Zijn er taboes binnen onze academische gemeenschap? En moet er plaats zijn voor elke politieke boodschap? Dit waren op 25 november in PLNT de centrale vragen tijdens de bijeenkomst ’Academische vrijheid maken’, een onderdeel van de serie Community. Conversation. Connection.

Astronomen onder leiding van Leidse promovendus Richelle van Capelleveen hebben voor het eerst een exoplaneet ontdekt die een heldere baan heeft gecreëerd in de protoplanetaire schijf van zijn ster. Dit zeldzame beeld biedt inzichten in hoe jonge planeten hun omgeving vormgeven.

De vrijheid om te zijn wie je bent. Vrouw, man, homo- of heteroseksueel, transgender, religieus, ongelovig, enzovoorts. Het is misschien wel Nederlands grootste goed. Het gelijkheidsbeginsel en het recht om niet gediscrimineerd te worden staan nota bene in het eerste artikel van onze grondwet. Toch…

Hoe stellen we onze strategie bij halverwege de planperiode, in een snel veranderende wereld? Bestuurders van faculteiten, wetenschappelijk directeuren, directeuren van expertisecentra, leden van het Bestuursbureau, medezeggenschap en studentassessoren kwamen 26 juni samen om in gesprek te gaan over…

Annetje Ottow vertrekt op 1 september 2025 na bijna vijf jaar als voorzitter van het College van Bestuur van de Universiteit Leiden. Ze blikt terug op mooie en lastige momenten en kijkt vooruit.

Leiderschap

Debat

De Engelstalige interdisciplinaire minor ‘AI and Society’ behandelt de rol van kunstmatige intelligentie in onze samenleving. Het interdisciplinaire karakter biedt student én docenten een grote meerwaarde. Kijk mee in de collegezaal.

Oriëntatie op de arbeidsmarkt is één van onze onderwijsvisie-ambities (Learning@LeidenUniversity).

Tijdens de Consent is Key-week vraagt de Universiteit Leiden aandacht voor de preventie van seksueel ongewenst gedrag. Leids universitair docent Mischa Dekker onderzoekt gendergerelateerd geweld. Hij ziet aanknopingspunten om ongewenst gedrag onder studenten en universitaire staf tegen te gaan.

Als onderdeel van het KIEM-project ‘Litigation in the name of public interest’ organiseerden onderzoekers Rowie Stolk en Caelesta Braun een interdisciplinaire workshop over het onderwerp. Vooral voor startende promovendi leverde dit waardevolle ontmoetingen op.

Een evolutionaire ‘valkuil’ die kam- en marmersalamanders al 25 miljoen jaar achtervolgt: Leidse onderzoekers ontrafelden een mysterieuze DNA-fout die eigenlijk niet zou moeten kunnen ontstaan, maar tóch blijft bestaan. Hoe kan dat? Promovendus James France vond nieuwe aanwijzingen.

Als de tokay gekko zijn staart verliest, groeit de nieuwe aan vanuit stamcellen bij de stomp. Spieren, bot en huid ontstaan elk vanuit specifieke stamcellen. Deze vinding van bioloog Luthfi Nurhidayat kan interessant zijn voor regeneratieve geneeskunde bij mensen. Hij promoveert 9 januari.

Hoe behandel je infectieziekten het best bij patiënten met obesitas? Ziekenhuisapotheker en promovendus Koen van Rhee onderzocht de invloed van obesitas op bloedwaarden van twee veelgebruikte medicijnen en ontwikkelde een opzet waarmee farmaceuten nieuwe geneesmiddelen kunnen testen op deze patiënte…

Inspiratie opdoen over duurzaamheid, verrast worden door bijzonder onderzoek of ontdekken welke schatten er in de collectie van de Universiteitsbibliotheek liggen? Luister deze zomer op het strand of onderweg naar je vakantiebestemming eens een podcast van een van onze wetenschappers of instituten.…

Tirong Guo wist na noeste arbeid in het lab een groep materialen te ontwikkelen die een stabiele en efficiënte basis vormen voor kunstmatige fotosynthese. Zal het daarmee lukken op grote schaal en op z’n aller-duurzaamst waterstof en andere nuttige verbindingen te maken? Guo promoveert 21 januari.

Wat hebben tienjarige kinderen en chatbots met elkaar te maken? Promovendus Bram van Dijk onderzocht de taalontwikkeling in kinderen én in AI-taalmodellen. ‘Het is eigenlijk heel praktisch dat we menselijke eigenschappen toekennen aan een chatbot.’

Kankeronderzoek produceert bergen data, maar hoe zet je die slim in voor betere behandelingen? Promovendus Marina Gorostiola González gebruikt geavanceerde analysetechnieken om medicijnen sneller en effectiever te ontwikkelen. Haar aanpak brengt precisie en snelheid samen voor kankerpatiënten wereld…

Hoe kun je erachter komen welke punten er op een kromme liggen? En hoeveel mogelijke krommen tel je door een bepaald aantal punten? Dit is het soort vraagstukken dat Pim Spelier van het Mathematisch Instituut heeft bestudeerd tijdens zijn promotieonderzoek. Hij promoveerde op 12 juni cum laude.

Een burgemeester, een minister en een theater vol bekende wetenschappers. Dat zijn de ingrediënten voor het Gala van Wetenschap en Samenleving. Hoogleraar Wetenschapscommunicatie Ionica Smeets organiseert het evenement, samen met New Scientist-hoofdredacteur Jim Jansen. In dit interview vertelt Ionica…

Natalia Sobrino-Saeb heeft in Oslo de uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede bijgewoond. Ze was hiervoor uitgenodigd na het winnen van een essaywedstrijd van de Nobel Ignitor Fellowship, een programma dat jongeren wereldwijd wil inspireren. Want de wereld veranderen, kunnen we allemaal: “Je weet…

Een hoogleraar van de Universiteit Leiden heeft zich samen met een voormalig medewerker (en tevens partner van de hoogleraar) schuldig gemaakt aan langdurig ongewenst en veelal grensoverschrijdend gedrag in de vorm van machtsmisbruik en manipulatie. Dit gedrag leidde tot een angstcultuur onder medewerkers…

Martina Huber, Jacqueline Labra Munoz onderzoeken de ziekte van Alzheimer. Ze bestudeerden ferritine, ofwel de opslag van ijzer in de hersenen. Een inbalans van ijzer kan een rol spelen bij deze vorm van dementie.

Het voelde volgens biologe Nataliia Machyshynets als ‘zoeken naar een naald in een hooiberg’: de zoektocht naar nieuwe antibiotica in de strijd tegen toenemende resistentie. Tijdens haar promotieonderzoek vond ze uiteindelijk wat ze zocht, en wel in de grond onder onze voeten.

‘We hebben met elkaar weliswaar al stappen gezet, maar er is nog een hoop te doen in de strijd tegen discriminatie en racisme’, aldus collegevoorzitter Annetje Ottow van de Universiteit Leiden. ‘Ik vind het belangrijk dat we ons hier bewust van zijn en er aandacht voor blijven vragen. Het is een lastig,…

De Universiteit Leiden viert in 2025 haar 450-jarig bestaan met een goedgevuld programma voor oog, oor en geest. Het lustrumjaar opent met een feestelijke dies natalis op vrijdag 7 februari. Op het programma staan verder onder meer een alumnifestival, drie tentoonstellingen en een grachtenconcert.

Niet alle duurzame businessmodellen hebben de impact die ze beloven, onthult Leidse milieuwetenschapper Levon Amatuni. Het delen van auto’s of het hergebruiken van telefoons, bijvoorbeeld, hebben een minder grote impact dan gedacht. Amatuni raadt mensen aan om ‘te focussen op echte veranderingen in…

Kunnen we de grootste structuren in het universum onderzoeken door te kijken naar de kleinste deeltjes? Daarover gaat het onderzoek van Lydia Stofanova, promovendus aan de Leidse Sterrewacht en SRON — het Nederlandse instituut voor ruimteonderzoek. Ze bestudeert hoe elementen zoals zuurstof de grootschalige…

Elk jaar op de verjaardag van de universiteit geven hoogleraren les op basisscholen in de regio Leiden en Den Haag. Over opereren met robots en kinderrechten bijvoorbeeld. De kinderen mogen vooral ook veel doen. En vragen stellen. ‘Hoe kun je professor worden?’

Wil jij een sessie organiseren tijdens het grootste multidisciplinaire congres in Europa, dat van 13 t/m 16 juli 2022 plaatsvindt in Leiden? Stuur dan nu je proposal voor het ESOF-congres in! Archeoloog Corinne Hofman is een van de drijvende krachten achter het congres en vertelt wat ESOF zo uniek maakt.…

Maar liefst vijfenvijftig aanvragen zijn ingediend voor een Kiem seed grant, een initiatief voor het ontwikkelen van nieuwe interdisciplinaire, interfacultaire onderzoekssamenwerkingen en ontmoetingen. Maandag vond de loting plaats voor de toewijzing van 22 seed grants. Het College van Bestuur was zo…

Op 17 maart is onze dierbare collega Jan Schmidt overleden na een vruchtbaar en waardevol leven.

Ernstigere droogtes die ook langer zullen aanhouden: het wordt vooral een probleem voor geïrrigeerde landbouwgrond. Gemengde bossen met een verscheidenheid aan plantensoorten zijn het minst kwetsbaar. Dit ontdekte milieuwetenschapper Qi Chen. Zij vergeleek de effecten van droogte op verschillende ecosystemen…

Wiskundige Tyron Lardy werkte tijdens zijn promotieonderzoek aan een nieuwe manier om hypotheses te toetsen. In plaats van de klassieke p-waarde gebruikt hij zogeheten e-waardes. Die blijken flexibeler; zeker als je tussentijds naar je resultaten wilt kijken.

Stel je voor: je scant een leeuwendrol of een muizenkeutel en je weet precies wat en hoeveel het bijbehorende dier heeft gegeten. Met behulp van nieuwe DNA-technieken is dit steeds beter mogelijk. Promovendus Kevin Groen testte hoe effectief deze technieken al zijn om het dieet van wilde dieren te o…

Hoe bestudeer je de groei van micro-organismen, de verspreiding van epidemieën of de genezing van wonden, zonder daadwerkelijk experimenten uit te voeren? Daoyi Wang, promovendus aan het Mathematisch Instituut, werkte aan een specifiek wiskundig model dat de groei van micro-organismen en vele andere…

Met vurige pamfletten en zelfs een staatsgreep streed de Leidse patriot Pieter Vreede (1750–1837) voor meer volksinvloed. In zijn proefschrift laat historicus Dirk Alkemade zien hoe deze idealistische pionier met radicale middelen de Nederlandse democratie hielp vormgeven.

Hij schept orde in de chaos en analyseert satellietzwermen. Tijdens zijn promotieonderzoek verdiepte wiskundige Oliver Nagy zich in willekeurige netwerken en hoe deze tot evenwicht komen. Tussendoor ontwikkelde hij ook nog even een handige tool. Deze kennis is waardevol voor onder andere berekeningen…

De beschikbaarheid van grondstoffen, de energietransitie en de afhankelijkheid van China. Daarover en meer gaat de oratie van René Kleijn.

Er vinden wereldwijd grote ontwikkelingen plaats die nieuwe uitdagingen creëren voor onze samenleving. Zo viel bijvoorbeeld de pandemie overal rauw op ons dak en voelen we al het effect van de opwarming van de aarde. Hoe kan de samenleving en politiek (beter) omgaan met de dringende problemen van onze…

Leeuwen in Kenia reageren sterk verschillend op menselijk landgebruik, klimaat, en natuurbeheer. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van de Leidse bioloog Monica Chege. Een uniforme aanpak volstaat daarom niet. ‘Effectieve bescherming vraagt om maatwerk: lokaal aangepast beheer waarin ook de rol van…

Wat begon met een groot vel papier uit de V&D, groeide uit tot een van de grotere herendisputen van Quintus. Hoogleraar Gerard van Westen kijkt terug op een studententijd die hem meer bracht dan borrels alleen.

Tuberculosebacteriën overleven door zich te verstoppen in onze afweercellen. In haar promotieonderzoek kijkt bioloog Salomé Muñoz Sánchez hoe we het afweersysteem kunnen helpen deze dodelijke bacterie te slim af te zijn. Ze ontdekte dat twee specifieke eiwitten in onze afweercellen een sleutelrol spelen…

Een perfect schip is licht en slank voor snelheid, maar moet ook sterk en stabiel zijn om veilig te varen. Door deze en andere tegenstrijdige eisen is het zelfs met een supercomputer lastig om het perfecte ontwerp te vinden. Computerwetenschapper Roy de Winter ontwikkelde een algoritme dat helpt om…