Achttien onderzoekers van de Universiteit Leiden krijgen een Veni-subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Deze beurs biedt veelbelovende jonge wetenschappers de mogelijkheid om gedurende drie jaar hun eigen ideeën verder te ontwikkelen.

Zestien onderzoekers van de Universiteit Leiden krijgen een Veni-subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Deze beurs biedt veelbelovende jonge wetenschappers de mogelijkheid om gedurende drie jaar hun eigen ideeën verder te ontwikkelen.

Verschillen in huidskleur mogen juist benoemd worden want zo kun je binnen de opvoeding vooroordelen en racisme – en het voorkomen daarvan – bespreekbaar maken. Dat stelt hoogleraar Judi Mesman in haar boek ‘Opgroeien in kleur’.

Dat natuur in de stad voordelen oplevert voor mens en dier, daar zijn meerdere aanwijzingen voor. Maar een ‘totaalbeeld’ van de opbrengsten van stadse natuur, dat is er niet. Leids promovendus Joeri Morpurgo en masterstudent Orestis Strymponis gebruiken daarom Den Haag als levensgroot lab.

Eindelijk weten we het zeker: ook in het midden van ons eigen sterrenstelsel zit een zwart gat. Astronomen onthulden vandaag de allereerste foto van Sagittarius A*, een superzwaar object in het centrum van de Melkweg. Deze foto kon alleen genomen worden door een wereldwijde samenwerking van telescop…

Veel neuropsychologen maken voor hun onderzoek gebruik van de hersenscanners in het LUMC. Toen de coronacrisis uitbrak werden de toegangseisen voor het ziekenhuis flink aangescherpt, en dreigde heel wat psychologisch onderzoek in de soep te lopen. Dankzij goede protocollen kunnen de onderzoekers nu…

Als we de opwarming van de aarde tegen willen gaan, is enkel het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen niet voldoende: we hebben ook negatieve-emissietechnologie nodig die koolstofdioxide direct uit de lucht haalt. In het prestigieuze tijdschrift Global Environmental Change belichten promovendus…

Een politicus omkopen of zorgen dat vrienden op politieke posities komen: Braziliaanse energiebedrijven maken dagelijks gebruik van deze machtsstrategieën.

Loes Janssen en collega’s ontwikkelden een vernieuwende methode om te meten hoelang en hoe vaak ouder en kind in het dagelijks leven dichtbij elkaar zijn. Ze gebruikte 'Bluetooth low energy beacons' in combinatie met de smartphone-app Ethica om de fysieke nabijheid van deelnemers te tracken en automatisch…

Voor de meeste bachelorstudenten Politicologie is hun eindscriptie het laatste loodje. Sommigen vertillen zich er bijna aan; anderen weten hun onderzoeksproject glansrijk te verzilveren. Aan het eind van studiejaar 2021-2022 werden vijftien scripties genomineerd voor de jaarlijkse scriptieprijs; tijdens…

De jaarlijkse LION Image award gaat naar de foto van een 30 micrometer lang 3D-geprint bootje dat in oktober viraal ging, ingediend door Rachel Doherty van de groep van Daniela Kraft.

Onderzoekers aan de Universiteit Leiden gaan dit jaar nauwer samenwerken met collega's van negen partneruniversiteiten binnen Una Europa. Aan drie onderzoeksprojecten is tot € 40.000 aan startfinanciering van Una Europa toegekend om vragen op het gebied van democratie en AI, trackingtechnologie en…

Onderzoek

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Ecoloog Sebastiaan Grosscurt werd na zijn studie een succesvol natuurjournalist. Toch besloot hij zich op de wetenschap te storten. Dit jaar begon hij aan zijn PhD-onderzoek naar het stapeleffect van licht- en geluidsvervuiling op het gedrag van dieren.

De genomineerden voor de Prof. Dr. J.Th.J. van den Berg-prijs 2024 en de IRO Thesis Prize 2024. Wie schreven de beste politicologische bachelorscripties?

Beginnen met de waarom-vraag, zichzelf verplaatsen in haar studenten en structuur aanbrengen. Dat zijn drie manieren waarop milieuwetenschapper Ranran Wang haar cursus zo interessant en behapbaar mogelijk probeert te maken. Met succes: ze is genomineerd voor Science Teacher of the Year 2022.

Lezing, Studium Generale

Lees hoe je de editor van Maileon gebruikt en welke redactionele afspraken er gelden.

Lezing

Hoe worden superzware zwarte gaten geboren? Die vraag probeert sterrenkundige Elena Maria Rossi te beantwoorden. Maar hoe onderzoek je iets wat niet is te zien?

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Meer dan twintig jaar geleden werd het plan geboren voor een Japans-Nederlands woordenboek. Nu bevat het ruim 65.000 woorden en komt de afronding voorzichtig in zicht. Woordenboekmakers Oscar Veltink en Hetty Geerdink-Verkoren vertellen over hun enthousiasme voor deze decennia omspannende monsterklu…

'Wat als we één avond alle lichten uitdoen. Dat idee dook af en toe in mijn hoofd op. En op een dag vertelde ik het aan een taxichauffeur, en hij zei: "Oh,je bedoelt: lichten uit, sterren aan!" Dat is natuurlijk niet helemaal waar, want de sterren staan altijd aan, maar zijn uitspraak vatte het idee…

Een microscoop die ongelooflijk scherp kijkt en daarbij preparaten intact laat: Guido Stam hielp bij de ontwikkeling ervan. In zijn promotieonderzoek combineerde hij licht met elektronen – en kon hij zelfs levende bacteriën bestuderen. ‘We kunnen meten wat eerder niet kon.’

Het lager zetten van de verwarming is goed voor het klimaat én de gasrekening. Maar er zijn nog veel meer manieren om energie te besparen. In oktober deed de universiteit een oproep aan medewerkers en studenten: wat zijn jullie gouden energiebesparende tips? De leukste inzendingen zijn nu ter ere van…

Je kan prachtige plaatjes schieten met alleen een gat in een doos. Geïnspireerd door de viering van Leiden als Europese stad van de wetenschap, plaatste hoogleraar Matthew Kenworthy in 2021 verschillende gaatjescamera’s bij de Oude Sterrewacht. Dit is hoe de simpelste apparaten de grootste patronen…

Simulaties van de vorming van sterrenstelsels leveren veel meer informatie over sterrenstelsels dan een telescoop. Simulaties worden de laatste jaren steeds beter. Sterrenkundige Evgenii Chaikin leverde daaraan zo’n belangrijke bijdrage, dat hij 27 februari cum laude, met lof, promoveerde.

Met een extra grote en muzikale optocht op 7 februari luidt de universiteit haar 450e verjaardag in. Net als in 1575 loopt een gemengd gezelschap van wetenschappers, studenten en muzikanten naar de Pieterskerk. Ook zijn er vele andere bijzondere gasten bij.

Het zijn de laatste loodjes voor de studenten van FGGA. De zomer komt in zicht en er wordt hard gewerkt om alles voor de vakantie af te ronden. Wij vroegen aan een aantal van hen hoe zij terugkijken op het academische jaar, of zij nog tips hebben en wat hun zomer- en toekomstplannen zijn. ‘Mentor zijn…

De Verenigde Staten maakten veelvuldig gebruik van dreigementen om de kernwapenprogramma’s van Iran, Libië en Zuid-Afrika te beïnvloeden.

De donkere materie van de biologie: kluwens van suikermoleculen die bijvoorbeeld als suikerspinnen om ziekteverwekkers heen zitten. We weten er nog maar weinig van. Wouter Remmerswaal gooide al zijn talent in de strijd – in het lab en als modelleur – en had succes. Hij promoveerde 12 september.

De verwachtingen van sterrenkundigen worden al meer dan een jaar overtroffen door de prachtige beelden van de James Webb-telescoop. De foto’s zijn fascinerend om te zien, maar waar kijken we nou eigenlijk naar? Universitair docent Melissa McClure legt uit.

Onderzoekers hebben het tot nu toe verste Melkweg-achtige sterrenstelsel ontdekt. Dit schijfstelsel, REBELS-25, ziet er net zo ordelijk uit als de huidige sterrenstelsels, maar we zien het zoals het was toen het heelal pas 700 miljoen jaar oud was. Dat is verrassend omdat zulke vroege sterrenstelsels…

Kunnen we de grootste structuren in het universum onderzoeken door te kijken naar de kleinste deeltjes? Daarover gaat het onderzoek van Lydia Stofanova, promovendus aan de Leidse Sterrewacht en SRON — het Nederlandse instituut voor ruimteonderzoek. Ze bestudeert hoe elementen zoals zuurstof de grootschalige…

Zelfs met de allermodernste technieken is het bijna niet te zien: een kosmische neutrino. Toch is het wetenschappers gelukt dit deeltje in beeld te brengen met een telescoop op 3450 meter diepte in zee. En dat kan helpen om ons universum beter te begrijpen. Leidse deeltjesfysici werkten mee aan dit…

In de rubriek ‘Onderwijsheden’ delen Psychologiedocenten hun belangrijkste inzichten over college geven. Deze maand: Ambra Brizi gebruikt AI om studenten te laten reflecteren en kritischer te leren denken. ‘Wat zijn de beperkingen en wat is de kracht van deze technologie?’

Hoe gaan we om met erfgoed uit de koloniale tijd? En hoe toegankelijk en digitaal zijn de collecties? Demissionair staatssecretaris Fleur Gräper sprak op 25 januari in de Leidse Universiteitsbibliotheek met onderzoekers en erfgoedspecialisten over de rol van erfgoed voor de samenleving.

Een timelapse van het universum met een hogere resolutie dan ooit tevoren. Dat is het doel van het NSF-DOE Vera C. Rubin Observatorium in Chili, dat op 23 juni zijn eerste beelden van het heelal onthult. Onderzoekers van de Leidse Sterrewacht hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de realisatie…

Natuurkundige Sense Jan van der Molen onderzoekt materialen die niet in de natuur bestaan. ‘Het is fascinerend om te zien hoe de eigenschappen van een materiaal veranderen als we het superdun weten te maken.’ Op 21 oktober spreekt hij zijn oratie uit.

Astronomen hebben met de James Webb Space Telescope een nieuw ‘deep field’ vastgelegd van Pandora's Cluster (Abell 2744). De beelden laten nooit eerder vertoonde details zien. De resultaten zijn beschreven in vier wetenschappelijke artikelen. Leidse astronomen Marijn Franx en Mariska Kriek werkten mee…

De rol van artsen gaat veranderen door de ontwikkeling van AI, betoogt hoogleraar en intensive care-arts Sesmu Arbous. Haar leerstoel gaat over de integratie van technologie in de patiëntenzorg. 'Als we dit slim aanpakken, krijgen artsen meer tijd voor patiënten.'

Niet alle studenten brengen de feestdagen door met familie en vrienden. Tijdens de Leiden University Winter Weeks kunnen zij daarom gratis deelnemen aan allerlei leuke activiteiten. Ook dit jaar werkte team Studentenwelzijn voor de organisatie samen met Leidse en Haagse gezelligheidsverenigingen. ‘We…

Ruim 160 jaar geleden was het de Haagse fotopionier en reiziger Alexine Tinne (1835-1869) die het huidige Zuid-Soedan en haar bewoners vastlegde op de gevoelige plaat. Ze behoren tot de aller vroegste foto’s die in het hart van het Afrikaanse continent werden gemaakt.

Voor haar onderzoek haalde promovenda Liselore Tissen het ene na het andere wereldberoemde schilderij door een 3D-scanner. De reproducties die dat opleverde, waren niet van echt te onderscheiden. Wat betekent dat voor onze interpretatie van kunst?

Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.

Als wiskundige ontleedde Fred Rohde (1948) de wereld van getallen. Als fotograaf dook hij in demonstraties. Nu reconstrueert hij de oorlogsjaren van zijn moeder. Een verhaal over een bijzonder verblijf bij een Oostenrijkse familie, de uitvinders van asbestcement.

In een wervelende mix van wetenschap, natuur en kunst brengt de expositie Planten & Planeten beide werelden samen. De expositie is vanaf 7 februari vijf jaar lang te zien in de Oude Sterrewacht in de Hortus botanicus.

Directoire, buitendien, Parbo-bier en vanzelfsprekend: voetbal. In de tentoonstelling ‘Lieve tante Olga’ staat de gedeelde Surinaams-Nederlandse cultuur centraal. Met haar lichtvoetigheid en levenservaring neemt ‘icoon’ tante Olga (95) bezoekers mee langs een gedeelde geschiedenis en schuwt daarbij…

Alumnus Jelte Liemburg (29 jaar) heeft een bijzondere hobby: alle 500 musea bezoeken die aangesloten zijn op de museumjaarkaart.