De Nobelprijs voor Scheikunde 2017 is uitgereikt aan Jacques Dubochet, Richard Henderson en Joachim Frank, voor hun ontwikkeling van de cryo-elektronenmicroscopie. Met deze techniek kunnen biomoleculen in 3D in beeld gebracht worden, legt hoogleraar Ultrastructuurbiologie Ariane Briegel uit.

Zien hoe gifmengster Goeie Mie haar buren en kennissen vergiftigde, een ouderdomspak aantrekken en een hapje eten in het donker. Het kan allemaal tijdens de Nacht van Kunst & Kennis op 19 september in Leiden. Drie bezoekers van vorig jaar vertellen over hun ervaringen. 'Ik heb nooit eerder zoiets be…

De statistiek van grote datasets, zoals in de genetica en bij medische scans, is nog volop in ontwikkeling. Hoe haal je de beste informatie uit zulke rommelige data? Wat zijn reële foutmarges? Hoogleraar stochastiek Aad van der Vaart krijgt van Europa een ERC Advanced Grant om dit verder uit te zoek…

De nieuwste sterrendatabase van ruimtetelescoop Gaia toont onder andere het samenkomen en uiteengaan van de Magelhaense wolken en de versnelling van onze zon in haar beweging door de Melkweg. Verder zijn nu van alle 330.000 sterren die zich binnen 325 lichtjaar van de aarde bevinden veel meer gegevens…

E-health, wat heb je daar precies aan? Het LUMC en de Universiteit Leiden organiseerden er op 29 september een publieksdag over. De belangstelling was overweldigend.

Toen Frank Israel in de jaren 70 afstudeerde aan de Leidse Sterrewacht, had hij nooit kunnen weten dat één van zijn theorieën in 2018 koppen zou maken - en zeker niet in de vorm van een 3D-animatie op het Internet.

Oratie

Keynote & Q&A

Terugblikken en vooruit kijken. Na zes jaar dean te zijn geweest van het Leiden University College (LUC) The Hague maakt Judi Mesman de balans op.

In het archief van de Universiteit Leiden is een tot nu toe onbekend document gevonden over de studietijd van Rembrandt in Leiden. Het document, dat wordt bewaard in de Universiteitsbibliotheek, toont aan dat Rembrandt langer student was aan de Leidse universiteit dan altijd is aangenomen.

Er worden veel goede afstudeerscripties geschreven door de studenten die hun Leidse geschiedenisopleiding ermee afronden. Alleen de allerbeste scripties worden voorgedragen voor de Fruinprijs: de jaarlijkse prijs voor de beste onderzoeksmaster-, master- of Europaeumscriptie van de Opleiding Geschied…

Rechtszaken die gevoerd worden namens een aap en dieren die verhongeren voor een ecologisch project. Wat is eigenlijk de positie van dieren in onze rechtsstaat? En wat zou daaraan moeten veranderen? Promovendus Janneke Vink verdedigt op 10 oktober 2019 haar proefschrift.

De Kinderombudsman heeft zich in vijf jaar ontwikkeld tot een volwaardig toezichthouder op de naleving van kinderrechten in Nederland. Het verder uitdiepen van de wettelijke taken, het meer betrekken van jeugdigen en het versterken van de autonome positie van de Kinderombudsman, zal helpen om het instituut…

In de Senaatskamer van de Universiteit Leiden zijn een maand lang alleen portretten van vrouwelijke hoogleraren te zien. Initiatiefnemers Athena’s Angels willen letterlijk en figuurlijk meer ruimte voor vrouwen.

Op een winterse woensdagavond stonden grote kwesties centraal in Grand Café de Burcht. Young Academy Leiden (YAL) organiseerde een ronde tafel: Next444. Want nu de 444ste verjaardag van Universiteit Leiden voorbij is, is het tijd om weer vooruit te kijken: wat zijn maatschappelijke issues die de komende…

In Nederlandse schoolboeken komen veel minder vrouwelijke dan mannelijke personages voor, en ook relatief weinig personages met een niet-westerse achtergrond. Ook is er sprake van impliciete stereotypering. Dat ontdekte Judi Mesman, hoogleraar Interdisciplinary study of societal challenges, na bestudering…

De verwevenheid van onderzoek en onderwijs maakt deel uit van de missie van de Universiteit Leiden. De werkgroep ‘Loopbaanbeleid WP’ die nieuwe richtlijnen voor de aanstelling van wetenschappelijk personeel opstelde, ontdekte dat de Universiteit Leiden heel veel docenten zonder onderzoekstaak in dienst…

De COVID-19 pandemie en bijbehorende maatregelen tijdens de eerste ‘lockdown’ in maart 2020 zorgden voor grote veranderingen in het dagelijkse leven. Ouders werkten thuis, kinderen gingen online naar school en brachten zodoende noodgedwongen meer tijd met elkaar door. Voor jongeren met name lastig,…

De Haagse Basisschool De Regenboog heeft een hoog percentage leerlingen van wie Nederlands niet de moedertaal is. In het project ‘Kinderen van de Stad’ helpen studenten Pedagogische Wetenschappen kinderen uit groep 2 om de taal te oefenen.

In de derde ronde van het NWO Open Competitie SGW-XS pilot programma hebben ontwikkelingspsycholoog Anke Klein en neuropsycholoog Marit Ruitenberg ieder een beurs toegekend gekregen. De beurzen worden uitgereikt aan onderzoeksprojecten met een veelbelovend idee of vernieuwend initiatief. Eerder ontvingen…

De stichting Rembrandt in Leiden wil Leiden intensiever promoten als stad van deze wereldberoemde Hollandse meester. Rembrandts inschrijving aan de universiteit is nauwelijks bekend bij het grote publiek. Welke sporen liet hij nog meer achter aan de universiteit?

Nano-plastics verstoren de ontwikkeling. Meiru Wang, onderzoeker bij het Instituut Biologie Leiden, keek naar de extreme effecten die piepschuim nano-deeltjes kunnen hebben, met kippenembryo’s als model. Haar resultaten zijn alarmerend. Zeker omdat nano-plastics overal zijn. In de lucht, drijvend door…

Mensen kunnen gemakkelijk misleid worden door grafieken. Maar je hoeft niet altijd misleid te blijven, blijkt uit onderzoek.

Zes hoogleraren en een lector van de Universiteit Leiden zijn officieel benoemd tot ‘Medical Delta hoogleraar en lector’.

Op 17 september vindt het jaarlijkse evenement de Nacht van Kunst & Kennis plaats in de Leidse binnenstad. De faculteit W&N is ook dit jaar weer ruimschoots vertegenwoordigd met o.a. Ionica Smeets, Vincent Icke, Arnold Tukker en een project van iGEM.

supercomputer ALICE is uitgebreid. Hierdoor kunnen onderzoekers en studenten met zwaardere modellen werken. Van onderzoek naar taal tot scans van hersenactiviteiten, de uitbreiding is goed nieuws voor uiteenlopende onderzoekers.

De tien fellows van de Leiden Teachers' Academy krijgen er op 29 oktober zeven innovatieve docenten bij, van verschillende faculteiten. De zittende fellows zijn sinds een jaar volop bezig met het uitvoeren van hun vernieuwingsproject(en). Hoe staat het ermee?

Materialen die zijn opgebouwd uit losse korrels vertonen een bijzonder verschijnsel dat ‘jamming’ heet. Met onderzoek naar de aard ervan haalt een team van wetenschappers onder leiding van de Leidse natuurkundige prof. dr. Martin van Hecke de cover van het toonaangevende tijdschrift Physical Review…

Tussen de draaibanken en lasmachines van de Fijnmechanische Dienst staat Emiel Wiegers geconcentreerd te werken aan een metalen cilinder. Samen met zijn collega’s ontwerpt en bouwt hij onderdelen voor de opstellingen van onderzoekers. 'Wij zijn een stel uitvinders die het leuk vinden om de onderzoekers…

Het Europese ruimtevaartagentschap (ESA) heeft een tussentijdse data release gepubliceerd van Gaia, de ruimtetelescoop die de Melkweg in 3D in kaart brengt. De eerste wetenschappelijke artikelen die vandaag zijn gepubliceerd onthullen een half miljoen sterren in de bolvormige sterrenhoop Omega Centauri,…

Onderzoeken hoe computers beelden kunnen verwerken en beschrijven, net zoals mensen dat doen. Het is een van de sleutelelementen van het onderzoek van Michael Lew, die Deep Learning ziet als een veelbelovende manier om dit doel te bereiken. Op 1 januari 2021 werd hij benoemd tot hoogleraar Deep Learning…

Siemen Geerts is de eerste masterstudent van Archeologie die niet afstudeerde met een scriptie maar met een afstudeerproject. Voor zijn project ging hij aan de slag met de oude stadsverdediging van Haarlem. We spreken Siemen over zijn ervaringen. ‘Ik vind het leuk dat Gemeente Haarlem iets heeft aan…

‘Door te werken met een touchscreen kan je zoveel leren over aandacht en spiegeling van emoties van mensapen. Via Eye-tracking volg je waar ze specifiek naar kijken.’ Dieren hebben emoties, ziet psycholoog Evy van Berlo in haar onderzoek in samenwerking met Apenheul. Promotie 19 mei.

In de 13e eeuw v.Chr. werden in Mykeens Griekenland ambitieuze programma’s van monumentale bouwwerken uitgevoerd. Hoe werden mensen en middelen ingezet en welke socio-economische invloed had dat? De Leidse archeologe dr. Ann Brysbaert gaat het met een ERC Consolidator Grant onderzoeken.

Voorspellen of iemand ziek wordt en bij welke behandeling een patiënt het meest baat heeft. Dat is het doel van de technieken die hoogleraar Analytische biowetenschappen Thomas Hankemeier met zijn onderzoeksgroep aan de Universiteit Leiden ontwikkelt. Om die technologie op te schalen en verder te ontwikkelen,…

Sinds begin van dit jaar hebben Leidse studenten met een ondernemende geest zich verenigd in Lugus. Wat begon als tweewekelijkse brainstormsessies met pizza en bier groeide uit tot kweekvijver van succesvolle studentenbedrijven. ‘Hier hoef je nog geen uitgewerkt businessplan te hebben.’

Het is voor het eerst gelukt om een brief uit de zeventiende eeuw te lezen zónder het zegel te verbreken en zo het waardevolle fysieke bewijsmateriaal te behouden. Met geavanceerde technologie wist een internationaal onderzoeksteam de brief digitaal te openen. Nadine Akkerman, universitair hoofddocent…

Jongeren met psychopathische eigenschappen vertonen relatief vaak crimineel gedrag. Daarom is het belangrijk hen goed te kunnen herkennen. Wendy Zwaanswijk ontwikkelde en testte een nieuw meetmodel om psychopathische jongeren te beschrijven. Promotie op 6 september.

Aangeboren hartritmestoornissen kunnen levensgevaarlijk zijn en voor veel patiënten ontbreekt nog een goede behandeling. Het LUMC en Ncardia versnellen de zoektocht naar nieuwe geneesmiddelen dankzij een geautomatiseerd platform. Daarin worden veelbelovende stoffen snel en betrouwbaar getest op een…

Onder het motto 'Exploring humanities through the life of objects' geeft het platform Thingsthattalk historische objecten die normaal achter gesloten deuren blijven een stem. Objecten uit verschillende Leidse collecties worden openbaar en binnen een historische en gebruikerscontext geplaatst.

Lezing

Van tolken en knutselen tot meegaan naar de tandarts en leren hockeyen. De tijdelijke opvang van 123 vluchtelingen in het Universitair Sportcentrum verloopt soepel dankzij de massale inzet van medewerkers en vrijwilligers. ‘De kinderen hebben vooral behoefte aan aandacht.’

Een pestverleden, misbruik of heftige scheiding. Veel jongeren ervaren mentale problemen na traumatische ervaringen. Maar hoe komt het dat sommigen daar veel meer last van hebben dan anderen? Daar doet Hannah Dorsman binnen het Thrive-project onderzoek naar.

In twee afleveringen van Radio Zwammerdam vertelt hoogleraar cognitieve gedragsecologie Karline Janmaat over voedselzoekgedrag van chimpansees. Met touchscreens en voedselpuzzels onderzocht ze samen met Max Boot hoe apen naar voedsel leren zoeken.

Angst en depressie komen vaak samen voor bij kinderen, maar de behandeling ervan is voor meer dan de helft van hen niet effectief. Leidse ontwikkelingspsychologen ontvangen daarom €600.000 voor onderzoek naar een nieuw behandelprogramma, waarin ook ouders andere copingstrategieën leren.

Tommy Hopstaken en Jochem Haverhoek runnen een escaperoom in het Kruithuisje, een middeleeuws torentje aan de Leidse singel. Daarnaast zijn ze docent op een middelbare school waar hun escaperoomervaring goed van pas komt. Wat hebben ze aan hun studies Nederlands en Sterrenkunde?

Han Meyer, Carola Hein, Paul van de Laar en Sabine Luning pleiten in de huidige crisestijd voor een radicale heroverweging van de vaargeulen. Op 13, 14 en 15 oktober brengt het internationale symposium 150 jaar Nieuwe Waterweg academici, kunstenaars en beleidsmakers samen om te discussiëren over de…

Hoe versterkt online leren de kwaliteit van hoger onderwijs en wat belemmert een brede invoering? OCW-minister Ingrid van Engelshoven sprak daarover op de Campus Den Haag met pionierende docenten en studenten van de Universiteit Leiden, Erasmus Universiteit en TU Delft.

Lezing, Astronomy on Tap