Visie op studentenwelzijn 

In het strategisch plan van de Universiteit Leiden is één van de zes strategische ambities gericht op het bevorderen van een gezonde, betrokken en lerende gemeenschap. Binnen deze ambitie staat het welzijn van studenten en medewerkers centraal, met aandacht voor het creëren van een open en ondersteunende leeromgeving die bijdraagt aan veerkracht, verbinding en succes. 

Het college van bestuur heeft in 2023 de Visie op Studentenwelzijn vastgesteld op basis van deze ambitie. Deze visie is  hier  te lezen. Het gezamenlijk plan van aanpak studentenwelzijn 2024-2027  beschrijft de kaders waarbinnen faculteiten en universiteitsbrede diensten samenwerken aan de doelstellingen uit de Visie op Studentenwelzijn. De tussentijdse evaluatie van dit gezamenlijke plan is te lezen via deze link. 

In de visie worden vijf pijlers worden benoemd die samen een integrale benadering van studentenwelzijn vormen: 

• Awareness voor studentenwelzijn  
• Preventie en vroegsignalering  
• Hulpaanbod en psychosociale interventies  
• Professionalisering van docenten en studentenbegeleiders   
• Binding en veilig studieklimaat   

Deze pijlers sluiten aan bij het Landelijk Actieplan en vormen een integrale benadering voor het verbeteren van studentenwelzijn. 

Landelijk kader studentenwelzijn

Het meerjarenplan sluit tevens aan bij het ‘Landelijk Kader Studentenwelzijn 2023-2030’, voortgekomen uit het Bestuursakkoord 2022 hoger onderwijs en wetenschap. Hierin worden 4 thema’s benoemd (die in het plan van aanpak geborgd zijn onder de 5 pijlers) waar hogescholen en universiteiten aan moeten werken tot 2030:  

1. Het vergroten van de ‘sense of belonging’ en het bieden van praktische hulpmiddelen die kunnen bijdragen aan een goed mentaal welzijn van studenten in het hoger onderwijs. 

2. Het inzetten op preventie naast de huidige focus op en inspanning voor het oplossen van al ervaren problemen en klachten. 

3. Het verder vergroten van de kennis en kunde binnen instellingen. 

4. Het versterken van de samenwerking tussen instellingen en de organisaties die deel uitmaken van de zorgketen (samenwerking met GGZ, Jeugdzorg etc.). De minister zal samen met VWS het initiatief nemen om de beschikbare tijd en ruimte voor een integrale benadering binnen de zorgketen beter georganiseerd te krijgen. 

Naast de aansluiting op het landelijke kader volgt de Universiteit Leiden het welzijn van haar studenten ook via nationale monitors en onderzoeken. Deze geven inzicht in hoe studenten hun welzijn ervaren en waar ondersteuningsbehoeften liggen. 

Nationale Studenten Enquête (NSE)

Sinds 2022 zijn er aan de NSE voor de studenten van Universiteit Leiden vragen toegevoegd over hun ondersteuningsbehoefte. Daarnaast wordt hen gevraagd een rapportcijfer te geven voor hun algemeen welbevinden.

Rapportcijfer voor Algemeen Welbevinden:
2022: 6,9
2023: 7,1
2024: 7,2
2025: 7,0

Dit cijfer is uiteraard slechts een momentopname. Studenten geven hun algemeen welbevinden gemiddeld een ruime voldoende. Ook hebben zij het gevoel dat hun welzijn serieus genomen wordt door de opleiding en weten ze over het algemeen waar ze terecht kunnen voor hulp. 

Tegelijkertijd laat de NSE 2025 zien dat studentenwelzijn blijvende aandacht vraagt. Bijna een derde van de studenten ervaart vaak of altijd een hoge druk om te presteren, terwijl een ruime meerderheid aangeeft hier in meer of mindere mate mee te maken te hebben. Daarnaast geeft meer dan de helft van de studenten aan behoefte te hebben aan extra ondersteuning vanuit de universiteit, met name op het gebied van studievaardigheden. De behoefte aan ondersteuning bij psychisch welzijn is ten opzichte van eerdere jaren afgenomen maar blijft voor een substantiële groep studenten relevant. 

Deze uitkomsten onderstrepen het belang van een integrale benadering van studentenwelzijn. Naast aandacht voor mentale gezondheid blijft het versterken van studievaardigheden, het bespreekbaar maken van prestatiedruk en het bieden van toegankelijke ondersteuning essentieel voor een gezonde en ondersteunende leeromgeving. 

De NSE levert belangrijke informatie, ook omdat de respons rate beduidend hoger (31% in 2025) ligt dan andere metingen. Alle cijfers zijn te raadplegen via het onderwijsdashboard van de Universiteit Leiden

Trimbos monitor

In het voorjaar van 2025 namen ruim 27.000 studenten deel aan de derde meting van de Trimbos monitor naar mentale gezondheid en middelengebruik onder studenten. De resultaten van studenten van de Universiteit Leiden (zie de instellingsrapportage and de factsheet) sluiten grotendeels aan bij het landelijke beeld. De monitor laat zien dat de mentale gezondheid van studenten sinds 2021 licht is verbeterd en dat de levenstevredenheid is toegenomen. Tegelijkertijd ervaart een aanzienlijke groep studenten nog steeds stress, prestatiedruk, eenzaamheid en psychische klachten. Middelengebruik is grotendeels stabiel gebleven, waarbij risicovol alcoholgebruik onverminderd vaak voorkomt. Dit onderstreept het belang van blijvende aandacht voor zowel de mentale weerbaarheid van studenten als hun sociale en onderwijsomgeving.