Universiteit Leiden

nl en

Promotie

My bad!

  • M. Jansen
Datum
donderdag 16 november 2023
Tijd
Bezoekadres
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden

Promotor(en)

  • Prof.dr. E.R.A. de Bruijn
  • dr. S. Overgaauw

Samenvatting

Het continu controleren of monitoren van onze eigen handelingen is een integraal onderdeel van adaptief en doelgericht gedrag. Zo kunnen we namelijk mogelijke fouten of afwijkingen in ons gedrag detecteren, en de consequenties hiervan voor onszelf of anderen inschatten. Verstoringen in dergelijke “prestatiemonitoring” processen kunnen in belangrijke mate bijdragen aan verminderd aanpassingsgedrag bij klinische stoornissen, zoals overmatig impulsief gedrag bij externaliserende stoornissen of overmatig rigide en voorzichtig gedrag bij angst- en obsessieve-compulsieve stoornissen. In het dagelijks leven vindt prestatiemonitoring vaak plaats in een sociale (verantwoordelijkheid)context, waarbij ons handelen niet alleen gevolgen heeft voor onszelf, maar ook voor andere mensen om ons heen. Het onderzoek naar (veranderingen of verstoringen in) dergelijke (pro)sociale prestatiemonitoringprocessen kan helpen bij het verklaren van functionele en sociale beperkingen bij een breed scala aan klinische aandoeningen. In dit proefschrift hebben we gebruik gemaakt van verscheidene gedragsexperimenten, elektro-encefalografie- en functionele MRI-technieken, computationeel modelleren en psychofarmacologische manipulaties om subklinische en neurochemische invloeden op de neurale correlaten van prestatiemonitoring te onderzoeken wanneer fouten gevolgen hebben voor onszelf of anderen. De resultaten geven aan dat correlaten van prestatiemonitoring gemoduleerd worden door verschillende factoren, waaronder sociale (verantwoordelijkheid)context, obsessieve-compulsieve symptomen, ovariële hormonen, en farmacologische manipulaties van dopamine en oxytocine. Deze bevindingen hebben verschillende bredere theoretische en klinische implicaties: onder andere voor het potentieel en de bruikbaarheid van foutgerelateerde hersenactiviteit als biomarker of endofenotype voor klinische aandoeningen; ons inzicht in sociale symptomen en beperkingen bij obsessieve-compulsieve stoornissen; en voor ons begrip van de neurochemische mechanismen die ten grondslag liggen aan prestatiemonitoring.

Proefschriften

Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.

Persvragen (alleen journalisten)

Marieke Epping
Adviseur wetenschapscommunicatie
m.epping@bb.leidenuniv.nl
071 527 1521

Algemene informatie

Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.