Van buigende herten tot spinkrabben
Een kennismaking met de Japanse taal en cultuur: die kans krijgen leerlingen uit de verbredingsklassen op basisscholen De Morskring in Leiden en De Vink in Voorschoten. In deze klassen zitten leerlingen uit groep 6, 7 en 8 die meer uitdaging kunnen gebruiken. De extra lessen worden georganiseerd vanuit het Wetenschapsknooppunt Leiden.
Studenten van Asian Studies aan de Universiteit Leiden verzorgen de lessen in aanwezigheid van de bevoegde leerkracht. Door de lessen verbreden de leerlingen niet alleen hun horizon, het is voor de studenten een uitgelezen kans om ervaring in het onderwijs op te doen. Vooraf hebben de studenten een korte pedagogisch-didactische training ontvangen vanuit het ICLON.
De les opent met een korte herhaling van de leerstof van vorige week. Het nieuwe thema is dieren. De leerlingen leren hoe ze in het Japans kunnen zeggen of ze een hond, een kat of zelfs een slang als huisdier hebben. De studenten spreken de woorden uit en de kinderen zeggen na.
Kat = neko, miauw = nya
Vis (ook als je het eet) = sakana, blub blub = buku buku
Vogels (van parkieten tot struisvogels en kip om te eten) = tori, tjilp tjjlp = chun chun
Slang = hebi, ssss = shu shu
Daarna gaat het over bijzondere dieren, zoals de buigende herten in de stad Nara en de makaken (sneeuwapen) die elkaar wassen in warmwaterbronnen. Tot slot laten de studenten zien hoe de natuur terugkomt in de Japanse kunst.
Door middel van spel en herhaling oefenen de kinderen hun eerste woorden Japans en krijgen ze via de lessen een deel van de cultuur mee. De studenten leggen verschillende achtergronden uit, zoals dat er veel respect is voor dieren in Japan. Katten zijn bijvoorbeeld heel populair, vanwege de werkcultuur. Een kat kun je alleen thuis laten, maar ze brengen ook geluk. Er zijn veel kattencafés in Japan. Verder leren de leerlingen over de Japanse eetgewoontes, mythologische wezens en hoe deze beide door de ligging van het land worden beïnvloed. Door linkjes te leggen met internetrages, videospellen en stripfiguren sluiten de lessen goed aan bij de belevingswereld van de kinderen.
Het contact met de nieuwe cultuur leidt bij de leerlingen zichtbaar tot enthousiasme en verwondering. Als de studenten de kinderen bijvoorbeeld vertellen dat in Japan de grootste krabsoort ter wereld voorkomt, de zogenaamde ’Japanse spinkrab’, vraagt een van de leerlingen of deze groter is dan een mens. Hij gelooft niet dat dit inderdaad kan.
Leren wat je nog niet kent
Volgens André van Haasteren, leerkracht op basisschool De Morskring, hebben de Talentlessen Japans nog een ander groot voordeel voor de leerlingen. 'Ze bieden de kinderen wat anders dan de standaard lesstof. Ze leren wel Engels, maar dat is toch een taal die je heel vaak hoort. Zo heb je bij het Japans geen haakjes, ze leren iets wat totaal nieuw is waardoor zelfs de slimste leerlingen merken dat iets niet vanzelf gaat. En dat is wel fijn om te ervaren voordat je naar het voortgezet onderwijs of naar de universiteit gaat.'
Bovendien vergroten de lessen Japans de zichtbaarheid van cultuurstudies. 'Het is goed dat je als kind beseft dat je een cultuur kan onderzoeken. Want als je niet weet dat iets bestaat, kan je het niet leren,' vertelt Sam (24), student Asian Studies (MA) en een van de betrokken studenten, over de waarde van de talentlessen. 'Vaak worden de bètawetenschappelijke studies, zoals biologie en techniek, voorgetrokken. Maar ook de culturele studies zijn belangrijk. Voor het onderhouden van contacten tussen landen, bijvoorbeeld.'
Een ervaring om mee te nemen voor later
Niet alleen de leerlingen van de verbredingsklassen doen hier nuttige informatie op, dat geldt ook voor de studenten. Voor Vittorio (20), student Japanstudies (BA), is dit zijn eerste ervaring met voor een klas staan. Toch merkt hij nu al hoe leuk dat kan zijn. 'Vorige week hadden we het over de maanden van het jaar. En net kwamen er voor de les begon twee leerlingen op mij af die zeiden: "Meester, we kunnen ze allemaal opnoemen." Dat vond ik echt heel leuk.’ Hij overweegt om later zelf in Japan Engelse les te gaan geven.
Leerkracht André van Haasteren is erg enthousiast over de Talentlessen. 'Dit is de tweede keer dat we meedoen. Vorig jaar hadden we Chinese lessen, dit jaar Japans. Ik ben er heel positief over, maar een keer per jaar zo’n project is voldoende. Wie weet volgend jaar, misschien doen we dan wel Italiaans.'
Scholen gezocht in de regio Leiden die interesse hebben in onze Talentlessen. In maart starten we met Italiaanse taal- en cultuurlessen. De kosten zijn 240 euro per school voor zes lessen. Neem bij interesse contact op met het ICLON Wetenschapsknooppunt: wetenschapsknooppunt@iclon.leidenuniv.nl