Astronomen onder leiding van Leidse promovendus Richelle van Capelleveen hebben voor het eerst een exoplaneet ontdekt die een heldere baan heeft gecreëerd in de protoplanetaire schijf van zijn ster. Dit zeldzame beeld biedt inzichten in hoe jonge planeten hun omgeving vormgeven.

Faculty Lecture

Opwarming van de aarde, ontbossing, natuurbehoud. Allemaal grote milieu-uitdagingen die vragen om grote maatregelen. Om te zien wat de effecten van deze maatregelen zijn, gebruikt men observatiegegevens van de aarde. Onderzoekers van het LIACS krijgen 90.000 euro van het European Space Agency (ESA).…

De Verenigde Arabische Emiraten hebben aangekondigd aan een soort ‘ruimte-rechtbank’ te openen. Het wordt een arbitragetribunaal voor buitenaardse conflicten.

Wat weten we eigenlijk echt over onderwijskwaliteit en het meten daarvan? Daarover ging het tijdens het eerste Hoger Onderwijs Kenniscafé.

The future is digital. Daarom opent de nieuwe Humanities Hub for Digital Research Skills, and Media (in het kort: Humanities Hub) binnenkort zijn deuren in het Johan Huizingagebouw. Deze Hub brengt een aantal innovatieve labs samen, die aansluiten bij de ontwikkeling van de nieuwe Humanities Campus,…

Oplichtende bloemen fotograferen, kikkers zoeken en tropische komkommers uit de boom schieten: dat is nog maar een fractie van wat er aan bod kwam tijdens het vak Tropical Biodiversity and Field Methods. Voor deze cursus reizen masterstudenten biologie namelijk twee weken af naar Maleisisch Borneo om…

Vandaag zijn de eerste fullcolour beelden van de kosmos van ESA’s ruimtetelescoop Euclid gepresenteerd. Nooit eerder was een telescoop in staat om zulke haarscherpe astronomische beelden te maken van zo'n groot deel van de hemel en zo ver het diepe heelal in. De vijf beelden illustreren het volledige…

Geopolitieke situaties, zoals het conflict in Gaza, roepen bij studenten en medewerkers sterke gevoelens op. Hoe gaan we binnen onze faculteit een gesprek over deze situaties aan? Dit vraagstuk is een doorlopend onderdeel van zorg voor de academische vrijheid binnen onze universiteit.

Een internationaal team van sterrenkundigen, met daarbij ook astronomen van de Universiteit Leiden, heeft de ontbrekende schakel gevonden in het pad dat water aflegt via stervormingswolken en jonge sterren naar kometen en planeten. Ze deden dat met hulp van het ALMA-observatorium in Chili. De onderzoekers…

De schokgolf die door een van de vijf sterrenstelsels van het Kwintet van Stephan teweeggebracht wordt, is minder ontwrichtend dan verwacht. Waarschijnlijk wordt de schok gedempt door stofdeeltjes in het omringende gas. Dat blijkt uit de analyse van de eerste wetenschappelijke waarnemingen van WEAVE,…

Een team wetenschappers, waaronder de Leidse Astronoom Alice Booth, heeft siliciummonosulfide-moleculen ontdekt in de stofschijf rondom een jonge ster. Die moleculen duiden op planeetvorming. Het team deed de ontdekking met behulp van de ALMA-telescopen. Deze methode vormt een alternatief voor wanneer…

Een team van internationale onderzoekers, onder leiding van Tomas Stolker (Universiteit Leiden) heeft een jonge gasvormige reuzenexoplaneet in beeld gebracht bij een ster die slechts 12 miljoen jaar oud is. De planeet in kwestie draait op ruime afstand rond een ster waar de planeetvorming klaar is,…

Het superzware zwarte gat in het centrum van het Circinusstelsel slokt gas op via twee spiraalarmen. Dat ontdekte promovendus Wout Goesaert. Maar slechts een klein deel van het gas verdwijnt uiteindelijk in het zwarte gat, de rest wordt uitgespuugd.

Sterrenkundigen hebben voor het eerst in drie dimensies waargenomen dat gas vanuit spiraalvormige sterrenstelsels met hoge snelheid naar boven en naar beneden wordt geblazen, ver het sterrenstelsel uit. Ze bevestigen hiermee de theorie van de evolutie van sterrenstelsels: dat stervormende sterrenstelsels…

Een ware prijzenregen voor studenten van de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen tijdens de jaarlijkse uitreikingsmiddag van de KHMW-Jong Talentprijzen. Op maandag 25 november ontvingen maar liefst negen eerstejaars een prijs voor beste studieresultaten in het eerste studiejaar. Daarnaast waren…

Lezing

Donkere materie. Onzichtbaar spul wat volgens berekeningen zo’n 85% van de materie in het heelal omvat. Met een ERC Advanced Grant van 2.5 miljoen euro gaat Hoogleraar Observationele Kosmologie Henk Hoekstra nog preciezer in kaart brengen waar deze donkere materie zich bevindt.

Met de James Webb-ruimtetelescoop heeft een internationaal team van onderzoekers, waaronder Leidse hoogleraar Moleculaire Astrofysica Ewine van Dishoeck, een palet aan koolwaterstoffen ontdekt in een planeetvormende schijf rond een jonge, lichte ster. De resultaten bevestigen dat schijven rond heel…

Tijdens het onderzoek voor haar nieuwe boek, Elizabeth Stuart: Queen of Hearts, stuitte Nadine Akkerman op een relatief onbekend portret van Elizabeth Stuart, koningin van Bohemen en grootmoeder van koning George I. Het schilderij zou volgens Akkerman als majesteitsschennis zijn beschouwd in de tijd…

2023 was het jaar van de aardbeving in Turkije en Syrië, de opstand van de Wagnergroep en alle weerrecords, met vele bosbranden en overstromingen tot gevolg. Onze best gelezen verhalen gingen over de klimaatcrisis en de verkiezingen: een overzicht.

Het opsporen van slijm etende bacteriën, het in kaart brengen van de complexiteit van planetaire nevels en het aanpakken van een signaalstof bij kanker. Deze drie Leidse projecten krijgen financiering via de Open Competitie ENW-M van NWO.

Een speciaal soort spiegel om röntgenstraling te weerkaatsen kun je voor veel meer gebruiken dan alleen voor ruimteonderzoek. Voor gerichte bestralingstherapie bij kanker bijvoorbeeld. Fysicus David Girou bracht naast een fulltime baan de mogelijkheden in kaart en promoveert daarop op 14 juni.

Geef Nikki IJzerman een bal en ze is gelukkig. De middenveldster werd vorig seizoen speelster van het jaar bij ADO Den Haag én haalde haar master Journalistiek en Nieuwe Media.

Hoe kunnen we de rechten van kinderen in conflictgebieden beschermen? De winnaars van de 2025 Children's Rights Moot Court Competition, team 19 van O.P. Jindal Global University in India, kunnen met hun juridisch talent in de toekomst positieve verandering verwezenlijken.

In het tweede semester van dit collegejaar (februari 2025) stapt de Faculteit Geesteswetenschappen over naar Ans voor digitaal toetsen. Enkele docenten hebben bij wijze van pilot al praktijkervaring opgedaan met het nieuwe systeem. Docenten van Dutch Studies Liesbet Winkelmolen en Myra Arends delen…

Steeds drukker is het in populaire banen rond de aarde voor ruimtevaart. Niet alleen met satellieten, vooral met meer afval, wat onveilig is. Zhuang Tian promoveert op de juridische kant van afgedankte ruimte-apparaten. Wie troep veroorzaakt, moet het weer opruimen.

Cultureel antropoloog Sabine Luning, cultuur historicus Paul van de Laar en hoogleraar architectuur en stedebouw geschiedenis Carola Hein pleitten dat wat niet getoond wordt op afbeeldingen ook de moeite waard is om bestudeerd te worden

2025 was een gedenkwaardig jaar voor onze faculteit. We vierden ons 450-jarig bestaan, startten nieuwe opleidingen en ontvingen inspirerende sprekers, maar voelden tegelijk de druk van bezuinigingen. Hieronder vind je ons jaar in een notendop:

Onderzoek

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

De Universiteit Leiden steunt het nieuwe Versnellingsprogramma Zuid-Holland dat voortbouwt op de Groeiagenda Zuid-Holland en inzet op versnelling van innovatie, duurzaamheid en economische groei in de regio.

Matthew Canfield (universitair docent, Van Vollenhoven Instituut) en Danielle Chevalier (universitair docent Law & Society, Van Vollenhoven Instituut) hebben allebei een NWO XS onderzoeksbeurs toegekend gekregen voor hun onderzoek. Deze beurzen van maximaal €50.000 zijn bedoeld om veelbelovende ideeën,…

Een Europees team van astronomen onder leiding van de Leidse onderzoeker Konstantinos Migkas heeft een groot filament (lange draadachtige structuren) van heet gas blootgelegd dat vier clusters van sterrenstelsels met elkaar verbindt. Het filament bestaat uit zogeheten warm-heet intergalactisch mediu…

Van 13 tot en met 16 juli vindt in Leiden het EuroScience Open Forum plaats. Deze 10e editie van het grootste interdisciplinaire wetenschapscongres van Europa is dit jaar in een volledig vernieuwde, hybride vorm gegoten, dus online en on-sight. Het Kamerlingh Onnes Gebouw is een van de locaties van…

World history is often framed in terms of flows of people and migration: humans coming ‘out of Africa’, the spread of farmers in the Holocene, Phoenician and Greek diasporas over the ancient Mediterranean, the colonization of the world by Europeans from the 16th century onwards. Together with his Exeter…

Op het slotevent van de PRE-Class Rechtsgeleerdheid organiseerden studenten een ‘mocktrial’ over de impact van artificiële intelligentie (AI) op de samenleving. Samen met een aandachtig publiek werden de mogelijkheden en valkuilen van AI verkend. “Ze hebben allemaal fantastisch werk geleverd.”

Zes onderzoekers zijn voor twee jaar aangesteld als themaleider voor de onderzoeksthema's van de faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen.

Je hebt nog heel even om over die vraag na te denken, want op woensdag 2 oktober komen twee echte astronauten naar de Leidse Instrumentmakers School. Dit bezoek is onderdeel van het hoogtepunt van NL Moonshot ’24, een evenement onder leiding van de Nederlandse astronaut André Kuipers. Studenten presenteren…

De Universiteit Leiden gaat met vijftien interfacultaire thema’s haar herkenbaarheid en strategische positie verder versterken. Deze thema’s staan vanaf nu op onze website.

Tentoonstelling

Workshop

NWO heeft veertien Leidse wetenschappers een Vidi-beurs toegekend. Met deze beurs van maximaal 850.000 euro krijgen onderzoekers de kans om in de komende vijf jaar een nieuwe onderzoeksgroep op te zetten en een vernieuwende onderzoekslijn te ontwikkelen.

Lezing

Organisatie

Sterrenkundigen van de Universiteit Leiden hebben - voor het eerst - zeldzame isotopen van koolstof en zuurstof gemeten in onze buur-sterren. Het is een nieuwe manier om de chemische evolutie van ons heelal beter te begrijpen. Het resultaat is vandaag gepubliceerd in het vakblad Nature Astronomy.

Niet alles wat in de buurt komt van een zwart gat, wordt erin opgeslokt. Zwarte gaten kunnen materiaal ook wegslingeren, en die kans blijkt aanzienlijk groter dan gedacht. Een toevallige ontdekking en wat Martijn Oei daar vervolgens mee deed, leverden hem 12 december een promotie cum laude op, ‘met…

Antropoloog Rodrigo Ochigame bestudeert hoe wetenschapsbeoefening verandert door AI. Van sterrenkunde tot wiskunde tot klimaatmodellen: het gebruik van AI roept de vraag op wat precies telt als wetenschappelijk bewijs, vindt de onderzoeker.

Met zijn slimme meetmethoden was Ignas Snellen de eerste die met zijn team onder andere koolmonoxide ontdekte bij exoplaneten. Voor zijn pionierswerk ontvangt de Leidse astrofysicus de Spinozapremie, de belangrijkste wetenschapsprijs van Nederland. Dankzij de premie van 2,5 miljoen euro kan zijn onderzoeksgroep…