Hoe meet je écht hoe het gaat met een land? Onderzoeker Annegeke Jansen zoekt naar alternatieven voor het bruto binnenlands product (bbp) om de staat van de samenleving te meten. De econoom kijkt naar welzijn, inclusiviteit en een beter milieu. 'De economie moet een middel zijn om die doelen te bereiken',…

Voor het eerst heeft een internationale groep astronomen de hittegloed van een botsing van twee ijzige reuzenplaneten kunnen waarnemen. Ook zagen ze hoe de door de botsing ontstane stofwolk enkele jaren later voor de moederster langs trok. Onder leiding van de Leidse astronoom Matthew Kenworthy hielden…

Astronomen hebben met gegevens van de Gaia-ruimtetelescoop 55 hogesnelheidssterren ontdekt, afkomstig uit de jonge stercluster R136 in de Grote Magelhaense Wolk, een satellietstelsel van de Melkweg. Daarmee is het aantal bekende ‘wegrensterren’ in dit gebied vertienvoudigd. Het team astronomen, met…

Wie fit wil zijn, moet regelmatig naar de sportschool en tandenpoetsen doen we – als het goed is – twee keer per dag. Dus waarom zouden we niet continu werken aan een veilig en gezond werkklimaat, stelt HR-directeur Esther van Opstal in een gesprek over hoe het nu staat met de opvolging van de perso…

Pas in 1878 schreven de eerste vrouwelijke eerstejaars zich in aan de Leidse universiteit. Leiden liep al snel in de pas met andere universiteiten. Maar de discussie of vrouwen eigenlijk wel geschikt waren om te studeren zou nog heel lang duren.

Sportieve prestaties, enthousiaste supporters en prachtig eindbedrag voor het goede doel: op zaterdag 15 april stond het Leiden Bio Science Park in het teken van de 5e editie van de Leiden Science Run. Dat alles omlijst met een stralend zonnetje. ‘Wat een plezier om mee te maken!’

Het college van bestuur van de Universiteit Leiden maakt in een aanvullend besluit op 17 mei 2022 zeven wetenschappelijke artikelen openbaar waarin sprake is van aangetoonde malversaties. Hierbij was een voormalig medewerker van het Instituut psychologie betrokken. Deze openbaarmaking acht het CvB in…

Acht wetenschappers van de Universiteit Leiden hebben een beurs toegekend gekregen van wetenschapsfinancier NWO. Met deze Vidi-financiering kunnen de onderzoekers de komende vijf jaar een vernieuwende onderzoekslijn opzetten en hun eigen onderzoeksgroep verder uitbouwen.

Een internationaal team van astronomen, met onder anderen de Leidse promovendus Elia Pizzati, heeft een aantal oude quasars waargenomen die verrassend genoeg in hun eentje lijken te zweven in het vroege heelal (minder dan een miljard jaar na de oerknal). Tot nu toe gingen astronomen er op basis van…

‘Docent zijn is niet mijn baan, maar mijn roeping.’ Dat zei politicoloog Ayo Adedokun nadat hij bij de opening van het academisch jaar, op 6 september, de LUS-Onderwijsprijs uitgereikt kreeg. Deze prijs gaat naar de beste docent van het jaar.

Hoe organiseer je co-creatie met wetenschappers in andere werelddelen? LDE wil internationaal kennis delen én ophalen rondom de grote maatschappelijke vraagstukken. Eind oktober reist daarom een delegatie van 27 wetenschappers af naar Indonesië om deel te nemen aan de LDE-BRIN Academy.

Ruim dertig Leidse studenten stapten op een supboard voor de lustrumactiviteit Suppen voor Sustainability. Samen met alumnus Merijn Tinga, beter bekend als de Plastic Soup Surfer, peddelden zij door de Leidse grachten en singels en visten plastic afval uit het water.

De uitdrukking ‘zingen als een nachtegaal’ moet misschien wel letterlijker worden genomen dan gedacht. Gedragsbioloog Verena Ohms toont in haar promotieonderzoek aan dat menselijke spraak en vogelzang meer overeenkomsten hebben dan eerst werd aangenomen. Ohms promoveert dinsdag 3 mei.

Op vrijdag 23 juni vindt in Den Haag de conferentie ‘AI & Society’ plaats, bedoeld voor wetenschappers en beleidsmakers. Het interdisciplinaire onderzoeksprogramma SAILS biedt met deze conferentie een actuele, genuanceerde stand van zaken over AI-technologie. En ook: frisse perspectieven.

Onderzoekers van het LIACS hebben een kwetsbaarheid ontdekt in een stukje code dat al vijftien jaar wereldwijd opduikt in opensourcesoftware. Ze ontwikkelden ook een geautomatiseerde manier om de fout te herstellen. ‘Je kan niet achterover leunen.’

'Ik breng Academia in Motion in de praktijk door inclusieve werkwijzen te bevorderen en hergebruik en delen van data mogelijk te maken, voor zowel onderzoekers als studenten.' Aldus Naomi Truan, universitair docent German Sociolinguistics aan de Universiteit Leiden. Met deze woorden geeft ze aan hoe…

Natuurlijk schrijven we volgens de regels van de Nederlandse spelling. Toch blijft er nog van alles te kiezen. De basisregel is: kies de soberste optie en pas onderstaande regels consequent toe.

Jaarlijks sterven er wereldwijd maar liefst 18 miljard kippen, kalkoenen, varkens, schapen, geiten en koeien zonder dat ze op iemands bord te belanden. Leidse onderzoekers Juliane Klaura, Laura Scherer en Gerard Breeman berekenden dit aantal voor het eerst op wereldwijde schaal. ‘Als we die aantallen…

Het stikstofprobleem bestaat al decennia, sinds drie jaar staat het weer helder op ons netvlies. EenVandaag legde bloot dat er meer dan zeventig overlegorganen in Den Haag met stikstof bezig zijn en vroeg stikstofhoogleraar Jan Willem Erisman om een reactie. 'Ik vraag me af of het allemaal wel zo nuttig…

Biologiestudent Roel Wouters (24) van de Universiteit Leiden is finalist in de strijd voor jongerenvertegenwoordiger Biodiversiteit en Voedsel van de Verenigde Naties (VN). Vanaf vrijdag 22 oktober openen een week lang de digitale stembussen. Jongeren tot 30 jaar kunnen op de Leidse Roel Wouters stemmen…

Eten of gegeten worden. Het beschrijft de evolutionaire strijd tussen slangen versus zoogdieren en vogels die slangen eten. Muzaffar Ali Khan wijdde zijn promotieonderzoek aan de onderliggende mechanismen van deze wapenwedloop, en heeft zijn promotie 16 februari. Wat maakt zoogdieren en vogels succesvol…

Sociaal

Wereldwijd worstelen landen en musea met koloniaal erfgoed en restitutie. Op 23 en 24 mei bespreekt een interdisciplinair symposium van de Universiteit Leiden nieuw restitutiebeleid. Hoogleraren Carsten Stahn en Pieter ter Keurs vertellen waarom het evenement interessant is voor onderzoekers, studenten…

Annetje Ottow, voorzitter van het college van bestuur van de Universiteit Leiden, is sinds een paar maanden de nieuwe voorzitter van de strategische alliantie Leiden-Delft-Erasmus (LDE). Wat wil zij bereiken tijdens haar twee jaar durende voorzitterschap?

De energietransitie is al een enorme uitdaging voor de samenleving, maar duurzaam grondstofgebruik is nog ingewikkelder. Toch is die minstens zo urgent. Ester van der Voet werkt er al decennia aan, onder meer binnen de Verenigde Naties. Per 1 februari is ze hoogleraar bij het Centrum voor Milieuwetenschappen…

Michiel Veldhuis heeft bij de C.J. Kok Publieksprijs de meeste stemmen van het publiek gekregen en mag zich daarmee Ontdekker van het Jaar noemen. Veldhuis onderzoekt hoe klimaatverandering ecosystemen op de savannes in Afrika beïnvloedt en hoe we die ecosystemen kunnen beschermen.

Op donderdag 16 mei organiseert Universitaire Bibliotheken Leiden een workshop vroege fotografie van het Midden-Oosten. In de workshop toont conservator Maartje van den Heuvel foto’s van drie avontuurlijke Nederlandse negentiende-eeuwse reis- èn fotopioniers. Zij brachten prachtige foto’s en fotoalbums…

Erectieproblemen kunnen een grote impact hebben op iemands levensgenot en gezondheid, maar de diagnostiek is pijnlijk, ongemakkelijk en technisch verouderd. Promovendus Evelien Trip ontwikkelde een nieuw meetapparaat dat comfortabel en pijnloos erecties kan meten.

Als universiteit hebben we ons recent aangesloten bij de Europese Universitaire alliantie Una Europa. Afgelopen week kwamen medewerkers van de elf aangesloten universiteiten bij elkaar in Leiden.

Van natuurlijker stranden tot onderzoek hoe vrede biodiversiteit stimuleert. Twee Leidse onderzoeksprojecten krijgen financiering van het Europese partnerschap Biodiversa+. Het gaat om beurzen voor interdisciplinair onderzoek naar herstellen van biodiversiteit.

Debat

Webinar

Gist, alpaca’s en antilichamen. Ze lijken misschien niets met elkaar te maken te hebben, maar binnen het project van de Leidse iGEM-studenten komen ze perfect samen. Voor de internationale synthetische biologiewedstrijd iGEM werkt het team aan een innovatieve methode om nanobodies, een speciale vorm…

Na tien jaar en één dag heeft de Sterrewacht een nieuwe bestuurder. Per 1 september zet Ignas Snellen de lijnen uit voor het astronomisch instituut. In dit interview leer je Ignas kennen. Nou ja, een beetje dan. Daarom legden we hem ook nog vijf dilemma’s voor en vroegen de mensen om hem heen wie hij…

Kunst en vrije tijd, Kunst en vrije tijd

Kunst en vrije tijd, Kunst en vrije tijd

Achttien onderzoekers van de Universiteit Leiden krijgen een Veni-subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Deze beurs biedt veelbelovende jonge wetenschappers de mogelijkheid om gedurende drie jaar hun eigen ideeën verder te ontwikkelen.

Wat hebben tienjarige kinderen en chatbots met elkaar te maken? Promovendus Bram van Dijk onderzocht de taalontwikkeling in kinderen én in AI-taalmodellen. ‘Het is eigenlijk heel praktisch dat we menselijke eigenschappen toekennen aan een chatbot.’

Ieder wetenschappelijk instituut heeft zijn eigen dynamiek. Het College van Bestuur bezoekt instituten om te horen wat er speelt. Op 24 juni gingen ze langs bij het Instituut voor Geschiedenis. ‘Geschiedenis helpt het heden begrijpen, of het nu gaat om familieverhalen, lokale kwesties of wereldpolit…

Als experiment liet student Alicia Cai zich tijdens het schrijven van haar scriptie louter door AI-tools begeleiden zoals ChatGPT en Claude. Pas na voltooiing beoordeelde hoogleraar Bas Haring, die het experiment bedacht, haar scriptie. Welke inzichten leverde dit op?

Zoekmachines proberen steeds beter onze vragen te beantwoorden. En chatbots gaan steeds vaker het internet op om op zoek te gaan naar relevante bronnen. ‘Zoekmachines en chatbots zullen steeds meer vervlochten raken’, zegt hoogleraar Suzan Verberne.

Van fluctuerende hormoonspiegels bij vrouwen, via de inwendige structuur van reuzenplaneten tot de voorgeschiedenis van talen: zes Leidse wetenschappers krijgen een ERC Consolidator Grant.

Van echografieonderzoek oefenen in augmented reality tot praten met virtuele oude Grieken over hoe een archeologische vindplaats er vroeger uitzag: video- en innovatiespecialist Nathan Saucier vertelt over de vele mogelijkheden van de interactieve media- en simulatiestudio van het Leiden University…

Thijs Bosker was lang een echte zesjesstudent, tot hij ontdekte hoe leuk leren wordt als er geen hapklare antwoorden meer zijn. Zijn studenten geeft hij mee dat hoop de motor is die ons in beweging houdt. Zij nomineerden hem als Docent van het Jaar.

Jaarlijks sterven er wereldwijd meer dan 1,3 miljoen mensen aan tbc. Onderzoek naar de bestrijding is dus hard nodig. Vanuit allerlei disciplines doet Leiden onderzoek naar tbc. Een symposium op 24 maart belicht diverse activiteiten, om zo landelijke samenwerking verder te stimuleren.

De helft van de wereldbevolking zou kunnen leven van voedsel uit eigen land. Dat blijkt uit het onderzoek van milieuwetenschapper Nicolas Navarre. Voor de andere helft is dat minder simpel. Maar niet onmogelijk. 'Door de gewasproductie te verbeteren, minder voedsel te verspillen en eetgewoontes te veranderen…

Twee weken lang dagelijks college geven in Pakistan. Peter Stevenhagen deed het aan de Syed Babar Ali School of Science and Engineering in Lahore, in samenwerking met ICTP, een bekend UNESCO-instituut in Triëste. Doel is om de kennis van studenten uit lage en middeninkomens-landen te vergroten. ‘Door…

Georgië, Oekraïne, Palestina, Tunesië, Indonesië, Singapore, Australië, Ethiopië, Tanzania, Nigeria, Suriname en Brazilië: de Universiteit Leiden heeft maar liefst twaalf Europese uitwisselingssubsidies gekregen. En dat is goed nieuws voor studenten, docenten en onderzoekers in binnen- én buitenland…