Mechanica speelt een grotere rol in bloedvatvorming, en andere ontwikkelingsbiologie, dan lang gedacht. Cellen blijken te reageren op mechanische signalen, zoals druk. Via de extracellulaire matrix, een netwerk van vezelachtige eiwitten, zouden cellen die mechanische signalen over grote afstanden kunnen…

Werkt zwaartekracht hetzelfde als je kijkt naar de grootste schalen in ons universum? Dat gaat de Leidse natuurkundige Alessandra Silvestri onderzoeken met een ERC Consolidator-beurs van 2 miljoen euro. ‘We gaan ervan uit dat het zo is, maar we weten het eigenlijk niet.’

Het ontwikkelen van nieuwe geneesmiddelen is een moeilijk proces. Farmaceutisch wetenschapper Xuhan Liu heeft met behulp van kunstmatige intelligentie methoden ontwikkeld die kunnen helpen bij het sneller en goedkoper ontwerpen van medicijnen. Promotie op 15 februari.

Hersenscans, hartaanvallen en kredietscores: veel wetenschap draait om data. Maar hoe kom je van een berg data tot een bruikbaar inzicht? In een Bachelor Honours Class ontdekken studenten wat datawetenschap voor hun vakgebied kan betekenen.

De faculteit Geesteswetenschappen wil de onderwijsinspanning op een transparante en eerlijke manier verdelen en start daarom met de uitvoering van de Programmanormen. De Faculteitsraad stemde in juni in met het project Programmanormen onder de voorwaarde dat er voldoende evaluatiemomenten zijn ingebouwd.…

Sinds de ontdekking dertig jaar geleden was het een mysterie: hoe beweegt lichaamseigen marihuana zich tussen zenuwcellen in de hersenen? Mario van der Stelt ontdekte met zijn onderzoeksgroep hoe het zit. Dat inzicht kan helpen bij de ontwikkeling van nieuwe medicijnen voor pijn en neurologische aan…

Als we het woord ‘vogelhuis’ horen, verwerken we dat dan als één geheel of zien onze hersens het als ‘vogel’ en ‘huis’? Promovenda Jiaqi Wang zocht het uit voor sprekers van het Mandarijn Chinees.

Veel afgestudeerde geesteswetenschappers vinden werk in het digitaal erfgoed, maar een goed pedagogisch model om het onderwijs hierop aan te laten sluiten, ontbreekt. Universitair docenten Karin de Wild en Peter Verhaar willen hier met een Comeniusbeurs verandering in brengen.

De Raad van State wees een algemene wet voor mijnbouwschade af. Gerrit Dijkstra en Frits van der Meer leggen in FD uit waarom dat volgens hen onterecht is.

Toen AFAS aankondigde dat hun werknemers vier dagen gingen werken voor hetzelfde fulltime salaris, vroegen veel mensen zich af: kan dat zomaar? Hoogleraar Olaf van Vliet sprak met Trouw en Nu.nl over de uitdagingen van dit model.

Als je werk het toelaat, dan kun je voor een deel thuiswerken en voor een deel op de universitaire locaties. Hoe deze combinatie van thuiswerken en op de universiteit werken er precies uitziet voor jou, hangt af van jouw eigen werkzaamheden en situatie en die van je team. Het vraagt om oplossingen op…

Onderzoek naar oppervlaktes van vaste stoffen: het lijkt misschien niet relevant voor energieverbruik, maar toch is het zo. Marcel Rost bestudeert hoe platina-elektroden slijten. Die elektroden zijn een cruciaal onderdeel in brandstofcellen voor auto’s op waterstof. ‘We moeten de overstap maken van…

Hoe kan de samenleving haar obsessie met economische groei loslaten en zich richten op doelen als welzijn, inclusie en duurzaamheid? Dat is een van de kernvragen waar een nieuw Europees project van 3 miljoen euro zich over buigt de komende vier jaar. Leids universitair onderzoeker Rutger Hoekstra is…

Kunstmatige intelligentie (artificial intelligence, AI) in de rechtspraak bestaat al. Maar robotrechters zijn nog ver weg, zeg Bart Custers, hoogleraar Law & Data Science bij eLaw, het centrum voor recht en digitale technologie in een interview in het Algemeen Dagblad (15 mei 2021).

Een consortium onder leiding van Eefje Cuppen, hoogleraar Governance of Sustainability bij het Instituut Bestuurskunde, heeft een NWO-subsidie gekregen voor een onderzoeksproject naar de sociale, maatschappelijke en technische aspecten van de energietransitie.

Lezing

Lezing

Ernstigere droogtes die ook langer zullen aanhouden: het wordt vooral een probleem voor geïrrigeerde landbouwgrond. Gemengde bossen met een verscheidenheid aan plantensoorten zijn het minst kwetsbaar. Dit ontdekte milieuwetenschapper Qi Chen. Zij vergeleek de effecten van droogte op verschillende ecosystemen…

Facilitair

Data Science & AI-student Nataliia Bagan weet wiskunde, taal en kunstmatige intelligentie op een bijzondere manier te combineren. Haar bachelorscriptie over het verbeteren van het redeneervermogen van grote taalmodellen leverde haar een nominatie op voor de Leiden Science Young Talent Award 2025.

Met wiskunde kun je voorspellingen doen over trombose. Wiskundige Mark Alber heeft zelfs modellen ontwikkeld die helpen bij het kiezen van de juiste behandeling. Tijdens de Kloostermanlezing op 27 juni legt hij uit hoe dit werk. Ben jij erbij?

Voor het oplossen van complexe vraagstukken, waar we nu als mens én als organisatie voor staan, is leiderschap nodig: en dan niet alleen van leidinggevenden, maar van iedereen. Om inzicht in te krijgen in jouw eigen leiderschap, kun je gebruik maken van de kaartenset en animatie die hiervoor ontwikkeld…

Sommige kinderen beginnen hun leven met een achterstand. Soms zelfs al voor ze geboren zijn. Een nieuw onderzoeksproject waar professor Wessel Kraaij van de Universiteit Leiden bij betrokken is, onderzoekt hoe data science kan helpen om ook deze kinderen een goede start te geven.

Van oudsher is er een band tussen de Universiteit Leiden en Zuid-Afrika op het gebied van de wiskunde. Dankzij een Erasmus+ International Credit Mobility-subsidie (ICM) is deze band weer extra aangehaald. Vier onderzoekers uit Pretoria zijn nu in Leiden op bezoek. ‘Zo’n fysiek bezoek op zijn tijd is,…

Wat als AI niet alleen ingenieurs ondersteunt, maar ook echt met ze samenwerkt? Een groot samenwerkingsverband, waaronder de Universiteit Leiden, krijgt 3,7 miljoen euro om dit te onderzoeken. Ze richten zich op slimme samenwerking tussen mens en AI in technische vakgebieden, zoals de autotechniek.

Promovendus Ludwig Hoffmann gaat dankzij een Rubiconbeurs die hij op 11 april won twee jaar naar Harvard University in de VS. Met behulp van theoretische modellen bestudeert hij biologische materialen, bijvoorbeeld tijdens de morfogenese. Dit is het proces waardoor weefsels of organismen hun vorm ontwikkelen.…

Antoaneta Dimitrova, Hoogleraar Comparative Governance, schreef in haar column bij het Montesquieu Instituut over de Bulgaarse nationale verkiezingen van afgelopen 4 april.

Kunstmatige intelligentiesystemen zijn slim. Patronen herkennen kunnen ze bijvoorbeeld beter dan mensen. Toch blijft die mens nog hard nodig. Hoe kun je die AI-systemen beter sturen? LIACS- docent Jan van Rijn schreef er samen met een aantal collega’s een boek over. We stelden hem een paar vragen.

Tegen 2050 kunnen we 40 procent van onze behoefte aan schaarse aardmetalen uit oude smartphones, batterijen en windturbines halen. Hard nodig, want anders hebben we waarschijnlijk niet genoeg om de energietransitie te volbrengen. Dat beschrijft een internationaal onderzoeksteam met de Leidse Tomer Fishman…

De faculteitsraad is het medezeggenschapsorgaan van de faculteit. De raad fungeert als de vertegenwoordiger van studenten en personeel, en als klankbord voor het faculteitsbestuur. De overlegvergaderingen tussen de faculteitsraad en het faculteitsbestuur zijn openbaar en vinden ongeveer om de zes…

Door de toenemende antibioticaresistentie is de levensbedreigende aandoening sepsis steeds moeilijker te behandelen. Promovenda Feiyan Liu onderzocht met wiskundige modellen hoe we antibiotica effectiever kunnen inzetten om sepsis te genezen.

Hier vind je vragen en antwoorden over GROW, de soorten gesprekken, de GROW-tegel en meer.

Van energietransitie tot stikstofcrisis: kunstmatige intelligentie kan er flink bij helpen. Onderzoekers van de drie Zuid-Hollandse universiteiten brengen dat samen in een stroomversnelling. Drie van hen vertellen over de samenwerking in onderzoek naar AI voor Energie en Duurzaamheid in het Zuid-Hollandse…

De Leidse natuurkundigen Alexandre Morin en Samadarshi Maity bestuderen zelforganisatie en flocking-verschijnselen. Ze werpen licht op zwermgedrag, wat helpt om te begrijpen hoe het kan dat vogels in een zwerm niet botsen. Met plastic microkralen creëerden ze een experimentele opstelling en ze ontwikkelden…

Het lukte David Versluis om een babydarm virtueel na te bootsen. Dat is belangrijk voor onderzoek naar verbeteringen in kunstmelk. Zulk onderzoek vindt nu vooral aan de hand van poepluiers plaats, en dat werkt niet optimaal. Versluis promoveert 23 april.

Het onderzoek van Marloes van Moort richt zich op validatieprocessen in de context van begrijpend lezen. De resultaten laten zien dat lezers tijdens het lezen tekstuele informatie ‘toetsen’ aan informatie uit de tekst én uit hun eigen kennis. Het onderzoek levert een belangrijke bijdrage aan verdere…

Waterkrachtcentrales hoeven niet funest te zijn voor vissers en natuur. Dan moeten we nieuwe dammen strategischer plaatsen, maar ook sommige bestaande dammen aanpassen of zelfs verwijderen. Dat lieten Valerio Barbarossa en Rafael Schmitt zien met een computermodel van het Aziatische Mekong-bekken.

supercomputer ALICE is uitgebreid. Hierdoor kunnen onderzoekers en studenten met zwaardere modellen werken. Van onderzoek naar taal tot scans van hersenactiviteiten, de uitbreiding is goed nieuws voor uiteenlopende onderzoekers.

Universitair hoofddocent Lettie Dorst heeft een Vidi-beurs ontvangen om onderzoek te doen naar machinevertaalprogramma’s. Google Translate en ChatGPT vertalen metaforische woorden en uitdrukkingen nog geregeld verkeerd, met veel te letterlijke, onjuiste en soms onbegrijpelijke vertalingen tot gevolg.…

Een samenwerking tussen taalkundigen, geografen en antropologen moet duidelijk maken hoe talen zich gedurende duizenden jaren hebben verspreid door Zuid-Amerika. Universitair hoofddocent Rik van Gijn is verantwoordelijk voor de taalkundige kant van dit NWO-project.

Als mensen subtiele, échte, niet geacteerde uitdrukkingen van emotie leren herkennen, zal dat helpen anderen beter te begrijpen en te vertrouwen. Daarom ontwikkelt Mariska Kret een interactieve virtual reality trainingstool (E-VIRT) voor een brede groep gebruikers, waaronder patiënten. Kret schetst…

Binnen een gezin beleven broers en zussen met dezelfde ouders hun opvoeding verschillend. Naast de impact van eigen negatieve opvoedervaringen spelen niettemin opvoedervaringen van broers en zussen een belangrijke rol bij angst- en depressieklachten. Deze conclusies trekt Marie-Louise Kullberg in haar…

Donkere materie. Onzichtbaar spul wat volgens berekeningen zo’n 85% van de materie in het heelal omvat. Met een ERC Advanced Grant van 2.5 miljoen euro gaat Hoogleraar Observationele Kosmologie Henk Hoekstra nog preciezer in kaart brengen waar deze donkere materie zich bevindt.

Eeuwenoude teksten vertalen, ontbrekende delen van kleitabletten aanvullen: steeds vaker duiken artikelen op over de mogelijkheden die kunstmatige intelligentie biedt voor het onderzoek naar documenten in de oudste schriften. Kunnen we de ontcijfering van eeuwenoude teksten voortaan beter overlaten…

Collegeleden Annetje Ottow en Hester Bijl bezochten onlangs het Leiden University Centre for Linguistics (FGW) en het Mathematisch Instituut (FWN). Het was het begin van een serie bezoeken aan instituten van onze universiteit, waarbij gesprekken met onderzoekers, docenten en ondersteunende professionals…

Archeoloog prof.dr. Bleda Düring heeft een prestigieuze ERC Advanced Grant toegekend gekregen voor zijn onderzoek naar het ontstaan van sociale ongelijkheid in de overgang van de koper- naar de bronstijd op Cyprus. Aan de hand van opgravingen, isotopenanalyse en culturele interpretaties onderzoekt hij…

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Leidse onderzoekers hebben een nieuw model ontwikkeld om immunotherapie tegen kanker te verbeteren. Met een 3D-printer creëren ze mini-tumoren in een omgeving die lijkt op menselijk weefsel. Ook ontwikkelden ze een manier om in real-time te volgen wat er tijdens tests in deze mini-tumoren gebeurt.

Drie Leidse wetenschappers ontvangen een prestigieuze Vici-beurs. Dat maakte de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) dinsdag bekend. Het gaat om twee onderzoekers aan de Universiteit Leiden en één onderzoeker die verbonden is aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC)…

Elektrische binnenoorprothesen zoals Cochleaire Implantaten (CI's) helpen dove en ernstig slechthorende personen om veel van hun communicatiemogelijkheden terug te krijgen. De prestaties van CI's in sociale omgevingen zijn echter niet optimaal. Het nieuwe project "Machine learning To Enhance teMPoral…