Lezing, Herta Mohr-lezing

Van Perzië en Arabië tot in Noord-Afrika: al in de negentiende eeuw waren er Nederlanders die zelf de camera hanteerden in verschillende regio’s van het Midden-Oosten.

Hoogleraar Sjef Barbiers wordt per 1 september 2025 benoemd tot directeur-bestuurder van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT). Hij zal per die datum terugtreden als wetenschappelijk directeur van het LUCL.

In de week waarin de universiteit haar 450e verjaardag viert, presenteert emeritus-hoogleraar Lodewijk Kallenberg zijn boek: Geleerdheid onder de zerken. De zevenenzestig professoren van de historische begraafplaats Groenesteeg.

Complex onderzoek met een flinke scheut vakjargon: promoties zijn voor leken vaak lastig te volgen. In het nieuwe verplichte lekenpraatje leggen promovendi eerst kort en helder hun proefschrift uit. Dat blijkt niet alleen fijn te zijn voor oma en de vriendenclub.

Van het bestrijden van de coronapandemie tot antiracistisch opvoeden. Dit jaar verschenen er talloze boeken van Leidse wetenschappers over onderwerpen die het maatschappelijke debat domineerden. Maak kans op een van die boeken uit onze leeslijst.

Een delegatie van de Universiteit Leiden heeft verschillende universiteiten, overheidsorganisaties en ngo’s in Indonesië bezocht tijdens een kennismissie. Leidse onderzoekers gaven gastcolleges, nieuwe samenwerkingsverbanden kwamen van de grond, en belangrijke kennis werd uitgewisseld.

Zestien onderzoekers van de Universiteit Leiden krijgen een Veni-subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Deze beurs biedt veelbelovende jonge wetenschappers de mogelijkheid om gedurende drie jaar hun eigen ideeën verder te ontwikkelen.

Het migratiebeleid van de Europese Unie lijkt er steeds meer op gericht om meer muren te bouwen. Hoogleraar migratiegeschiedenis Leo Lucassen praat bij De Morgen over hoe het beleid aan het radicaliseren is - zowel rechts als links.

Lezing, Studium Generale

Universitair docent Rogier Creemers geeft op NU.nl zijn visie op de uitdagingen en kansen voor de Chinese economie.

Slaafgemaakten in de bediening zetten, bestuurder worden van de West-Indische Compagnie of uniformen maken voor het koloniale leger. Ook vele Leidenaren speelden op hun manier een rol in het koloniale en slavernijverleden. Historici doen vooronderzoek en vinden opvallende voorbeelden.

Honderden jaren lang leerden kinderen in het Oude Egypte lezen met de Beroepensatire: een tekst waarin een vader aan de hand van verschillende beroepen advies geeft aan zijn zoon. Promovenda Judith Jurjens zocht uit hoe dit er in de praktijk aan toeging.

Hoe kan baanbrekend onderzoek bijdragen aan het aanpakken van de enorme uitdagingen waar Europa voor staat? Tijdens de lancering van de Leiden Europe Hub gingen academici en beleidsmakers met elkaar in gesprek in het hart van de Europese democratie: het Europees Parlement.

Leiderschap

Op 4 mei herdacht de Universiteit Leiden de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog uit onze universitaire gemeenschap. Alumni, (oud)medewerkers van de universiteit en studenten kwamen bijeen voor dit Uur van Herinnering.

Met het symposium ‘Hester’s Highlights’ nam de universiteit op 13 januari afscheid van rector magnificus Hester Bijl. De onderwerpen typeerden een turbulent decennium, zoals het bewaken van de academische vrijheid en grote maatschappelijke onrust. En hoe blikte Bijl zelf terug?

Hoogleraar Ineke Sluiter heeft 25 november de Eremedaille voor Kunst en Wetenschap in de Huisorde van Oranje in ontvangst genomen. Ze kreeg deze uitgereikt door koning Willem-Alexander.

Kansenongelijkheid kan in ieder klaslokaal aangepakt worden zonder veel extra moeite, tijd of geld. Met een kleine aanpassing kunnen leraren al een groot verschil maken, betoogt bijzonder hoogleraar Gelijke kansen in onderwijs Lisa Gaikhorst in haar oratie.

Alumni-activiteit, Lezing

Filmvertoning

Alumni-activiteit, Merlijnlezing

Per 1 juli is Gijsbert Rutten benoemd tot hoogleraar Nederlandse Taalkunde. In deze positie zal hij zich bezighouden met taalverandering en taalvariatie, in het bijzonder historische sociolinguïstiek.

Hoogleraar Remco Breuker speelt de hoofdrol in de nieuwe documentaire ‘Big in Korea’. Drie zondagavonden is te zien hoe hij door Zuid-Korea trekt. Hoe heeft het land zich de afgelopen decennia ontwikkeld? En wat is het effect van de mislukte staatsgreep van afgelopen december?

Promovendus Camil Staps zet zijn academische carrière voort in Berlijn. Hij ontvangt een Rubicon-beurs om daar onderzoek te doen naar aanwijzend voornaamwoorden.

Als symbool van het kwaad staat de Holocaust in het hart van de westerse herinneringscultuur. Maar die herdenking leidt tot heel uiteenlopende inzichten, stelt Cleveringa-hoogleraar Frank van Vree in zijn oratie. Is de geschiedenis een bron van identiteit of kritische reflectie?

Met een penseel of camera: al eeuwenlang brengen schilders en fotografen in beeld hoe Leidse studenten studeren. Een expositie in de Hortus botanicus wijst op de verschillen en overeenkomsten in 450 jaar studentenleven. Bij de opening werd ook vooruitgeblikt: hoe ziet onderwijs er in de toekomst uit…

Op 4 mei herdenkt de universitaire gemeenschap in Uur van Herinnering alle studenten en medewerkers die gedood werden in de Tweede Wereldoorlog. Ook is er aandacht voor onvrijheid en onderdrukking vandaag de dag. Drie vragen aan Amerikanist Sara Polak, voorzitter van het comité Uur van Herinnering.

NU.nl bericht over de levering van 38 Amerikaanse Abrams-tanks aan Taiwan. Universitair docent Casper Wits licht op NU.nl toe dat deze tanks onderdeel zijn van een grotere bestelling en een reactie vormen op de toenemende spanning met China.

Een knalroze pluchen proefschriftkaft, antieke promotieprenten, een pannetje gestolde lak: de lustrumexpositie Hora est! in de Oude UB neemt je mee in de rituele maar ook eigenzinnige wereld van promoties. Van plechtige ceremonies tot geruststellende pedellenhumor.

Een samenwerking tussen taalkundigen, geografen en antropologen moet duidelijk maken hoe talen zich gedurende duizenden jaren hebben verspreid door Zuid-Amerika. Universitair hoofddocent Rik van Gijn is verantwoordelijk voor de taalkundige kant van dit NWO-project.

Vier prenten, tien jaar onderzoek. Niet dat ze erop uitgekeken raakte, integendeel. Corrie van Maris, die deze week promoveert, is altijd gefascineerd gebleven door háár 17e-eeuwse serie, waarvoor ze zoveel liefde voelt. ‘Ik zag steeds andere, nieuwe dingen.’

Promotie

Drie wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een Starting Grant van de Europese onderzoeksraad. Met deze subsidie kunnen onderzoekers hun eigen project lanceren en een eigen onderzoeksteam vormen.

De collegezalen in het Lipsius zaten in januari vol met nieuwsgierige 3 vwo’ers. Tijdens een speciale profielkeuzemiddag maakten ze kennis met de faculteit en de talenstudies. ‘Ik wist helemaal niet dat het Hebreeuws en Arabisch op elkaar leken.’

Het is cruciaal dat de Universiteit Leiden reflecteert op haar eigen koloniale verleden. Dat stelde Cleveringahoogleraar Gert Oostindie in zijn oratie op 24 november. ‘Als universitaire gemeenschap moeten wij onszelf een spiegel durven voorhouden en, waar nodig en mogelijk, ook concrete stappen zett…

In november werd in Leiden de eerste Nederlandse vertaling van het verzamelde werk van de twintigste-eeuwse dichter W.H. Auden gepresenteerd. De gebeurtenis werd luister bijgezet met een poëzievertaalwedstrijd, die drie winnaars opleverde.

In een volle Stadsgehoorzaal hield filosoof en Eerste Kamerlid Daan Roovers de 54e Huizingalezing. Het werd een warm pleidooi voor een politiek waarin niet alleen gewonnen, maar ook gepraat en gespeeld wordt.

Hoogleraar Sjef Barbiers verruilt per 1 september zijn baan als wetenschappelijk directeur van het LUCL voor de functie van directeur-bestuurder van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT).

Twee wetenschapscommunicatieprojecten van de Universiteit Leiden hebben een WECOM-beurs gekregen binnen de Nationale Wetenschapsagenda (NWA). Het gaat om onderzoek naar de geschiedenis van de dovengemeenschap in Nederland en naar een aandoening waardoor mensen veelvuldig verdwalen.

Om Nederlandse literatuur echt te kunnen begrijpen, moet je over de grenzen kijken. Dat is althans de opvatting van Sander Bax. Vanaf 1 augustus is hij hoogleraar Contemporaine Nederlandse Literatuur en Cultuur in een transnationale dynamiek.

Tien Leidse musea en erfgoedinstellingen maakten samen de online tentoonstelling ‘Carels universum’. Ze kozen objecten uit hun collectie die volgens hen symbool staan voor scheidend rector Carel Stolker en het onderzoek in Leiden. Met directe verwijzingen, speelse associaties en een enkele knipoog.

Op 4 december presenteerden studenten van mboRijnland bij de Universiteit Leiden hun eigen interactieve speurtochten langs de Sporen van het Midden-Oosten in Leiden. Deze presentaties waren het resultaat van een samenwerking tussen mboRijnland, LeidenGlobal en de Faculteit Geesteswetenschappen van de…

In 2014 viel Rusland Oekraïne binnen en bezette de Krim en zo’n tweeënhalf jaar geleden begon het een grootschalige invasie. Voor Oekraïne is het een oorlog. Maar Rusland noemt het een “speciale militaire operatie”. Dergelijke woordkeuzes sturen de manier waarop mensen tegen zaken aankijken. Voor een…

Tweeduizend jaar geleden kwam het Midden-Oosten klem te zitten tussen de opkomst van het Romeinse Rijk in het westen en het Parthische Rijk in het oosten. Promovendus Nolke Tasma ontvangt een NWO-beurs om uit te zoeken hoe de lokale bewoners deze veranderingen hebben ervaren.

Op klompen in een Nederlands themapark in Japan maakte Cindy Heijdra echt kennis met het land van haar studie. Meer dan twintig jaar later studeert ze weer – dit keer voor basisschoolleraar.

‘We kunnen onze kennis nog meer delen met anderen en breder inzetten’, zei Annetje Ottow, voorzitter van het College van Bestuur, tijdens de presentatie van het nieuwe strategische plan op de 447ste dies natalis. De nieuwe strategie richt zich daarom op vernieuwen en verbinden, tussen disciplines en…

Na een roerige aanloop – het Academiegebouw werd bezet door Students for Palestine – ging de Cleveringa-oratie van politicoloog Hélène Landemore door. Zij stond stil bij het protest en benadrukte het belang van een open debat, binnen de universiteit en in de democratie.

Lezing

Sinds hoogleraar Vroegmoderne literatuur en cultuur Nadine Akkerman een vrouwelijke spion tegenkwam in haar onderzoek, blijven de geheim agenten opduiken in haar werk. Nu is er Spycraft, dat ze samen schreef met wetenschapshistoricus Pete Langman, een publieksboek over de geheimhoudingstechnieken die…