Tentoonstelling

De milieurisico’s van nieuwe bestrijdingsmiddelen met nanodeeltjes worden te beperkt onderzocht. Dat stellen vier Leidse wetenschappers in het wetenschappelijk tijdschrift Environmental Science & Technology. Zij roepen op naar de langetermijn- en omgevingseffecten te kijken van bestrijdingsmiddelen…

Wat ooit begon als een opdracht voor een mastervak, liep door in de masterscriptie, en eindigt nu met een flink boek. Of ‘eindigen’? Eigenlijk begint het voor Hendrikx nu pas: ‘Ik kan nu de vruchten van mijn onderzoek plukken.’

Mensen verliezen steeds meer zeggenschap op sociale media. Een team van rechtsgeleerden van de Universiteit Leiden, computerwetenschappers van andere universiteiten en maatschappelijke organisaties onderzoekt de machtsverhoudingen tussen Big Tech en gebruikers.

Bernou Melisse schrok van de lange wachtlijsten in Nederland voor eetbuistoornispatiënten. In Saoedi-Arabië was er nog geen onderzoek naar eetstoornissen gedaan. Daarom heeft ze onderzocht hoe mensen met eetbuien beter geholpen kunnen worden in hun eigen werelddeel, Promotie op 13 september.

Paco Barona Gomes is de nieuwste universitaire hoofddocent bij het Instituut Biologie Leiden (IBL). De Mexicaanse onderzoekers is gefascineerd door de evolutie van natuurstoffen, die microben, planten en dieren uitscheiden. ‘Het is alsof we chemische zwarte gaten onderzoeken.’

Zeeschepen stoten nog te veel stikstofoxiden uit. Op volle zee is dat onmogelijk te meten, maar dat gaat veranderen. Solomiia Kurchaba combineerde (satelliet)data en ontwikkelde algoritmen om te kunnen aanwijzen welk schip te veel uitstoot. Kurchaba promoveerde 11 juni.

Twee beelden van gorilla’s die een vrouw ontvoeren: voor promovendus Dick van Broekhuizen waren ze aanleiding om een nieuw soort geschiedenis van negentiende-eeuwse beeldhouwkunst te schrijven. ‘Als je met een minder nauwe blik naar de negentiende-eeuwse kunstgeschiedenis kijkt, krijg je een heel ander…

Monique Koemans werkt sinds 2,5 jaar op de Nederlandse ambassade in de Verenigde Staten. 'Leiden is een opvallende rode draad in mijn leven.'

Al in 2030 kunnen batterijen in elektrische voertuigen wereldwijd volledig voorzien in de behoefte aan kortetermijnopslag van elektriciteit. Door ze aan te sluiten op het elektriciteitsnet kunnen ze hun opgeslagen energie leveren, waardoor de energiezekerheid verbetert en hernieuwbare technologieën…

Hoe behandel je infectieziekten het best bij patiënten met obesitas? Ziekenhuisapotheker en promovendus Koen van Rhee onderzocht de invloed van obesitas op bloedwaarden van twee veelgebruikte medicijnen en ontwikkelde een opzet waarmee farmaceuten nieuwe geneesmiddelen kunnen testen op deze patiënte…

Medisch psycholoog Willeke Kitselaar ontwikkelde op basis van een grote medische database een model dat helpt patiënten met aanhoudende lichamelijk klachten eerder te voorspellen. ‘Ik raad huisartsen ook aan in een vroeger stadium een vragenlijst af te nemen over zowel fysieke als mentale klachten.’…

Hoogleraar Anne Speckens studeerde geneeskunde en deed haar opleiding psychiatrie in Leiden. Ze maakte kennis met mindfulness en opende daarna het expertisecentrum Mindfulness aan het Radboudumc in Nijmegen.

Slechts een op de vijf minderjarigen met geestelijke gezondheidsproblemen zoals een angststoornis krijgt passende professionele hulp. Huisartsen herkennen vaak niet goed de signalen bij kinderen en jongeren, stelt psycholoog Semiha Aydin. Hoe kan het beter? Promotie op 23 februari.

Een microscoop die ongelooflijk scherp kijkt en daarbij preparaten intact laat: Guido Stam hielp bij de ontwikkeling ervan. In zijn promotieonderzoek combineerde hij licht met elektronen – en kon hij zelfs levende bacteriën bestuderen. ‘We kunnen meten wat eerder niet kon.’

Als er onderzoek naar ouderschap en de ontwikkeling van kinderen gedaan wordt, dan wordt er eigenlijk altijd gekeken naar moeder en kind. Het promotieonderzoek van gezinspedagoog Else de Vries benadrukt het belang van vaders in dit onderzoek. Zo heeft de vader impact op de ontwikkeling van pestgedrag…

Tientallen jaren hebben taalwetenschappers zich het hoofd gebroken over de vraag hoe de zinsbouw van talen precies verschilt. Promovendus Martin Kroon ontwikkelde een computersysteem dat een antwoord dichterbij brengt. Promotie op 10 november.

Organisatie

Studentenwelzijn is een enorm breed onderwerp. Studenten en wetenschappers kunnen inspiratie opdoen en kennis uitwisselen bij het online EUniWell-symposium ‘Good Practices on Student Well-Being’ op 30 september en 1 oktober. We blikken vooruit met medeorganisator Jasper Bitter: ‘Ik kijk er naar uit…

Wat hebben tienjarige kinderen en chatbots met elkaar te maken? Promovendus Bram van Dijk onderzocht de taalontwikkeling in kinderen én in AI-taalmodellen. ‘Het is eigenlijk heel praktisch dat we menselijke eigenschappen toekennen aan een chatbot.’

Twee weken lang dagelijks college geven in Pakistan. Peter Stevenhagen deed het aan de Syed Babar Ali School of Science and Engineering in Lahore, in samenwerking met ICTP, een bekend UNESCO-instituut in Triëste. Doel is om de kennis van studenten uit lage en middeninkomens-landen te vergroten. ‘Door…

Kankeronderzoek produceert bergen data, maar hoe zet je die slim in voor betere behandelingen? Promovendus Marina Gorostiola González gebruikt geavanceerde analysetechnieken om medicijnen sneller en effectiever te ontwikkelen. Haar aanpak brengt precisie en snelheid samen voor kankerpatiënten wereld…

James Webb life’s building blocks

Volwassenen die in hun jeugd zijn misbruikt of mishandeld en daardoor kampen met een posttraumatische stressstoornis (PTSS), kunnen veel baat hebben bij cognitieve gedragstherapie. Dat blijkt uit een studie waaraan 149 patiënten hebben meegedaan. Onderzoeker en promovendus Chris Hoeboer is hoopvol over…

Met de camera van je telefoon maak je foto’s en selfies, of je scant een QR-code. Maar er is nog veel meer mee mogelijk. Sterrenkundige Olivier Burggraaff ontwikkelde een opzetstukje waarmee je met je smartphone metingen aan oppervlaktewater kan uitvoeren. Hij promoveert op 13 december.

Tijdens de coronapandemie had de wetenschap haast om middelen te vinden die helpen tegen de ziekte. Om het wereldwijde onderzoek hiernaar te combineren, ontwikkelde promovendus Judith ter Schure een nieuw soort statistiek: ALL-IN meta-analyse. Hiermee kan sneller worden bepaald of bijvoorbeeld een vaccin…

Aukje Nauta’s hoogleraarschap aan de Universiteit Leiden is met vijf jaar verlengd. Ze gaat verder onderzoeken hoe verbondenheid op de werkvloer ervoor zorgt dat mensen zichzelf durven zijn en beter presteren. Haar overtuiging: voor een gezonde werkcultuur moeten we ons openlijker durven schamen.

Simulaties van de vorming van sterrenstelsels leveren veel meer informatie over sterrenstelsels dan een telescoop. Simulaties worden de laatste jaren steeds beter. Sterrenkundige Evgenii Chaikin leverde daaraan zo’n belangrijke bijdrage, dat hij 27 februari cum laude, met lof, promoveerde.

Ze vormen maar liefst 73% van de workforce binnen het Leiden Institute of Chemistry, maar promovendi en postdocs van het instituut weten elkaar nog niet altijd te vinden. LIC73 brengt daar verandering in. Het platform organiseert sociale en professionele activiteiten, en laat de stem van deze jonge…

Dat er meer wegen naar Rome leiden, bewijst Sergei Boeke met zijn promotieonderzoek naar Al Qaeda in de Islamitische Maghreb. Het is de kern van zijn conclusies, maar ook het leitmotiv voor zijn aanpak: Boekes proefschrift is opgebouwd uit vijf wetenschappelijke artikelen, die samen als een soort pre-fabstenen…

Het onderzoek van Marloes van Moort richt zich op validatieprocessen in de context van begrijpend lezen. De resultaten laten zien dat lezers tijdens het lezen tekstuele informatie ‘toetsen’ aan informatie uit de tekst én uit hun eigen kennis. Het onderzoek levert een belangrijke bijdrage aan verdere…

Er zijn nauwelijks heldere regels voor de teruggave van gestolen kunst. Daardoor worden veel zaken niet in de rechtbank beslist, maar in de politieke arena. Evelien Campfens doet in haar promotieonderzoek voorstellen hoe dat anders kan. Promotie op 11 november.

‘Door te werken met een touchscreen kan je zoveel leren over aandacht en spiegeling van emoties van mensapen. Via Eye-tracking volg je waar ze specifiek naar kijken.’ Dieren hebben emoties, ziet psycholoog Evy van Berlo in haar onderzoek in samenwerking met Apenheul. Promotie 19 mei.

Een op de 500 à 600 kinderen wordt geboren met drie geslachtschromosomen in plaats van twee. Deze genetische aandoening wordt geslachtschromosomale trisomie genoemd en ontstaat spontaan door een afwijking in de vroege celdeling. Klinisch neuropsycholoog Kimberly Kuiper onderzocht een grote groep jonge…

Prentenboeken staan vol dieren, maar dat blijken vooral zoogdieren te zijn. Vooral huisdieren en exotische dieren zijn daarbij populair. Een groot deel van de Nederlandse fauna zijn veel minder te zien, maar bioloog Michiel Hooykaas van de Universiteit Leiden ziet kansen genoeg voor een biodiverser…

‘Hadden we allemaal maar een grammetje van Cleveringa. Dan komt het wel goed’, aldus hoogleraar Leo Lucassen. Hij pleit tijdens het Cleveringa-debat over de grens tussen het vrije woord en bedreiging voor ‘meer lef’. Hij is niet de enige die dat hard nodig vindt, blijkt woensdagavond in het Academiegebouw…

Afgelopen week was Annemarie Montulet met enkele van onze collega’s digitaal aanwezig op een beurs in China om in gesprek te gaan met Chinese promovendi. ‘Ik heb hele leuke gesprekken gevoerd met mogelijke kandidaten. Ik krijg er enorm veel energie van om mijn best te doen om hen op een passende plek…

Het kabinet-Schoof heeft de rijksbegroting gepresenteerd. Zoals verwacht krijgt het hoger onderwijs te maken met zeer forse bezuinigingen. Het college van bestuur gaat de komende tijd regelmatig in op de gevolgen van dit in hun ogen onverantwoorde beleid.

Jonge kinderen in Nederland hebben al vooroordelen op basis van etniciteit. Die conclusie trekt Ymke de Bruijn (27) in haar proefschrift ‘Child Interethnic Prejudice in the Netherlands: Social Learning from Parents and Picture Books’. De promovenda onderzocht aan welke handelwijzen en ideologieën kinderen…

Is het recht op vrijheid van artsenkeuze grondwettelijk beschermd? En welke gevolgen heeft dat voor het Nederlandse zorgstelsel? Promotie op 5 juli 2022.

In december bestaat het Dual PhD Centre (DPC) vijftien jaar. Directeur Johannes Tromp en universitair hoofddocent Mark Dechesne blikken terug en kijken vooruit. Dechesne: ‘Het DPC vormt een ‘community of knowledge’ waarin wetenschap en samenleving met elkaar verbonden zijn.’

Beste collega’s en studenten,

Niet alles wat in de buurt komt van een zwart gat, wordt erin opgeslokt. Zwarte gaten kunnen materiaal ook wegslingeren, en die kans blijkt aanzienlijk groter dan gedacht. Een toevallige ontdekking en wat Martijn Oei daar vervolgens mee deed, leverden hem 12 december een promotie cum laude op, ‘met…

Gevangenen verdienen een betere begeleiding bij hun terugkeer naar de samenleving. Promovendus Amanda Pasma: ‘Je kunt niet iedereen levenslang vastzetten. De maatschappij zal daders toch een tweede kans moeten gunnen.’

Maar liefst twaalf wetenschappers van de Universiteit Leiden hebben een beurs van 800.000 euro toegekend gekregen van wetenschapsfinancier NWO. Met deze Vidi-financiering kunnen de onderzoekers de komende vijf jaar een eigen onderzoekslijn opzetten.

‘We hebben geen mechanismen in de hersenen gevonden voor overdracht van kindermishandeling tussen de generaties. Wel vonden we dat de effecten van ervaren verwaarlozing en ervaren mishandeling op het brein verschillend waren’, concludeert Lisa van den Berg (Klinische psychologie). Promotie op 30 jun…

Archeologie alumnus Chris Muysson won de W.A. van Es-prijs tijdens de Reuvensdagen van 2023. Hij ontving deze prijs voor zijn uitvoerige masterscriptie-onderzoek naar de geschiedenis van de visconsumptie in Nederland.

De donkere materie van de biologie: kluwens van suikermoleculen die bijvoorbeeld als suikerspinnen om ziekteverwekkers heen zitten. We weten er nog maar weinig van. Wouter Remmerswaal gooide al zijn talent in de strijd – in het lab en als modelleur – en had succes. Hij promoveerde 12 september.

Paarse kleding en een wapperende pride-vlag bij alle universiteitsgebouwen: ook dit jaar doet de Universiteit Leiden mee aan Paarse Vrijdag. Hoe wordt deze dag beleefd? We spraken erover met medewerkers en studenten van de Faculteit Geesteswetenschappen.

Mag een patiënt van de intensive care af of niet? Kunstmatige intelligentie kan helpen deze en andere vragen te beantwoorden.