Je kunt spraak-assistent Siri vragen naar het weer, maar een écht gesprek zit er nog niet in. Je kunt niet refereren aan iets wat je eerder zei, of vragen waarom het systeem iets zegt. Stephan Raaijmakers, bijzonder hoogleraar vanuit TNO, wil daar iets aan doen.

Wat is een goede wetgeving inzake gegevensbescherming? Hoe kan een dergelijke wetgeving goed worden ontwikkeld? Is de Europese wetgeving hierover adequaat, en is deze toepasbaar in China?

Ineke van der Ham en Philip Scheltens geven een interview over hersenonderzoek, navigatie en Alzheimer.

De zoektocht naar betere katalysatoren voor chemische reacties wordt eenvoudiger door het werk van scheikundigen uit Leiden en Lyon. Federico Calle-Vallejo en collega's ontwikkelden een computermodel dat helpt voorspellen hoe de atomen van katalysatoren gerangschikt moeten worden voor het beste resultaat.…

Azië en het Westen beïnvloeden elkaar op talloze manieren. Door de landen en hun inwoners goed te begrijpen, kan het contact met hen beter worden. Leidse experts bestuderen Azië al decennialang vanuit verschillende disciplines. Lees over dit toonaangevende werk in het wetenschapsdossier Azië.

Als je je eigen onderwijs zou mogen vormgeven, hoe zou je dat dan doen? Daar dachten de studenten van de Bachelor Honours Class ‘Rebuilding Education’ over na. In vijf groepen ontwierpen zij projecten waarmee zij het onderwijs willen verbeteren. De studenten presenteerden hun workshops in december in…

Zwakke rekenaars uit groep 8 presteren beter als ze bij ingewikkelde sommen de berekeningen opschrijven. Dat ontdekte psycholoog Marije Fagginger Auer. De specialist in Methodologie en Statistiek ziet perspectief: ‘Na een training kiezen deze leerlingen vaker voor deze oplossingsstrategie.’ Promotie…

Voor de energietransitie hebben we een hoop zeldzame aardmetalen nodig. Dat vereist niet alleen een duurzame winning, maar ook efficiënt gebruik en hergebruik. René Kleijn van het Centrum voor Milieuwetenschappen (CML) is de eerste Nederlandse hoogleraar Toekomstbestendige Grondstofvoorziening. In het…

Leids boekwetenschapper Erik Kwakkel ontwikkelde een methode waarmee middeleeuwse handschriften scherper gedateerd kunnen worden. Dat levert een minder wazige geschiedenis op. Binnenkort introduceert hij zijn nieuwe aanpak in Oxford.

Voor het doen van medisch onderzoek bouwen onderzoekers vaak weefsel na in het laboratorium. Met de zogeheten organ-on-a-chiptechnologie wordt een soort kunstorgaantje gemaakt, inclusief bloed dat er doorheen stroomt. Zo ontstaat een levensechte testsituatie voor medicijnen of het onderzoeken van ziekteprocessen.…

Synthetische brandstof is schoner dan natuurlijke olie, maar het productieproces is nog niet efficiënt genoeg. Nu hebben wetenschappers voor het eerst direct de moleculen waargenomen die uit het chemische proces ontstaan. Het opent de deur richting efficiënte ‘designer’ katalysatoren. Publicatie op…

Een internationaal team van onder meer Leidse onderzoekers heeft aangetoond dat er een verfijndere methode is om oude microbiomen te bestuderen. Dat helpt archeologisch onderzoek naar de effecten van Europese kolonisatie in de Caraïben. Publicatie in Nature Scientific Reports op 13 november.

De beschikbaarheid van grondstoffen, de energietransitie en de afhankelijkheid van China. Daarover en meer gaat de oratie van René Kleijn.

Een perfect schip is licht en slank voor snelheid, maar moet ook sterk en stabiel zijn om veilig te varen. Door deze en andere tegenstrijdige eisen is het zelfs met een supercomputer lastig om het perfecte ontwerp te vinden. Computerwetenschapper Roy de Winter ontwikkelde een algoritme dat helpt om…

Hoe kan de overheid burgers inzetten bij de aanpak en voorkoming van criminaliteit? Die vraag stond 30 mei centraal bij de bijeenkomst burgerparticipatie in Leiden. Studenten van het Leiden Leadership Programme (LLP) presenteerden daar hun onderzoek naar buurtwhatsappgroepen: ‘Laat burgers zelf de spelregels…

Hoe kunnen praktijk en theorie elkaar versterken in de neurowetenschappen? Hoogleraar Birte Forstmann spreekt in haar oratie op 2 oktober over het bouwen van interdisciplinaire bruggen tussen cognitieve neurowetenschap en cognitieve modellen. Haar aanpak kan bijdragen aan hersenonderzoek met minder…

Aske Plaat is wetenschappelijk directeur van het LIACS, het Leiden Institute of Advanced Computer Systems. Hij is ook ambassadeur van het LGBT+ Network van de Universiteit Leiden. Bevlogen vertelt hij waarom.

Meer samenwerken, de juiste vraag stellen en vaker data combineren. Dat zijn een paar van de aanbevelingen die beleidsmakers en onderzoekers op 28 november 2017 formuleerden tijdens het congres 'Data gedreven Beleidsontwikkeling'.

Hoogleraar Katalyse en oppervlaktechemie Marc Koper is benoemd tot lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). ‘Zeer eervol, ik zie het als een bevestiging van mijn werk’, aldus Koper.

In het online college bij de Universiteit van Nederland vertelt chemicus Marjolein Soethoudt of je de volgende keer dat je hoofdpijn hebt beter een jointje kan roken… of juist niet. Verder legt ze uit wat de zoektocht naar synthetische cannabis zo moeilijk maakt, en voor welke ziektes dit allemaal een…

Er zijn behandelmethoden voor mensen met autisme die effect hebben, stelt kinder- en jeugdpsychiater Wouter Staal in zijn oratie op 4 mei. Maar nog niet duidelijk is welke behandeling bij wie het effectiefst is.

Stampen uit een boek, aantekeningen maken of samenvattingen leren. Dat waren vroeger zo’n beetje de smaken bij het tot je nemen van lesstof. Dat is al lang niet meer zo. Multimediaal is nu het codewoord. Maar is het ook effectief?

Tijdens de conferentie van het Honours College Science & Society presenteren studenten TED Talks over een maatschappelijk probleem dat hen aan het hart gaat. ‘Alles wat ze geleerd hebben komt hierin samen.’

Mondiale problemen zoals welvaartsziektes of microplastics in zee zijn te complex om vanuit één wetenschappelijke discipline of vanuit één land te kunnen doorgronden. De Universiteit Leiden heeft de expertise in huis om oplossing van deze gigantische problemen een klein stapje dichterbij te brengen.…

Uit het onderzoek van dr. Marga Sikkema-de Jong blijkt dat het oefenen met e-boeken een belangrijke stimulans is voor de ontwikkeling van de leesvaardigheid van kinderen in groep 3.

CML-Universiteit Leiden heeft samen met Deltares en het RIVM een gebruiksvriendelijke screeningstool ontwikkeld om de waterkwaliteit beter te beoordelen. Waterbeheerders en onderzoekers van oppervlaktewateren kunnen die vanaf vandaag gebruiken.

De League of European Research Universities (LERU) roept op tot meer waardering voor fundamenteel onderzoek zonder directe toepassingen. Een werkgroep onder leiding van Geert de Snoo, decaan van de Leidse Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen, presenteerde daartoe op 29 augustus een notitie.

'Houd focus en wil niet te veel', zei hoogleraar Job Cohen een paar keer. Zeventien studenten presenteerden op 6 maart in zes groepjes in het Leidse Stadhuis hoe ze Leiden beter of mooier willen maken. Allemaal volgen ze de Honours Class 'Changemakers'.

De Verenigde Staten en de Europese Unie moeten ook op juridisch gebied beter samenwerken, want terroristen en criminelen opereren steeds internationaler. Dat benadrukte de Amerikaanse minister van Justitie Loretta Lynch tijdens haar bezoek op 1 juni aan de Universiteit Leiden.

Kinderen, hartpatiënten of mensen met ernstig overgewicht. Hoe kunnen we de dosering van pijnstillers voor deze patiënten verbeteren? Ziekenhuisapotheker Sjoerd de Hoogd van het St. Antonius Ziekenhuis in Utrecht onderzocht het. Hij combineerde hiervoor data uit de praktijk met de kennis en kunde van…

Felle explosies van licht en zwaartekrachtgolven gaan overal over de hemel af. Zelflerende machines kunnen deze pas ontdekte dynamische kant van het heelal in kaart brengen. Hiervoor kent de Nationale Wetenschapsagenda 5 miljoen euro toe aan CORTEX, het Centrum voor Onderzoek in Real Time naar het Explosieve…

‘A civilized society is one that offers justice to all its citizens, not one that offers them equality’. Mohamed Tleis, gepromoveerd in de informatica in Leiden op 6 juli, licht in de alumninieuwsbrief van de Universiteit Leiden deze stelling bij zijn proefschrift toe.

Vrouwen droegen in de vroege middeleeuwen vaak kleding van betere kwaliteit dan mannen. Dat is een van de conclusies van Leids archeologe Chrystel Brandenburgh, die Nederlandse textielresten uit de periode van 400 tot 1000 na Christus onderzocht. Promotie op 10 mei.

Waarom slagen of falen vredesmissies? Welke nieuwe technologieën gaan de strijd bepalen? De afgelopen decennia is goede kennis over moderne oorlogsvoering onvoldoende benut, terwijl ze cruciaal is voor de veiligheid van Europa. Dat stelt Frans Osinga, bijzonder hoogleraar War Studies, in zijn oratie…

Een internationaal team van onderzoekers, waaronder chemicus Federico Calle-Vallejo van de Universiteit Leiden, heeft het atoom-schaal-ontwerp van katalysatoren naar een volgend niveau gebracht. Hun onderzoek draagt bij aan de zoektocht naar een methode om energie op een meer efficiënte manier te genereren…

Hoe veilig zijn de nanodeeltjes in transparante zonnecrème, anti-geursokken en bacterie-werende pleisters? Hoewel er op alle organismen microben zitten, houden de tools die de veiligheid van nanomaterialen inschatten daar nog nauwelijks rekening mee. Die invloed van microben bracht Bregje Brinkmann…

Zijn Leidse eredoctoraat, de toekomst van bètawetenschappers en diversiteit in de wetenschap. Hierover vertelt Robbert Dijkgraaf in een van de klassieke kamers in het Academiegebouw. ‘Heel erg bijzonder, mijn eredoctoraat. Een zeldzaam eerbewijs.’

Zijn degelijkheid als minister van Financiën combineert alumnus Wopke Hoekstra met een open geest: ‘Ik benader onderwerpen graag vanuit verschillende invalshoeken en hou in het algemeen niet van ideologieën en dogma’s, die zitten toch vaak maar in de weg.’

Leidse informatici ontwikkelen de komende jaren een computersysteem dat industriële productieprocessen kan verbeteren. Zij doen dat samen met andere academici én het bedrijfsleven. NWO stelt ruim een miljoen euro beschikbaar.

Op microscopiebeelden van een tumor zien welke DNA-veranderingen er in de tumor zitten, en zo bepalen welk type baarmoederkanker de patiënt heeft. Dat is voor een mensenoog onmogelijk. Daarom riepen pathologen van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) de hulp in van artificial intelligence (AI).…

Een knelpunt bij burgerinitiatieven is dat de wet voor initiatiefnemers vaak een barrière vormt. Esmee Driessen, gastdocent Staats- en bestuursrecht en expert in burgerparticipatie, bespreekt twee belangrijke verbeterpunten uit haar proefschrift, waarop zij in juni 2024 promoveerde, in OverheidvanNu…

Positionele data gebruiken om te bepalen welke tactieken leiden tot een succesvolle aanval? Rens Meerhoff, onderzoeker van het Sport Data Center binnen het Leiden Institute of Advanced Computer Science, werkt al een aantal jaar aan het gebruik van data-mining om voetbaltactieken te analyseren. In het…

Mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) hebben vaak moeite met navigeren. Neuropsycholoog Ineke van der Ham heeft een training ontwikkeld waarmee deze mensen hun navigatievermogen kunnen verbeteren.

Hoe kan het toch dat het internet zo goed werkt, met miljarden gebruikers die elke dag samen miljoenen gigabytes versturen? Dat komt omdat het fundament van het internet solide is ingericht. Toch zijn er soms problemen op het internet. Bijvoorbeeld als bepaalde systemen zich misdragen en de route verstoren…

Een internationaal team van onderzoekers heeft vastgesteld dat een bepaald eiwit belangrijk is voor onze geheugenfunctie. Dit specifieke eiwit, de A2A receptor die reageert op cafeïne, wordt in verband gebracht met de ziekte van Alzheimer. Publicatie in Molecular Psychiatry.

Ze ontwikkelt algoritmes die toonaangevende optimalisatietechnieken overtreffen en breed toepasbaar zijn. Het team van Niki van Stein krijgt hiervoor de GECCO Humies Award. ‘Met onze methode kunnen we voor diverse apps algoritmes maken en doorontwikkelen die beter zijn dan de huidige.’

De Nederlandse broedvogels zijn in de periode 1980 tot 2010 gemiddeld talrijker geworden. De algemene soorten hebben het zelfs beter gedaan dan de vogels in andere Europese landen. Uitzondering zijn de vogels van het boerenland: die gingen zowel in Nederland als elders in Europa sterk achteruit.

Kunstmatige intelligentiesystemen zijn slim. Patronen herkennen kunnen ze bijvoorbeeld beter dan mensen. Toch blijft die mens nog hard nodig. Hoe kun je die AI-systemen beter sturen? LIACS- docent Jan van Rijn schreef er samen met een aantal collega’s een boek over. We stelden hem een paar vragen.