Zwaartekracht en quantummechanica zijn allebei succesvolle theorieën. Maar de twee verenigen? Dat is zo makkelijk niet. Tjerk Oosterkamp en Dennis Uiterbroek leggen uit in het NRC hoe ze quantumzwaartekracht proberen te meten in het lab.

Voor het eerst heeft een internationale groep astronomen de hittegloed van een botsing van twee ijzige reuzenplaneten kunnen waarnemen. Ook zagen ze hoe de door de botsing ontstane stofwolk enkele jaren later voor de moederster langs trok. Onder leiding van de Leidse astronoom Matthew Kenworthy hielden…

Dat de fiscus belasting mág heffen, weet iedereen wel. Moeilijker wordt het al bij de vraag wanneer de Belastingdienst dat móet doen. En wat te doen als de ene regel bepaalt dat de fiscus moet heffen, maar weer andere regels dat onmogelijk maken? Vergouwen deed onderzoek naar botsende belastingregels…

Caelesta Braun, hoogleraar Public Governance and Civil Society, vertelt dat Mark Rutte als mogelijke NAVO-chef belangenverstrengeling moet vermijden.

Diversiteit en inclusie binnen de politie bieden kansen, maar stuiten ook op weerstand. Voormalig agent en bijzonder hoogleraar, Saniye Çelik, benadrukt dat ambivalente gevoelens over beide onderwerpen essentieel zijn voor het leerproces en kunnen leiden tot weloverwogen keuzes en echte verandering.

De Leidse natuurkundigen Alexandre Morin en Samadarshi Maity bestuderen zelforganisatie en flocking-verschijnselen. Ze werpen licht op zwermgedrag, wat helpt om te begrijpen hoe het kan dat vogels in een zwerm niet botsen. Met plastic microkralen creëerden ze een experimentele opstelling en ze ontwikkelden…

Alumni-activiteit, Lezing

Mensen begeleiden en helpen bloeien. Daar draait het werk van Alexandra Blank om. Bij W&N heeft ze twee banen en ze vindt ze allebei top. ‘Juist doordat ik deze twee banen combineer, kan ik ze allebei goed doen.’

Lydie Cabane, universitair docent Crisisbeheersing aan het Institute for Security and Global Affairs, heeft onlangs het boek The Government of Disasters uitgebracht. In dit boek onderzoekt ze hoe de Zuid-Afrikaanse staatsbureaucratie reageert op rampen.

De verwachtingen van sterrenkundigen worden al meer dan een jaar overtroffen door de prachtige beelden van de James Webb-telescoop. De foto’s zijn fascinerend om te zien, maar waar kijken we nou eigenlijk naar? Universitair docent Melissa McClure legt uit.

Martine Prange is niet alleen universitair docent bij het Instituut voor Wijsbegeerte, ze is ook voormalig profvoetbalster. Ze onderzoekt de maatschappelijke impact van vrouwenvoetbal in Nederland. Marjolein Overmeer van Kennislink interviewde Martine Prange over het vrouwenvoetbal.

Een koffer als boodschapper van quantumwetenschap. Dat is het idee achter QuanTour, een project dat onderzoekers van twaalf Europese universiteiten verbindt. In december streek de koffer neer in Leiden. Een maand later is het tijd om het stokje door te geven aan Kopenhagen. Maar wat gebeurde ermee in…

Reizen in zelfrijdende auto’s of beter functioneren door slimme implantaten onder de huid. Nieuwe technologie kan veel bieden, maar we moeten ons niet laten overrompelen. Dat stelt Bart Custers, hoogleraar Law and Data Science, in zijn oratie op 21 mei. ‘Er is te weinig discussie over hoe we de toekomst…

Astronomen onder leiding van Simon Portegies Zwart gebruikten simulaties om te reconstrueren hoe drie sterren 60.000 jaar geleden uit de sterrenhoop R136 werden geslingerd. Uit de analyse blijkt dat er vijf sterren betrokken waren bij de gebeurtenis in de Tarantulanevel.

De Leidse masterstudent Arend Moerman heeft een tien gekregen voor zijn afstudeeronderzoek naar de simulatie van de chaotische interacties van drie zwarte gaten. Uit de simulaties blijkt dat lichtere zwarte gaten elkaar meestal wegslingeren, terwijl zwaardere vooral samensmelten. Het onderzoek, een…

Donderdag 17 november vond de 25e editie van de Multatulilezing met als thema "Botsende culturen – het menselijke bewaren in onmenselijke situaties" plaats in Breda. Historicus Gert Oostindie was een van de sprekers bij dit evenement.

Bij de overgang van het Neolithicum naar het Bronzen Tijdperk vond er een maatschappelijke botsing plaats tussen een door mannen gedomineerde oligarchie (ook wel het patriarchaat genoemd) en het matriarchaat. De laatste slaagde erin kwetsbaarheden in de 'bro-code' uit te buiten om het besturingssysteem…

Een evenement waar studenten samenkwamen om te discussiëren over de impact van AI op de gezondheidszorg. Jurren de Groot en Yuxuan Zhu, masterstudenten Artificial Intelligence, gingen het debat aan. Zij namen deel aan SimuVaction, een evenement dat studenten wereldwijd samenbrengt in Atlanta om een…

In deeltjesversnellers worden elementaire deeltjes opgejaagd tot bijna de lichtsnelheid om ze vervolgens op elkaar te laten botsen. En dat met steeds hogere snelheden om de allerkleinste deeltjes te onderzoeken. Hoogleraar Theoretische Tatuurkunde Koenraad Schalm werpt hier licht op in Trouw.

Onderzoek

Zonder academische vrijheid zouden we misschien geen antibiotica hebben, en geen diepgaand begrip van het menselijk gedrag. Literaire kritiek, klimaatmodellen, en ecologisch herstel zouden sterk zijn beperkt, net als ethische reflectie op kunstmatige intelligentie, rechtvaardigheid, trauma, opvoeding,…

Je belastingsaangifte, Netflixen of autorijden: steeds meer dagelijkse activiteiten worden ondersteund door computerapplicaties. En omdat het zo moeilijk en duur is om software grondig te testen, zitten er in de meeste applicaties fouten. Promovendus Benjamin Lion maakte een wiskundig framework om dit…

Zelfs met de allermodernste technieken is het bijna niet te zien: een kosmische neutrino. Toch is het wetenschappers gelukt dit deeltje in beeld te brengen met een telescoop op 3450 meter diepte in zee. En dat kan helpen om ons universum beter te begrijpen. Leidse deeltjesfysici werkten mee aan dit…

Houthi-rebellen vallen schepen aan in de Rode Zee. De alternatieve omleiding via Zuid-Afrika is duur, terwijl een route via Antarctica maar één week kost. Vroeger nog een ‘no-go zone’, inmiddels een denkbaar alternatief. Pas wel op voor de nucleaire onderzeeërs…

De status van erfgoed gaat ten koste van de mensenrechten van de lokale bevolking. Promovendus Sophie Starrenburg vertelt wat er mis is met mooie, poëtische termen als ‘erfgoed van de gehele mensheid’.

Leidse wetenschappers en bedrijven ontvangen 1,37 miljoen euro om technologie voor de Einsteintelescoop te ontwikkelen. Deze ondergrondse telescoop gaat zwaartekrachtgolven meten en moet dus extreem gevoelig zijn. Het consortium doet daarom onderzoek naar het dempen van trillingen bij temperaturen rond…

Op de ESO-sterrenwacht La Silla in Chile zijn er drie Nederlands-Belgische telescopen in werking getreden. Deze zogeheten BlackGEM-array zal de zuidelijke hemel scannen om op jacht te gaan naar kosmische gebeurtenissen die zwaartekrachtgolven produceren, zoals fusies van neutronensterren en zwarte gaten.…

Pita Limjaroenrat (45) stond op het punt premier van Thailand te worden, maar in 2024 ontbond het Constitutionele Hof zijn progressieve Move Forward Party en verbood hem politiek actief te zijn. Hij reflecteert nu op de beleidswaarden die de partij groot maakten.

Niet alleen zijn eigen studenten, maar iedereen kan nu genieten van colleges van André Gerrits, hoogleraar Russische geschiedenis en politiek. Gerrits gaf in de week van 1 tot en met 5 juni bij de Universiteit van Nederland vijf colleges over Rusland. Kijk ze hier terug!

De ontmoeting tussen president Zelensky en Donald Trump markeert een historisch kantelpunt, stelt Rob de Wijk in zowel RTL Nieuws als EenVandaag.

Bram Klievink, Hoogleraar Digitalisation and Public Policy, vertelt in Trouw over waarom de overheid zo vaak de mist in gaat met dubieuze algoritmes.

In het oriëntatieseminar van het Leiden Leadership Programme deelden docenten en alumni hun ervaringen en stelden potentiële deelnemers hun vragen. Ze leerden dat ook zij leiderschap kunnen tonen. ‘Het LLP geeft je de kans om te reflecteren op wie je bent.’

Met het symposium ‘Hester’s Highlights’ nam de universiteit op 13 januari afscheid van rector magnificus Hester Bijl. De onderwerpen typeerden een turbulent decennium, zoals het bewaken van de academische vrijheid en grote maatschappelijke onrust. En hoe blikte Bijl zelf terug?

De presentatie van het themanummer Filosofie over Gilles Deleuze, waarbij verschillende sprekers hun reflectie gaven over deze filosoof, vond plaats op woensdagmiddag 20 juni in het Lipsiusgebouw. Zo’n veertig geïnteresseerden, waaronder studenten van de Honours Class 'Reading Deleuze' en het honourstraject…

Leiden-Delft-Erasmus introduceert dit jaar drie nieuwe minoren: Space Missions, (Re)imagining Port Cities: Understanding Space, Society and Culture en Living Education Lab. Marja Verstelle, Projectmanager Leiden-Delft-Erasmus onderwijs vertelt over het belang van multidisciplinair samenwerken voor de…

Nu het steeds eenvoudiger wordt om teksten te digitaliseren, lijkt het haast vanzelfsprekend om dat met alles wat ooit geschreven is te doen. Universitair docent Verena Meyer vindt dat te makkelijk gedacht. ‘We moeten ons verdiepen in de politieke en culturele effecten van digitalisering.’

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Het Griekse alfabet dateert uit de achtste eeuw voor Christus. Althans, dat is waar de wetenschap lange tijd van uitging. Universitair hoofddocent Willemijn Waal gaat met een Vici-beurs onderzoeken of het Griekse alfabet niet al eeuwen ouder is, en in eerste instantie alleen werd geschreven op vergankelijke…

Van een space race tussen miljardairs tot de lancering van tienduizenden minisatellieten: het wordt steeds drukker in de ruimte. Dat betekent meer dan genoeg werk voor Tanja Masson-Zwaan, universitair docent aan het Internationaal Instituut voor Lucht- en Ruimterecht. Want wie bepaalt en bewaakt de…

Van telescopen tot sciencefiction: in één semester ontdekken studenten zonder natuur- of sterrenkundige achtergrond het heelal. De eerste lichting studenten begon afgelopen maand aan de nieuwe minor Our Universe.

Na vele jaren voorbereiding heeft CERN een baanbrekend nieuw experiment goedgekeurd: de Search for Hidden Particles (SHiP). Alexey Boyarsky was er vanaf het begin bij betrokken. ‘We weten dat er natuurkunde ontbreekt en die willen we vinden.’

Minuscule elementaire deeltjes die vanuit de ruimte op aarde botsen, kunnen ons een inkijk geven in de verre objecten waar ze vandaan komen. Maar dan moet je ze wel eerst weten te vangen. Met een Vidi-subsidie van NWO gaat onderzoeker Sjoert van Velzen ‘op jacht’ naar neutrino's die afkomstig zijn van…

De energietransitie is al een enorme uitdaging voor de samenleving, maar duurzaam grondstofgebruik is nog ingewikkelder. Toch is die minstens zo urgent. Ester van der Voet werkt er al decennia aan, onder meer binnen de Verenigde Naties. Per 1 februari is ze hoogleraar bij het Centrum voor Milieuwetenschappen…

Populistische partijen in de nationale parlementen hanteren een andere politieke stijl dan hun collega’s van andere partijen. Ze stemmen vaker tegen kabinetsvoorstellen, maar dienen niet meer Kamervragen in. Dat blijkt uit Leids onderzoek in verschillende Europese landen.

Een internationaal team van wetenschappers, geleid door astronomen van de Sterrewacht Leiden, heeft met de James Webb-ruimtetelescoop ontdekt dat belangrijke ingrediënten voor het maken van potentieel leefbare werelden aanwezig zijn in protosterren in een vroeg stadium, waarin nog geen planeten zijn…

Anne Veens is op een missie. Ze wil dat leerlingen kennis maken met antropologie, en nadenken over de waarde die het kan hebben bij de totstandkoming en uitvoering van beleid. Om dit voor elkaar te krijgen, heeft ze een lespakket ontwikkeld. Afgelopen juli draaide ze met succes de eerste pilot. ‘Veel…

Veel inlichtingendiensten werken vanuit een verouderd wereldbeeld, terwijl dreigingen waartegen ze ons moeten beschermen steeds complexer van aard worden. Militair en onderzoeker Bram Spoor waarschuwt dat ook de inlichtingenorganisaties van de NAVO en diens lidstaten gevaren niet altijd goed kunnen…

Astronomen hebben met gegevens van de Gaia-ruimtetelescoop 55 hogesnelheidssterren ontdekt, afkomstig uit de jonge stercluster R136 in de Grote Magelhaense Wolk, een satellietstelsel van de Melkweg. Daarmee is het aantal bekende ‘wegrensterren’ in dit gebied vertienvoudigd. Het team astronomen, met…

Promoveren als bijbaan? Buitenpromovendi, zoals Joost Van der Helm, doen het ‘gewoon’. Van der Helm vond naast zijn drukke bestaan als raadsheer in het Hof Den Haag tijd om ook nog een proefschrift te schrijven.