Genen voorspellen of je een risico loopt om ziek te worden, omgevingsfactoren geven vaak het laatste duwtje: voeding, luchtvervuiling, leefstijl, stress. Het exposoom als boosdoener, en als kans. In Leiden wordt er op grote schaal onderzoek naar gedaan. Thomas Hankemeier, hoogleraar Analytische Bio¬wetenschappen,…

Zestien onderzoekers van de Universiteit Leiden krijgen een Veni-subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Deze beurs biedt veelbelovende jonge wetenschappers de mogelijkheid om gedurende drie jaar hun eigen ideeën verder te ontwikkelen.

Neanderthalers wisten volwassen bosolifanten, de grootste landzoogdieren van de laatste paar miljoen jaar, te verschalken. De Leidse hoogleraar Wil Roebroeks publiceert hierover samen met onder anderen zijn Duitse collega Sabine Gaudzinski-Windheuser in het tijdschrift Science Advances.

Als universitair docent Jiyan Ilbrink niet aan het werk is voor de universiteit, is ze in haar moestuin te vinden. Op het lapje grond bij haar om de hoek kweekt ze de lekkerste tomaten, courgettes en aardappelen.

Belangenorganisaties lijken vaker naar de rechter te stappen om de politiek tot actie te dwingen. Hoe vaak doen ze dat? En hoe succesvol zijn ze? Het interdisciplinaire project ‘Litigation in the name of public interest’ legt hierover een database aan, dankzij een Kiem-beurs.

De Universiteit Leiden viert in 2025 haar 450-jarig bestaan met een goedgevuld programma voor oog, oor en geest. Het lustrumjaar opent met een feestelijke dies natalis op vrijdag 7 februari. Op het programma staan verder onder meer een alumnifestival, drie tentoonstellingen en een grachtenconcert.

Deze maand wordt de Leidse hoogleraar Criminologie Joanne van der Leun voorzitter van de Raad van Bestuur van Una Europa. Dit gebeurt op een belangrijk moment, omdat Una Europa een transitie doormaakt.

Meer dan dertig ambassadeurs bezochten de Universiteit Leiden, om de banden aan te halen met wetenschappers en bestuurders. Tijdens presentaties en een wandeling in de Hortus botanicus stond het belang van (letterlijke en figuurlijke) grensoverschrijdende samenwerking centraal.

De dissertatie van Alex West, "Bujangga Manik or, Java in the Fifteenth Century: An Edition and Study of Oxford, Bodleian Library, MS jav. b. 3. (R)" (Leiden, 2021), is bekroond met een van de vijf prestigieuze Praemium Erasmianum Dissertation Awards 2022.

Wat een oogst! De BioBlitz Hoger Onderwijs Bloeit bracht 3.155 soorten in kaart, ver boven het doel van 2.500. Dankzij jullie inzet sprong Universiteit Leiden eruit met acht ‘zeer zeldzame’ vondsten. Een resultaat dat hoop geeft voor onze biodiversiteit.

Bodem-ecologen Emilia Hannula (Leiden) en Elly Morriën (UvA) hebben op 5 november de gouden prijspenning van Teylers Tweede Genootschap ontvangen. Ze kregen de prijs voor hun inzending op een prijsvraag over duurzaam bodembeheer.

Zoek je iets om te luisteren tijdens het komende lange weekend? Medewerkers en alumni van de Faculteit Geesteswetenschappen maakten de afgelopen maanden verschillende podcasts. Een selectie.

Waterschade, oude restauraties en kopervraat in sommige illustraties. De Materia Medica heeft in de loop van de eeuwen heel wat meegemaakt. Het manuscript dateert uit jaar 1083 na Chr. en is één van de oudste geïllustreerde Arabische manuscripten ter wereld. Door het intensieve gebruik was De Materia…

In het Oegstgeester deel van het Leiden Bio Science Park verrijst in de komende jaren een nieuwe woonwijk: De Werf. Een waterrijk en groen gebied met 125 sociale en 225 middeldure huurwoningen. Universiteit Leiden en Dura Vermeer bekrachtigden de afspraak voor de ontwikkeling ervan met hun handtekening…

De Leidse promovendus Mona Shahab beklom twee jaar geleden de Mount Everest om geld in te zamelen voor onderwijs aan kansarme kinderen in Egypte. Ze haalde de top en als bewijs poseerde ze daar met de universiteitsvlag. Onlangs overhandigde ze de vlag symbolisch aan rector Carel Stolker.

De vroege natuurfotografen werden bewonderd en bejubeld. Deze ‘jagers met camera’ wilden het publiek raken en winnen voor de natuur met close-ups van planten, dieren en vogelnesten. Ze fotografeerden zonder moderne tele- of macrolenzen. Dat maakt hun werk des te indrukwekkender.

Het gaat slecht met de biodiversiteit van eilanden. De helft van de soorten die wereldwijd met uitsterven bedreigd wordt, leeft op eilanden. Dat stelt biogeograaf Sietze Norder met collega’s in een nieuwe paper in de Scientist’s Warning-reeks.

Dankzij de Rubiconbeurs van NWO kunnen vier jonge, veelbelovende wetenschappers twee jaar onderzoek doen aan een buitenlandse universiteit. De Leidse laureaten zijn Renske Janssen, Girija Joshi, Anne van der Meij en Yana van der Weegen.

Rotterdam is een extreem voorbeeld van ongelijkheid in Nederland. Tussen wijken zijn er bijvoorbeeld enorme verschillen in levensverwachting en gezondheid. Goede toegang tot zorg en onderwijs lost niet alles op, volgens ongelijkheidseconomen Lieke Beekers en Hans van Kippersluis.

Ze is de eerste vrouwelijke voorzitter van het college van bestuur van de Leidse universiteit en ze is terug van weggeweest.

Tentoonstelling

Debat

NWO heeft elf Leidse wetenschappers een Vidi-beurs toegekend.

Marieke Adriaanse is hoogleraar Gedragsinterventies in Populatiegerichte Zorg en onderzoekt gedragswetenschappelijke vraagstukken op het gebied van gezondheid. Daarbij maakt zij zich sterk voor een betere interdisciplinaire samenwerking en een nieuwe manier van erkennen en waarderen binnen de wetenschap.…

De Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) nam gezondheidszorg heel serieus, al was dat met name uit zakelijke overwegingen. Uit het promotieonderzoek van voormalig huisarts Ton Zwaard blijkt dat de zorg goed was georganiseerd in Azië, hoewel er ook twee eeuwen lang problemen waren.

Het onderzoeksproject 'Countering Syndemic Vulnerability' ondersteunt gemeenschappen door een stapeling van sociale factoren en gezondheidsproblemen in kaart te brengen en aan te pakken. In de Haagse wijk Moerwijk en de Leidse wijk Stevenshof werkt dit project daarom samen met wijkbewoners en profe…

Meerdere consortia waarin de Universiteit Leiden is vertegenwoordigd krijgen financiering vanuit de Nationale Wetenschapsagenda. Van vijf van deze consortia is Leiden de coördinator. Deze vijf kregen in totaal bijna 24 miljoen euro aan subsidie. Het gaat om interdisciplinaire projecten waarmee wetenschappelijke…

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) investeert 197 miljoen euro in 11 infrastructurele projecten met grote waarde voor wetenschap en samenleving. De Universiteit Leiden en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) participeren in 8 van de 11 voorstellen.

Ben je Leids wetenschapper, op zoek naar interdisciplinair onderzoek en samenwerkingsmogelijkheden op gebied van burgers, gezondheid en ziektepreventie? Dan is de Health Campus Den Haag dé plek voor jou. Vier voorbeelden van lopend onderzoek.

De wooncrisis treft een enorme groep Nederlanders en is een van de belangrijkste verkiezingsthema’s dit jaar. Hoe is het zover gekomen en wat zou het nieuwe kabinet de komende vier jaar moeten doen om de problemen aan te pakken? Drie Leidse onderzoekers geven antwoord.

Lezing, Studium Generale

Van hardloopwedstrijden tot festivals, van open dagen tot concerten: de Universiteit Leiden organiseert tal van evenementen. Wij lichten er zes uit van het jaar 2023.

Leiden is in 2022 European City of Science en dat wordt gevierd onder de naam Leiden2022. Tijdens Leiden2022 worden verschillende activiteiten georganiseerd, zoals lezingen, workshops, excursies en tentoonstellingen. Ter gelegenheid van Leiden2022 is ook Postbus 71 geopend: de plek waar je met al je…

Researchmasterstudent geschiedenis Jesse Dijkshoorn werkte mee aan een transcriptiesysteem voor middeleeuwse teksten. ‘Leuk om de middeleeuwen toegankelijk te maken voor mensen.’

Een nieuw kabinet, brandhaarden in de wereld en natuurlijk veel wetenschap: dit zijn de vijf verhalen van de Universiteit Leiden die jullie graag lazen in 2024.

De gemeente Leiden wil de binnenstad klimaatbestendig maken: door te vergroenen, moet hittestress worden tegengegaan. Tegelijkertijd moet recht worden gedaan aan het erfgoed. Onderzoeksmedewerker Fenna IJtsma duikt in historisch groen om inspiratie te bieden.

Leidenaren hebben samen 2265 soorten gevonden tijdens Expeditie Stadsnatuur. Ongeveer 1300 waarnemers deden mee aan de inventarisatie van de natuur in Leiden. ’Het was een groot succes’, zegt wetenschappelijk coördinator Frederic Lens.

Aan de Leidse singel zijn binnenkort acht universitaire moestuintjes te bewonderen. Onder een stralende zon begonnen eerder deze maand bijna veertig enthousiaste studenten en medewerkers met de aanleg van hun eigen volkstuin in de Hortus botanicus.

Speelpleinen zijn vaak niet ingericht op kinderen met autisme, concluderen onderzoekers Carolien Rieffe en collega's. In de Autismeweek publiceren zij een essay met concrete tips om alle kinderen zich veilig en welkom te laten voelen.

Tien maanden draaide promovendus Sanne Rotmeijer mee op de redacties van verschillende nieuwsmedia op Curaçao en Sint-Maarten. Ook volgde ze hoe nieuws rondgaat op straat en circuleert op sociale media. Het doel? Achterhalen hoe verhalen ‘het nieuws’ werden.

Vijf wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een Starting Grant van de European Research Council (ERC). Met zo’n beurs van gemiddeld 1,5 miljoen euro kunnen onderzoekers met veel potentie eigen project lanceren, een onderzoeksteam leiden en hun beste ideeën uitvoeren.

De gemeente Den Haag heeft twee subsidies toegekend aan projecten van de Campus Den Haag. In deze programma’s werken onderzoekers en studenten samen met bewoners aan duurzame oplossingen voor lokale vraagstukken.

In mei concludeerde de Universiteit dat er een kleiner bouwprogramma mogelijk is voor de Humanities Campus. De nieuwe uitgangspunten, die invloed hebben op de omgeving, werden gepresenteerd. Tijdens twee bijeenkomsten in mei en juni zijn omwonenden, ondernemers en andere betrokkenen zoals afgevaardigden…

Maar liefst 22 onderzoeksprojecten van Leidse wetenschappers hebben een Veni-subsidie gekregen van wetenschapsfinancier NWO.

Perzische verhalen met kunstige miniaturen, brieven op papyrus van Egyptische handelaren en medicinale handschriften die uit het Grieks zijn vertaald en in het Arabisch zijn bewerkt. Studium Generale organiseert een lezingenreeks rond de wereldberoemde handschriften uit de Midden-Oosten collectie van…

Het Justice, Equity, Diversity and Inclusion (JEDI) Fonds van de Faculteit Geesteswetenschappen verschaft financiële steun aan projecten en initiatieven die diversiteit en inclusie (D&I) promoten, waarbij een specifieke nadruk ligt op het creëren van een inclusieve leeromgeving.

Kunst en cultuur

Voor het vijfde jaar op rij gaven Leidse professoren op de dies natalis les op basisscholen bij “Meet the professor”.