Promotie
Kritiek bestuursrecht
- J.E. Esser
- Datum
- dinsdag 23 juni 2026
- Tijd
- Bezoekadres
-
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden
Promotor(en)
Samenvatting
Het Nederlandse bestuursrecht – het rechtsgebied waar de relatie tussen de overheid en de burger centraal staat – is momenteel snel aan het veranderen. Van oudsher draait het bestuursrecht om bevoegdheden die worden uitgeoefend door het bestuur. Het bestuur is daarvoor aangewezen door de democratisch verkozen wetgever. De rechter kan wel toetsen of het bestuur zich aan alle regels heeft gehouden, maar hij kan niet de verantwoordelijkheid van het bestuur overnemen. Door de Toeslagenaffaire zijn de meeste mensen het erover eens dat het bestuursrecht meer bescherming zou moeten bieden aan burgers, bijvoorbeeld door grondrechten of beginselen, en de rechter meer zou moeten kunnen doen. Maar hoe verbeter je een rechtsgebied? En wat is de rol van de rechtswetenschap daarin? In dit onderzoek staat eerst de vraag centraal hoe je de bestuursrechtelijke regels van verschillende landen met elkaar kan vergelijken en dan kunt beoordelen welke ‘beter’ is. Welke rol spelen de ideeën van de democratische rechtsstaat daarbij? Het onderzoek concludeert dat de bestuursrechtelijke regels van een land deel uitmaken van de constitutionele cultuur: ieder land vult de ideeën van de democratische rechtsstaat op zijn eigen manier in, maar hieruit volgen wel ‘normatieve’ maatstaven waarmee je regels kunt vergelijken en hier een oordeel over kunt uitspreken. Vervolgens onderzoekt het boek in Nederland, Duitsland en de Verenigde Staten hoe historisch en politiek-culturele gegroeide ideeën over wat ‘democratie’ en ‘rechtsbescherming’ betekent, invloed uitoefenen op de regels die bepalen wie naar de rechter kan gaan om overheidshandelen te laten toetsen en hoe de rechter dat vervolgens toetst. Het Nederlandse bestuursrecht wordt tot slot kritisch bekeken en er volgen aanbevelingen: meer aandacht voor de individuele burger én voor de democratische totstandkoming van beleid.
Proefschriften
Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.
Persvragen (alleen journalisten)
071 - 527 1521
nieuws@leidenuniv.nl
Algemene informatie
Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211