Promotie
Kaiser Wilhelm II’s Fridtjov: a foreign statue on a fjord. Nationalism, narcissism, and entertainment
- R.F. Oomkes
- Datum
- woensdag 4 maart 2026
- Tijd
- Bezoekadres
-
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden
Promotor(en)
Samenvatting
De Duitse keizer Wilhelm II (1859-1941) kennen we in Nederland vooral van de lange ballingschap die hij op Huis Doorn doorbracht na de Eerste Wereldoorlog. Maar naast dit paleisje, nu een museum, zijn er door heel Europa bronzen en marmeren herinneringen te vinden aan de kunstzinnige kant van deze omstreden heerser. De keizer had namelijk de gewoonte grote sculpturen, gemaakt door een vaste groep Berlijnse beeldhouwers, symbolisch cadeau te doen. Zo gaf hij een serie van 32 marmeren beelden van zijn eigen voorgangers aan de burgers van Berlijn, een marmeren Goethe aan de stad Rome, en hij probeerde vijf bronzen Oranje-stadhouders aan koningin Wilhelmina te schenken – die weigerde. Het kolossale hoogtepunt van de cadeaus van de keizer was het bronzen beeld van de viking Fridtjov, held uit een IJslandse sage, dat hij in 1913, net voor de Grote Oorlog, aan het Noorse volk schonk. Het staat nog steeds aan de Sognefjord, op de plek waar de sage zich zou hebben afgespeeld.
Mijn onderzoek richt zich allereerst, op basis van archiefonderzoek in Berlijn, op hoe deze kolossale projecten tot stand kwamen, en hoe de verhouding was tussen de keizer als opdrachtgever en de beeldhouwer Max Unger. Ik bekijk met behulp van antropologische en nationalisme-theorieën hoe de Fridtjov, en de andere beelden, al dan niet positief ontvangen werden door de begunstigden. Tenslotte bekijk ik met een pedagogische, psycho-analytische en gender-bril welke motieven de keizer bewust of onbewust kan hebben gehad voor dit enorme beeld van een stoere vikingheld.
Proefschriften
Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.
Persvragen (alleen journalisten)
071 - 527 1521
nieuws@leidenuniv.nl
Algemene informatie
Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211