Onderzoek

Europa werkt in hoog tempo aan een digitale identiteit voor elke EU-burger. En hoewel het reuzehandig is om straks overal in de EU zonder rompslomp een auto te kunnen huren, ziet Bart Custers, hoogleraar Law & Data Science bij eLaw, het centrum voor recht en digitale technologie, nog veel losse eindjes.…

Profielen bevatten gegevens van de werknemers van de Universiteit Leiden.

In de rubriek ‘Onderwijsheden’ delen Psychologiedocenten hun belangrijkste inzichten over college geven. Deze maand: Anouk van der Weiden ontwikkelde met een team collega’s en studenten een lespakket kritisch lezen, toepassen en schrijven. ‘Studenten denken: wie ben ík om kritiek te geven op een gepubliceerd…

Alle medewerkers van de universiteit hebben een eigen profielpagina op de website. Op deze pagina’s staat onder andere op welke locatie je werkt en hoe je bereikbaar bent. Zoek je een collega? Type zijn of haar achternaam, voornaam, of voor- en achternaam in de zoekbalk van de website.

Bij het promotietraject komt veel kijken. Zo zijn er belangrijke administratieve stappen die je moet nemen, maar ook introductieactiviteiten, een opleidingsprogramma en mogelijkheden voor onderzoek in het buitenland.

Deze zomer zijn 3 Grassroots en een Grass shoots subsidie naar maar liefst 7 collega's bij Pedagogische Wetenschappen gegaan! Met deze subsidies gaan de aanvragers de komende tijd aan de slag met onderwijsinnovatie.

Onderwijs

De Humanities Campus krijgt in 2024 weer verder vorm met de oplevering van Cluster Zuid in februari. Een reeks verhuizingen vindt plaats in de daaropvolgende lente en zomer. De belangrijkste verschuivingen zijn als volgt.

Oostenrijk wil online bedreigingen en haat harder aanpakken. Aanleiding is de dood van huisarts Lisa-Maria Kellermayr. Zij maakte eind juli een einde aan haar leven, nadat ze maandenlang werd bedreigd door mensen die tegen coronamaatregelen en vaccinaties zijn.

Hoogleraar Sjef Barbiers wordt per 1 september 2025 benoemd tot directeur-bestuurder van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT). Hij zal per die datum terugtreden als wetenschappelijk directeur van het LUCL.

Organisatie, Onderzoek

Ooit maakten wrede piraten het Caribisch gebied onveilig. Hoe gingen ze te werk? Promovendus Aart Ruijter vertelt erover in de UBLpodcast.

De richtlijnen van X verbieden gemanipuleerde en misleidende media. Toch post eigenaar Elon Musk zelf een filmpje van Kamala Harris met een AI-stem. Hoogleraar digitaal recht Gerrit-Jan Zwenne vertelde de Volkskrant over wat Musk wel en niet mag plaatsen.

De Leidse archeoloog Harold Berghuis was nauw betrokken bij archeologische vondsten voor de kust van Java. Schedelfragmenten en andere fossiele resten geven nieuwe inzichten in de leefwereld van de Homo erectus. De vondst was het onderwerp van vele nieuwsberichten.

Het EU-wetsvoorstel over kunstmatige intelligentie zal het gevaar voor cybercriminaliteit of het verspreiden van nepnieuws met hulp van ChatGPT niet voorkomen. Cybercriminelen kunnen de nieuwe technologie gebruiken voor het schrijven van kwaadaardige software, phishing mails en nepnieuws.

Op donderdag 23 mei gaf Carlotta Rigotti, postdoctoraal onderzoeker bij eLaw, een gastlezing over de regulering van seksueel misbruik met beeldmateriaal (IBSA) in de Europese Unie aan de Kyoto Universiteit.

Bibliotheek, Onderzoek

Vorige maand vond de jaarlijkse Computers, Privacy and Data Protection(CPDP) conferentie plaats in Brussel. ELaw was goed vertegenwoordigd: niet alleen waren alle studenten van de Law and Digital Technologies master mee, ook waren veel van onze onderzoekers actief in het programma, van moderators tot…

Het Citizen Science Nederland (CS-NL) netwerk is deze maand officieel gelanceerd met behulp van de subsidie van Open Science NL. De nieuwe visie voor dit netwerk werd op 28 mei gepresenteerd.

Het is voor het eerst gelukt om een brief uit de zeventiende eeuw te lezen zónder het zegel te verbreken en zo het waardevolle fysieke bewijsmateriaal te behouden. Met geavanceerde technologie wist een internationaal onderzoeksteam de brief digitaal te openen. Nadine Akkerman, universitair hoofddocent…

Na de Tweede Wereldoorlog verhuisden veel Indo-Europeanen naar Nederland. Daar werden zij niet altijd even welkom geheten. Iconisch is de foto van een muur in Den Haag waarop met grote witte letters: ‘Indo’s ga weg!’ staat te lezen.

Op woensdag 21 februari verzamelde een bont gezelschap van studenten, medewerkers en vertegenwoordigers van 21 ambassades zich in Den Haag voor International Mother Language Day. Onder het mom van ‘een beetje plezier en veel serieuze onderwerpen,’ stond taal centraal.

Hoe mooi zou het zijn om kunst, technologie en wetenschap in te zetten bij het herstel van Oekraïne? Jonge Oekraïners die in Polen verblijven, kunnen onder begeleiding creatieve programma's ontwikkelen om in Oekraïne te implementeren. Leidse astronomen Pedro Russo en Kateryna Frantseva werken mee aan…

Hoe eerder je kinderen kennis laat maken met een taal, hoe sneller ze erdoor gegrepen kunnen worden en zien dat er meer is dan alleen het Nederlands of Engels. Dat is het uitgangspunt van de taallessen voor het basisonderwijs waar Alisa van de Haar, universitair docent Frans, aan meewerkte. ‘Decanen…

Hoeveel decimalen van π (pi) weet jij uit je hoofd? Dat was de vraag tijdens een speciale wedstrijd tijdens pi-dag vorige week in de centrale hal van het Gorlaeus. De winnaar van deze competitie kwam tot 169! getallen na de komma. Jonathan Love vertelt zijn geheim.

Astronomen onder leiding van Simon Portegies Zwart gebruikten simulaties om te reconstrueren hoe drie sterren 60.000 jaar geleden uit de sterrenhoop R136 werden geslingerd. Uit de analyse blijkt dat er vijf sterren betrokken waren bij de gebeurtenis in de Tarantulanevel.

Voor heel even was Universiteit Leiden het centrum van de taalkundige wereld. Begin september vond het 48ste jaarlijkse Societas Linguistica Europaea Congres plaats, dat voor de derde keer in Leiden werd georganiseerd. Bijna 600 taalwetenschappers kwamen uit alle hoeken van de wereld naar de sleutelstad…

De verhuisdozen zijn uitgepakt, de vloeren blinken en de workshopruimtes zien er fris en tiptop uit. Het vernieuwde Lorentz Center wordt maandag 16 juni feestelijk geopend door decaan Jasper Knoester en rector Hester Bijl. Directeur Roeland Merks: ‘Er waait nieuwe energie door ons centrum.’

Sneller, goedkoper en nauwkeuriger DNA-codes ontrafelen. Met een nieuwe methode, met behulp van grafeen, moet dat kunnen volgens Leidse natuur- en scheikundigen.

Markus Altena Davidsen en collega’s Michaël van der Meer, Maurits Berger en Kim Beerden hebben een subsidie ontvangen van de KNAW-Pilotfonds Wetenschapscommunicatie. Ze gaan de 10.000 euro inzetten voor een Inspiratieboek voor vo-docenten godsdienst/levensbeschouwing.

Honderden jaren lang leerden kinderen in het Oude Egypte lezen met de Beroepensatire: een tekst waarin een vader aan de hand van verschillende beroepen advies geeft aan zijn zoon. Promovenda Judith Jurjens zocht uit hoe dit er in de praktijk aan toeging.

Onderwijs heeft geleid tot een enorme vooruitgang in geletterdheid, technologie en wetenschap, maar ook gezorgd voor meer ongelijkheid. Dat blijkt uit het internationale Unesco-onderzoek ‘Reimagining Education: the Science and Evidence-based Education (ISEE) Assessment’. Vanuit de Universiteit Leiden…

Had je in de Oudheid iets belangrijks op te schrijven? Dan deed je dat in het oostelijk Middellandse Zeegebied meestal in het Grieks. Universitair docent Joanne Stolk krijgt een ERC-beurs om uit te zoeken welke schrijffouten daarbij werden gemaakt. En, nog belangrijker: welke verbeteringen voerden de…

Het Griekse alfabet dateert uit de achtste eeuw voor Christus. Althans, dat is waar de wetenschap lange tijd van uitging. Universitair hoofddocent Willemijn Waal gaat met een Vici-beurs onderzoeken of het Griekse alfabet niet al eeuwen ouder is, en in eerste instantie alleen werd geschreven op vergankelijke…

Een wereldberoemd lichtexperiment uit 1801, nu voor het eerst uitgevoerd met geluid. Het onderzoek van Leidse natuurkundigen leverde nieuwe kennis op, die onder andere toegepast kan worden in 5G-apparatuur en het onderzoeksgebied quantum-akoestiek.

Is het mogelijk om subtiele trillingen te meten die worden veroorzaakt door donkere materie die door de aarde beweegt? Een team van Nederlandse en Amerikaanse natuurkundigen heeft een nieuwe manier gevonden om mogelijk voor het eerst donkere materie te meten. Ze lieten een microscopisch kleine magneet…

‘Als je Open Science in de praktijk wilt doorvoeren, moet je minstens bij elke faculteit iemand hebben die onderzoekers op een laagdrempelige manier kan helpen met praktische problemen.’ Dorien Huijser begeleidde twee jaar de transitie naar de nieuwe manier van werkenbij het Brain and Development Research…

Organisatie

Nederlandse en Vlaamse partners, waaronder de Universiteit Leiden, binden met het European Digital Media Observatory (EDMO) samen de strijd aan tegen de verspreiding van fake news en krijgen daarvoor steun van de Europese Commissie.

Voor zeven interdisciplinaire projecten waarbij Leidse wetenschappers betrokken zijn is tot € 27.000 aan seed funding toegekend. In samenwerking met partners van andere Una Europa-universiteiten wordt onderzoek gedaan naar onderwerpen als academische vrijheid, AI binnen de geesteswetenschappen, duurzame…

De Universitaire Bibliotheken Leiden heeft een uitzonderlijke schenking van twee vijftiende-eeuwse gebedenboeken ontvangen. Behalve een Nederlandstalig getijdenboek uit Zwolle omvat de schenking ook een Latijns psalter. De fraai verluchte handschriften zijn een schenking van het echtpaar Margriet Gosker…

Alleen door het dragen van je horloge weten of een behandeling aanslaat? Datawetenschapper Ahnjili ZhuParris signaleert in haar promotieonderzoek veel kansen voor het gebruik van machine learning in klinisch onderzoek om proefpersonen thuis te volgen.

Aan vier projecten van de faculteit Geesteswetenschappen is de nieuwe VIS-subsidie toegekend. In een Virtueel Internationaal Samenwerkingsproject (VIS) werken Nederlandse en buitenlandse studenten op afstand samen aan een project dat lokale vraagstukken koppelt aan een internationaal perspectief.

Digitale diagnosetools moeten het mogelijk maken om patiënten met spier- en gewrichtsklachten beter te diagnosticeren, zodat zij de juiste behandeling krijgen.

De genomineerden voor de Prof. Dr. J.Th.J. van den Berg-prijs 2025 en de IRO Thesis Prize 2025. Wie schreven de beste politicologische bachelorscripties?

In het Digital Humanities Lab kunnen studenten en medewerkers gebruikmaken van verschillende technische faciliteiten. Promovendus Caeso vertelt meer over zijn ervaringen met de printer in de Maker Space.

Eén gang besloeg de rondleiding voor opleidingsvoorzitters door de nieuwe Humanities Hub. Waren de labs tot nu toe verspreid over de campus, nu is het merendeel samengebracht in het Huizinga-gebouw.

De deadline voor het indienen van aanvragen voor fellowships van het Scaliger Instituut van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) is vastgesteld op 1 april 2023. Het Scaliger Instituut, het onderzoekscentrum voor Bijzondere Collecties van de UBL, ondersteunt wetenschappers in elk vakgebied en van…