Gruwelen van de overtocht, publieke veiling, brandmerken en dan werken op plantages in de koloniale wereld. Over het Nederlandse slavernijverleden bestaan honderden kilometers archief, maar zelden komen daarin de mannen, vrouwen en kinderen die gedwongen in slavernij leefden aan het woord.

Het superzware zwarte gat in het centrum van het Circinusstelsel slokt gas op via twee spiraalarmen. Dat ontdekte promovendus Wout Goesaert. Maar slechts een klein deel van het gas verdwijnt uiteindelijk in het zwarte gat, de rest wordt uitgespuugd.

Persoonlijkheid is erfelijk bij zebravissen. Dat blijkt uit onderzoek van Christian Tudorache en zijn team, dat is gepubliceerd in BMC Neuroscience.

Lezing, Oort lecture

Onderzoekers van het Leiden Institute of Advanced Computer Science (LIACS) werken mee aan de ontwikkeling van een gesprekstool voor patiënten met borstkanker, prostaatkanker en huidkanker. Het doel is om een gesprekstool te maken die kankerpatiënten kan ondersteunen in de zorg en hen helpt bij het nemen…

Met statistische modellen geeft Marta Fiocco artsen meer zekerheid. Bijvoorbeeld over de overlevingskans van kankerpatiënten. Of over de beste dosis bij een chemotherapie. ‘Je wilt kanker bestrijden, maar niet met meer gif dan nodig is’, zegt ze in Leidraad.

‘Door nieuwe technieken voor DNA-analyse op molecuulniveau slim te combineren, kunnen we doorbraken realiseren in onderzoek naar bijvoorbeeld dementie’, voorspelt hoogleraar John van Noort. Hij slaat de handen ineen met vier vooraanstaande biofysica-onderzoeksgroepen en schreef een review in Science…

Schimmels zijn te gebruiken voor het maken van bouwmaterialen en vleesvervangers. Arthur Ram legt uit hoe schimmels ons kunnen helpen verduurzamen.

Koen Keijzer plakte drie wiskundige rekenmodellen aan elkaar tot één model dat zinnige voorspellingen kan doen over hoe cellen bloedvaten vormen. Dat helpt biologen die onderzoek doen naar de rommelige, lekke bloedvaten in en om tumoren.

Voordat onderzoekers doelgericht medicijnen kunnen ontwikkelen, moeten ze weten hoe een ziekte precies werkt. Biochemicus Bert Beerkens maakte moleculen waarmee ze dat kunnen uitzoeken. Hij gebruikte cafeïne als basis voor nieuwe moleculen waarmee het onderzoek naar bepaalde receptoreiwitten op cellen…

Een betere behandeling ontwikkelen voor patiënten met hoofd- en halskanker, dat is het doel van Binanox, het iGEM-team Leiden 2022. Met een crowdfunding hopen ze hier tenminste 10.000 euro voor op te halen.

Een team wetenschappers, waaronder de Leidse Astronoom Alice Booth, heeft siliciummonosulfide-moleculen ontdekt in de stofschijf rondom een jonge ster. Die moleculen duiden op planeetvorming. Het team deed de ontdekking met behulp van de ALMA-telescopen. Deze methode vormt een alternatief voor wanneer…

Promotie

Antibioticaresistentie is een economisch probleem. Farmaceuten investeren er weinig in. Daarom is het volgens Ned Buijs belangrijk dat universiteiten dit doen.

Elektrische binnenoorprothesen zoals Cochleaire Implantaten (CI's) helpen dove en ernstig slechthorende personen om veel van hun communicatiemogelijkheden terug te krijgen. De prestaties van CI's in sociale omgevingen zijn echter niet optimaal. Het nieuwe project "Machine learning To Enhance teMPoral…

Facilitair

Als we de opwarming van de aarde tegen willen gaan, is enkel het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen niet voldoende: we hebben ook negatieve-emissietechnologie nodig die koolstofdioxide direct uit de lucht haalt. In het prestigieuze tijdschrift Global Environmental Change belichten promovendus…

Met behulp van een ZonMw-subsidie gaan het LUMC en de Health Campus Den Haag in samenwerking met hoofdpijnpatiënten onderzoek doen naar de toepassing van een digitaal hoofdpijndagboek. Dit middel kan patiënten helpen om hun migraineaanvallen beter te begrijpen en samen met de arts het beste behandelplan…

Bio-energie met koolstofafvang en -opslag is een veelbelovende methode om CO2 uit de atmosfeer te halen en tegelijkertijd energie op te wekken. Maar deze methode is controversieel, omdat er veel grond en water voor nodig is.

Dankzij de idyllische setting met parelwitte stranden groeiden de Malediven uit tot een toeristische trekpleister. Dat zorgt voor inkomens maar is ook problematisch voor de kwetsbare natuur. Met bewoners probeerden studenten van diverse universiteiten de bodem weer vruchtbaarder te maken. Hoe deden…

De gasprijzen overstijgen inmiddels de 300 euro per megawattuur – een recordprijs. De energietransitie van fossiele energie (aardgas, steenkool, aardolie) naar hernieuwbare energie is dus op korte termijn wenselijk. Maar hoe krijg je een maatschappij (en haar burgers) nu zo ver om om te schakelen naar…

Onderwijs

Voor het eerst zien we wat Euclid ziet. De eerste observaties van de telescoop leveren een schat aan nieuwe informatie op over ons universum. Maar volgens kosmologe Alessandra Silvestri is dit pas het begin. Dit onderzoek helpt ons het verleden, het heden en de toekomst van ons universum beter te be…

‘Het gaf ons team een boost om te horen dat we echt met een goed idee zitten,’ zegt medisch-chemicus Elmer Maurits over het moment dat ze de Venture Challenge wonnen. Met hun bedrijf Iprotics willen ze een medicijn ontwikkelen dat patiënten met auto-immuunziekten en bloedkankers beter kan behandelen.…

Wetenschappers verschijnen regelmatig in de media. Ze treden op in science cafés, schrijven een populair-wetenschappelijk boek of reizen af naar schoolklassen. Zo willen zij hun kennis en enthousiasme delen en wetenschap verbinden met de maatschappij. Maar lukt dat ook? Voor het antwoord op die vraag…

Kunst en vrije tijd, Kunst en vrije tijd

Slechts een op de vijf minderjarigen met geestelijke gezondheidsproblemen zoals een angststoornis krijgt passende professionele hulp. Huisartsen herkennen vaak niet goed de signalen bij kinderen en jongeren, stelt psycholoog Semiha Aydin. Hoe kan het beter? Promotie op 23 februari.

Kankeronderzoek produceert bergen data, maar hoe zet je die slim in voor betere behandelingen? Promovendus Marina Gorostiola González gebruikt geavanceerde analysetechnieken om medicijnen sneller en effectiever te ontwikkelen. Haar aanpak brengt precisie en snelheid samen voor kankerpatiënten wereld…

Goede docenten zijn heel belangrijk voor de universiteit. Ik vind het daarom cruciaal dat wij hen voldoende mogelijkheden bieden om zich professioneel te ontwikkelen. De Taskforce Docentontwikkeling heeft een concreet advies uitgebracht over de wijze waarop dit nog beter kan. Dit advies hebben we als…

Een nieuw vak is voor studenten vaak al uitdagend genoeg. Maar naast de nieuwe leerstof lopen ze ook tegen allerlei andere uitdagingen aan: hoe schrijf ik een verslag, hoe vind ik betrouwbare bronnen, of hoe pitch ik een onderzoeksvoorstel? Het e-learning skillsplatform biedt een online leeromgeving…

Een complete transformatie van de staalcyclus in Nederland met als ultiem doel een koolstof-neutrale staalsector in 2050. Daarvoor krijgt het programma Groeien met groen staal 100 miljoen euro van het Nationaal Groeifonds. Vanuit Leiden helpt hoogleraar Industriële ecologie René Kleijn mee.

ASTRON en de Universiteit Leiden beginnen samen een nieuwe leerstoel over sterrenkunde en AI. Bijzonder hoogleraar Joeri van Leeuwen gaat deze positie vullen.

Nanotechnologie heeft de afgelopen jaren verschillende industriële sectoren veroverd. Hoewel velen zich er misschien niet van bewust zijn, zijn nanomaterialen verweven in veel van de producten die we dagelijks gebruiken. En de landbouwsector is als volgende aan de beurt. Leidse milieuwetenschappers…

Luchtvervuiling, giftige stoffen en bacteriën. Hoogleraar analytische biowetenschappen Thomas Hankemeier gaat onderzoeken welke invloed mogelijke ziekteverwekkers op een mensenleven hebben. Dat doet hij met de net nieuwe Exposome-scan, vertelt hij in het Leidsch Dagblad.

Met een plantgericht dieet zou de veerkracht van onze voedselvoorziening verbeteren. Door in de Europese Unie (EU) en het Verenigd Koninkrijk (VK) op zo'n dieet over te stappen zouden we bijvoorbeeld bijna alle productieverliezen uit Rusland en Oekraïne opvangen. Dat concludeert een internationaal team…

Sommige kinderen beginnen hun leven met een achterstand. Soms zelfs al voor ze geboren zijn. Een nieuw onderzoeksproject waar professor Wessel Kraaij van de Universiteit Leiden bij betrokken is, onderzoekt hoe data science kan helpen om ook deze kinderen een goede start te geven.

Wiskunde gebruiken om kinderen met botkanker te helpen. Het klinkt een beetje vreemd, maar voor statisticus Marta Fiocco is het gewoon haar werk. Ze krijgt er van KiKa een flinke subsidie voor. Met dat geld gaat ze het effect van aanpassingen in chemotherapie bestuderen.

Het opslaan van energie is een van de grootste uitdagingen in de energietransitie. Waterstof biedt een uitkomst. Scheikundige Daan den Boer onderzoekt hoe de chemische reactie die nodig is om energie in waterstof op te slaan efficiënt en goedkoop kan verlopen.