke opstelling ‘CRYOPAD’ voorzien van nieuwe en betere meetapparatuur.…

Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Jet Bussemaker heeft de aanvraag voor de masteropleiding Farmacie in Leiden goedgekeurd. Een belangrijke stap in het proces om tot een nieuwe masteropleiding te komen.

De zebravis is erg geschikt om de infectie van tuberculose te bestuderen. Leidse onderzoekers hebben experimenten met zebravisembryo’s nu weten te automatiseren, zo schreven ze op 16 februari in het vakblad PloS ONE. De verspreiding en bestrijding van de tbc-infectie kan hiermee sneller en beter bestudeerd…

Onderzoekers van de Universiteit Leiden en de Vrije Universiteit Amsterdam hebben bepaald hoe erfelijke informatie is georganiseerd in archaea, eencellige organismen die onder extreme omstandigheden kunnen overleven. De resultaten van het onderzoek staan in Nature Communications (27 december 2012) en…

Onderzoekers in Leiden, onder leiding van Sebastian Pomplun, hebben een nieuwe methode ontwikkeld om honderdduizenden moleculen te screenen voor geneesmiddelenonderzoek — dit keer zonder DNA-tags, maar met massaspectrometrie. ‘We wilden geneesmiddelenonderzoek sneller en toegankelijker maken,’ zegt…

Chemici Marc Koper en Ian McCrum hebben ontdekt dat de mate waarin een metaal bindt aan het zuurstofatoom van water beslissend is voor hoe goed de chemische omzetting van water tot waterstof verloopt. Dit inzicht helpt om betere katalysatoren te ontwikkelen voor de productie van duurzame waterstof,…

Twee teams van chemici en life science onderzoekers hebben een Technology Area (TA) premie ontvangen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Met het geld gaan zij onderzoek doen naar nieuwe geneesmiddelen voor de behandeling van kanker en op nano- en moleculair niveau op…

Het Antoni van Leeuwenhoek/Nederlands Kanker Instituut, het Leids Instituut voor de Chemie en het Pivot Park Screening Centre gaan kennis en infrastructuur delen in het Cancer Drug Discovery Initiative. Vrijdag 11 oktober tekenden ze een letter of intent.

'Onze gezondheid is het gebied dat het meeste te winnen heeft van kunstmatige intelligentie.' De drie Zuid-Hollandse universiteiten halen er samen uit wat erin zit. Drie wetenschappers vertellen over de samenwerking in onderzoek naar AI voor gezondheid, geneesmiddelonderzoek en zorg in het Zuid-Hollandse…

Scheikunde, de studie die Hans Klis in 2009 in Leiden afrondde, is niet meteen wat je bij een journalistieke generalist zou verwachten. ‘Ik ben een laatbloeier’, zegt Klis. Terwijl hij er op zijn 34ste toch al een verblijf van vier jaar als correspondent in de VS op heeft zitten en een boek schreef…

Alle gave natuurwetenschap in één week. Met die aanprijzing boden Bas Haring en Ionica Smeets hun zomercursus Big Science aan. Van 27 juni tot 1 juli mochten alle geïnteresseerden aanschuiven voor een weekje college en excursies.

Lezing, Harold Linnartz Astrochemistry Prize lecture

Veel van onze medewerkers en studenten hebben het afgelopen jaar een prijs gewonnen, een mooie subsidie binnengehaald, of ze zijn vanwege hun kwaliteit benoemd in een academisch genootschap of op een maatschappelijke functie. Reden om hen op te nemen in onze Eregalerij 2017. We zijn trots op hen.

Wil je nog een onderwijsbevoegdheid behalen? Omdat je al een onderwijsbevoegdheid hebt, kom je in aanmerking voor vrijstellingen voor educatieve vakken. Dit leidt meestal tot een verkort traject van de lerarenopleiding.

Congres/symposium

Promotie

Op initiatief van de provincie Zuid-Holland brachten Lambert van Nistelrooij, lid van het Europees Parlement voor het CDA en Govert Veldhuijzen, gedeputeerde Economische Zaken van de Provincie Zuid-Holland, op 13 januari jl. een werkbezoek aan de faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen en het…

Hij is bezig met de laatste loodjes van zijn promotie. Maar tussendoor is er een andere uitdaging: Michael Meijer is door naar de finale van ‘de Slimste Scheikundige van Nederland.’ Op dinsdag 9 oktober strijdt hij met vijf anderen om deze titel tijdens de Avond van de Chemie. ‘Ik werd op het laatste…

Voor goed onderzoek is het nodig om buiten de grenzen van vakdisciplines te kijken, stelt hoogleraar moleculaire en cellulaire biochemie Remus Dame in zijn oratie op 10 mei. Zo zouden processen die plaatsvinden op DNA niet alleen moeten worden onderzocht in een reageerbuis maar ook in levende cellen…

Nederlandse onderzoekers slaan de handen ineen om samen met een reeks maatschappelijke partners onderzoek te doen om de biologische klok gezond te houden in onze moderne 24-uurssamenleving. Het BioClock consortium ontvangt daarvoor een subsidie van maar liefst 9,7 miljoen euro. Het is een van de projecten…

Als je CO2 met behulp van elektriciteit kan omzetten naar bouwstenen voor andere moleculen, kun je de chemische industrie flink verduurzamen. Leidse chemici hebben een fundamenteel onderdeel van dit proces ontrafeld en die kennis toegepast in een echt apparaat, schrijven ze in Nature Catalysis en Nature…

Wat heb je aan fundamentele wetenschap? Veel, zo bewijzen de sprekers tijdens Science Matters. Dit symposium werd op 18 maart 2016 gehouden ter ere van het tweehonderd jarig bestaan van de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen.

Stel je voor: we kunnen met duurzame energie het broeikasgas CO2 omzetten in synthetische brandstoffen. Dan verminderen we én de hoeveelheid CO2, én we hebben een nieuwe manier om bijvoorbeeld wind- en zonne-energie op te slaan. Chemicus Akansha Goyal (Universiteit Leiden) doet fundamenteel onderzoek…

Of hij een gokje durfde nemen met zijn promotieonderzoek? Daar hoefde Jeroen Methorst niet lang over na te denken. Het kon mislukken óf heel mooi worden. Dat laatste is het geval. Methorst ontwikkelde een computersysteem dat onderzoekers helpt het eiwit te vinden dat ze nodig hebben ‘Onze hele groep…

Hoe voorzien we de groeiende wereldbevolking van duurzame energie? Op het Rotterdamse Laurens College bespreekt hoogleraar Marc Koper met leerlingen de cruciale rol van scheikunde in de energietransitie. Dankzij dit soort gastlessen maken scholieren kennis met wetenschap en onderzoekers horen welke…

Een internationaal team van sterrenkundigen onder wie de Leidse hoogleraar Ewine van Dishoeck heeft voor het eerst het gas benzeen (C6H6) waargenomen in een planeetvormende schijf rond een jonge ster. De waarnemingen vertellen ons meer over het ontstaan van planeten in deze schijf, zoals ook onze aarde.…

89 toponderzoekers schreven blogs over onderwerpen waar het in de bèta-wetenschap op dit moment om draait. Op basis van de blogs, onder meer uit Leiden, stelde De Groene Amsterdammer een lijst samen van 10 verwachte doorbraken in de bèta-wetenschappen. Lees de Leidse béta-blogs: Van opgekweekte stamcellen…

Leidse en Eindhovense scheikundigen hebben na decennia de discussie beëindigd over het juiste model voor de eenvoudigste chemische reactie in heterogene katalyse, die essentieel is voor brandstofcellen. Met behulp van een uniek gekromd platinaoppervlak toonden de Leidse Ludo Juurlink, zijn promovendus…

Leidse onderzoekers zijn erin geslaagd in het lab te laten zien hoe moleculaire voetballen, ook wel buckyballs genoemd, in de ruimte kunnen ontstaan. De metingen zijn bijzonder, omdat een nieuwe chemie ten toon wordt gespreid: top-down, van groot naar klein, waarbij aromaten worden omgezet in interstellair…

Wetenschappers braken zich al lang het hoofd waarom het makkelijker is waterstof uit water te maken in een zuur dan in een basisch milieu. Marc Koper komt nu met een verklaring: de oorzaak is het elektrische veld aan het katalysatoroppervlak dat groter is in een basisch milieu, schrijft hij in een artikel…

Tuberculose is wereldwijd een van de dodelijkste infectieziekten. Een van de problemen bij tuberculose is dat resistentie voor antibiotica wordt veroorzaakt door veranderingen in het DNA, ook wel mutaties genoemd. Door deze mutaties kan de gevoeligheid voor antibiotica afnemen. Hoe deze mutaties precies…

De één ontdekte dat slagaderverkalking op een auto-immuunziekte lijkt, de ander ontwikkelde een systeem dat gaat helpen bij de zoektocht naar nieuwe medicijnen. Zowel Marie Depuydt als Jurren de Groot ontvingen daarom op dinsdagavond 4 juni een Krijn Rietveld Memorial Innovation Award.

Onderzoek naar oppervlaktes van vaste stoffen: het lijkt misschien niet relevant voor energieverbruik, maar toch is het zo. Marcel Rost bestudeert hoe platina-elektroden slijten. Die elektroden zijn een cruciaal onderdeel in brandstofcellen voor auto’s op waterstof. ‘We moeten de overstap maken van…

Drie Leidse hoogleraren zijn beloond met de hoogste wetenschappelijke onderscheiding van Nederland: Maria Yazdanbakhsh en Marc Koper krijgen een Spinozapremie, Judi Mesman krijgt een Stevinpremie. Op 13 oktober kregen zij hun prijzen uitgereikt.

De Universiteit Leiden staat op de derde plaats van de duurzaamheidsranglijst SustainaBul. Aan deze ranking van studenten doen elf universiteiten en negen hogescholen mee.