Het seculiere Westen worstelt met de komst van AI, maar moslims in Zuidoost-Azië óók. Wat kunnen we van elkaar leren?

Eén persoon kan al het verschil maken en als álle studenten en wetenschappers zich milieubewust gedragen kan de wereld nog veel duurzamer worden. Met die boodschap opende Plastic Soup Surfer Merijn Tinga het academisch jaar in Leiden.

Rob Zwijnenberg, hoogleraar Interactie tussen Kunst en Wetenschap, probeert zijn studenten met gewaagde experimenten te laten nadenken over maatschappelijke vraagstukken. “Mensen met wie ik goed omga binnen de natuurwetenschappen zeggen tegen me: Rob, wij bedenken oplossingen, jij bedenkt problemen.…

Bente de Leede en Nadeera Rupesinghe zijn sinds oktober 2017 als PhD-kandidaat en Postdoc verbonden aan het project 'Colonialism Inside Out. Experience and Plural Practice in Dutch Institutions in Sri Lanka (c. 1700-1800)'. Beiden zijn al jarenlang als student of onderzoeker aan de Universiteit Leiden…

Drie Leidse studenten die dit jaar met behulp van de VSBfonds Beurs hun buitenlandse droom werkelijkheid maken, vertellen over hun ervaringen.

In de nationalistische negentiende eeuw nam de studie van middeleeuwse geschriften een vlucht. Juist de studie van de eigen volkstaal zou een groots nationaal verleden blootleggen. Maar waarom werd het Oudengels dan ook onderzocht door Denen, Nederlanders, Italianen en vele andere nationaliteiten?

Als onderdeel van het KIEM-project ‘Litigation in the name of public interest’ organiseerden onderzoekers Rowie Stolk en Caelesta Braun een interdisciplinaire workshop over het onderwerp. Vooral voor startende promovendi leverde dit waardevolle ontmoetingen op.

Joost van den Vondel staat bekend als de grootste Nederlandse toneeldichter van zijn tijd, maar hij was zeker niet de populairste. Het publiek in de 17e en 18e eeuw keek liever naar het zogeheten ‘Spaans toneel’. Leids universitair docent Olga van Marion schreef er een boek over, samen met Frans Blom…

Een schepje water door de DNA-scanner en voilà: je weet precies welke dieren en planten er in een slootje leven. Goed, zo simpel is het nu nog niet, maar volgens promovendus Kevin Beentjes (Instituut Biologie Leiden en Naturalis) kunnen we DNA-technieken nu al inzetten om de kwaliteit van zoetwater…

Door eiwitten in tranen te meten, kunnen oogartsen gemakkelijker de diagnose droge ogen (Dry Eye Disease) stellen. Peter Raus, een Belgische oogchirurg en promovendus bij het Instituut Biologie Leiden, werkte een nieuwe methode uit voor eiwitbepaling in traanvocht. De techniek is ook veelbelovend voor…

Veel mensen zijn op het moment thuis aan het werk, terwijl de kinderen ook thuis moeten blijven. Dat kan heel gezellig zijn, maar soms hebben ouders toch even rust nodig. Met programmeertaal Hedy, ontwikkeld door de Leidse computerwetenschapper Felienne Hermans, kunnen kinderen stap voor stap leren…

Met een Rubiconbeurs de grens over? Niet in tijden van Covid 19. Toch kon Janna Marie Bas-Hoogendam een groot internationaal onderzoek naar de erfelijke kwetsbaarheid voor sociale angst voortzetten. Met bestaande datasets van kinderen met een terughoudend karakter en een vernieuwende onderzoeksmethode…

Een internationaal team van onderzoekers, waaronder chemicus Federico Calle-Vallejo van de Universiteit Leiden, heeft het atoom-schaal-ontwerp van katalysatoren naar een volgend niveau gebracht. Hun onderzoek draagt bij aan de zoektocht naar een methode om energie op een meer efficiënte manier te genereren…

‘Speechschrijver, communicatiedeskundige of docent… Taal-alumni doen in wezen allemaal hetzelfde’, meende alumnus Nederlandse taal en cultuur Patrick van Delft. Daarom richtte hij de Werkgroep Taal op.

De nieuwe online tool FactRank detecteert automatisch ‘checkbare’ uitspraken in Kamerdebatten of tweets van politici. De tool helpt factcheckers zo een stuk sneller werken. Alexander Pleijter, onderzoeker en docent bij Journalistiek en Nieuwe Media, hielp bij het ontwikkelen van FactRank

De Universiteit Leiden heeft een unieke verzameling Noord-Koreaanse propagandaposters gedigitaliseerd. Die posters leren ons veel over de (gedachte-)samenleving van het gesloten land, zegt universitair docent Koreastudies Koen De Ceuster. Hij laat het zien aan de hand van enkele posters uit de colle…

Democratie kan in de tropen leiden tot meer ontbossing. Dat schrijven milieuwetenschapper Joeri Morpurgo en zijn collega’s in het prominente wetenschappelijk tijdschrift Biological conservation. Ze zagen dat competitieve verkiezingen gepaard gingen met meer verlies van tropisch regenwoud dan verkiezingen…

Op de middelbare school las Tim van Erven over een kunstmatig intelligent algoritme dat doolhoven kon oplossen. Vanaf dat moment was hij verkocht: ‘Het heeft iets magisch dat je met een lijst vaste regels algoritmes kunt maken die de meest verschillende dingen kunnen leren.’ Dit jaar haalde hij een…

Software programmeren is waarschijnlijk niet het eerste waar je aan denkt bij een socioloog. Drie jaar geleden begon John Boy aan de ontwikkeling van zijn software programma Textnets. Corona zorgde ervoor dat hij zich minder goed kon concentreren op het schrijven van wetenschappelijke onderzoek en ook…

Marian Klamer legt verdwijnende Austronesische en Papuatalen vast en werpt nieuw licht op de Indonesische geschiedenis.

Een team van Europese astronomen heeft met behulp van ESO’s Very Large Telescope en tal van andere telescopen de tot nu toe verste quasar ontdekt en onderzocht. Dit heldere baken, dat van energie wordt voorzien door een zwart gat dat twee miljard keer zo zwaar is als de zon, is verreweg het helderste…

Op de Dag van de Privacy, 28 januari, roept de Europese commissie burgers op hun persoonsgegevens goed te beschermen. Maar hoe doe je dat? En waar tegen dan precies? Privacy-onderzoeker Bart Custers geeft tekst en uitleg.

NWO heeft in het programma ‘Investeringen NWO-middelgroot’ subsidies toegekend voor de aanschaf van apparatuur, het opzetten van dataverzamelingen en het maken van software en bibliografieën. Van de 31 subsidies gaan er vijf naar voorstellen van de Universiteit Leiden.

‘Wat ik aantrekkelijk vind aan het bodemleven, is dat het stuurbaar is,’ verklapt onderzoeker Martijn Bezemer van het Instituut Biologie Leiden (IBL). ‘Dat je kan zeggen: wat wil je? En dat ik de bodem dan kan omtoveren tot iets wat jij nodig hebt. Ten minste, dat dachten we.’

Blijkt uit een echo dat een foetus een (hart)afwijking heeft, dan staan ouders voor moeilijke keuzes. Ten onrechte scoort het daarvoor benodigde cohortonderzoek naar zeldzame ziektes laag op de academische meetlat, stelt Haak tijdens haar oratie.

In een mega-analyse scheppen Leidse onderzoekers helderheid in tegenstrijdige resultaten van onderzoek naar sociale angststoornis. Hun internationale studie laat zien dat het voor betrouwbare onderzoeksresultaten van belang is om zo groot mogelijke onderzoeksgroepen te bekijken. Publicatie in NeuroI…

In onze mondiale economie gaan goederen en diensten vaak van land tot land. Wie is dan aansprakelijk voor de uitstoot van broeikasgassen die met de productie gepaard gaat, de producent of de consument? Samen met collega’s uit Berlijn haalde Hauke ​​Ward van het Centrum voor Milieuwetenschappen (CML)…

Tweeduizend jaar geleden kwam het Midden-Oosten klem te zitten tussen de opkomst van het Romeinse Rijk in het westen en het Parthische Rijk in het oosten. Promovendus Nolke Tasma ontvangt een NWO-beurs om uit te zoeken hoe de lokale bewoners deze veranderingen hebben ervaren.

Dit jaar is het 450 jaar geleden dat de stad Den Briel werd veroverd door de watergeuzen en Nederland werd ‘geboren’. Student Johan Visser is betrokken bij maar liefst drie boeken over het bijzondere jaar 1572.

De nieuwe, gigantische dataset uit de Europese Gaia-telescoop deed heel wat (sterren)stof opwaaien. Details van 1,6 miljard sterren, zo'n tien miljoen sterrenstelsels en bijna 160.000 asteroïden zijn erin te vinden. Hoofd van het datateam van vijfhonderd mensen is de Leidse sterrenkundige Anthony Brown.…

Sociale angst komt vaak binnen de familie voor en is erfelijk. Uit hersenonderzoek blijkt dat sociale angst invloed heeft op de structuur van bepaalde hersengebieden. Bovendien zijn deze variaties erfelijk bepaald. Daarover publiceert neurowetenschapper Janna Marie Bas-Hoogendam in EBioMedicine, een…

Op 28 maart 2023 is onze gewaardeerde collega prof.dr. Harry Wijshoff overleden. Hij overleed na een strijd van enkele maanden tegen een ernstige ziekte.

Van Noord-Korea wordt vaak gedacht dat het een geïsoleerd land is. Maar het tegendeel is waar volgens promovendus Tycho van der Hoog van het Afrika-Studiecentrum Leiden. Noord-Korea heeft namelijk sterke bondgenootschappen in zuidelijk Afrika. Dat probeert Van der Hoog aan het licht te brengen. Als…

Biodiversiteit en natuurlijke ecosystemen in Europa zijn op hun retour, met ernstige gevolgen voor het menselijk welzijn. Dat is de conclusie van een rapport dat op 23 maart is goedgekeurd door delegaties van 127 regeringen tijdens een VN-top in Medellín, Colombia. Leids onderzoeker Alexander van Oudenhoven…

Medisch psycholoog Willeke Kitselaar ontwikkelde op basis van een grote medische database een model dat helpt patiënten met aanhoudende lichamelijk klachten eerder te voorspellen. ‘Ik raad huisartsen ook aan in een vroeger stadium een vragenlijst af te nemen over zowel fysieke als mentale klachten.’…

Tijdens de nieuwjaarsreceptie van de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen op 6 januari 2015 is bekend gemaakt dat Annelien Zweemer, Leiden Academic Centre for Drug Research, is benoemd tot Ontdekker van het jaar 2014. Matteo Brogi, Leidse Sterrewacht, heeft het beste proefschrift van 2014 geschreven…

Een brief met ingevouwen haarlok verzonden vanaf Sint Eustatius naar de geliefde thuis, lag eeuwenlang ongeopend in een Londens archief. Onlangs opende prof.dr. Marijke van der Wal deze gekaapte brief – een van de bijna 38.000. De activiteiten van haar onderzoeksprogramma komen vanaf deze week onlin…

Promovendus Janine Westendorp deed met haar collega’s literatuuronderzoek naar wat patiënten met kanker en hun naasten als schadelijke communicatie vanuit zorgverleners ervaren. De resultaten zijn gepubliceerd in het tijdschrift Psycho-Oncology en worden uitgebracht als poster om te verspreiden onder…

Leidingen, kabels, beton. De bodem van Nederland ligt vol materialen die na vervanging ongebruikt onder de grond blijven liggen. Een goudmijn, volgens hoogleraar Duurzaam grondstofgebruik Ester van der Voet. Zij onderzoekt de urban mine: hoeveel grondstoffen in de ‘mijn’ Nederland kunnen we hergebruiken?…

Als student raakte universitair docent Berthe Jansen in de ban van de Van Manen-collectie: een verzameling vol Tibetaanse geschriften en voorwerpen. Een beurs van 1,5 miljoen euro maakt het nu mogelijk om er echt goed naar te gaan kijken. ‘Er is nog zoveel te doen en te ontdekken.’

Is ons universum opgebouwd uit warme of koude donkere materie? Het standaardmodel gaat uit van koude donkere materiedeeltjes, maar astronoom Sylvia Ploeckinger test momenteel de potentie van een warme tegenhanger: steriele neutrino’s. Voor dit project ontving ze een NWO Natuurkunde/V-subsidie, speciaal…

Nederland verliest plantensoorten die afhankelijk zijn van bestuiving door insecten. Milieuwetenschapper Kaixuan Pan toont dat aan na analyse van 87 jaar aan metingen van meer dan 365.000 locaties. Het nieuws is verontrustend voor onze biodiversiteit en de voedselzekerheid. ‘75% procent van onze gewassen…

Wie hielden zich tussen 1550 en 1650 professioneel bezig met taal? En wat leverde die taalsector financieel op? Universitair docent Alisa van de Haar ontvangt een ERC Starting Grant om de situatie in Noordwest-Europa tussen 1550 en 1650 in kaart te brengen.

In heel Europa staan volkenkundige musea met grote collecties inheemse voorwerpen uit Latijns-Amerika. Via deze collecties werd het Europese beeld van de inheemse bevolking gevormd. Met een ERC Starting Grant gaat Martin Berger een totaalbeeld vormen van al deze collecties in pan-Europees verband.

De uitstoot van broeikasgassen door medicijngebruik is in 24 jaar tijd met 77 procent toegenomen. Dat blijkt uit een onderzoek van de Universiteit Leiden, gepubliceerd in The Lancet Planetary Health. Sinds 2008 is de efficiëntie bovendien niet meer verbeterd. CML-promovendus en hoofdauteur Rosalie Hagenaars:…

Offshore-windmolenparken leveren schone en groene energie. Helaas leren wetenschappers steeds meer over de schadelijke impact die ze kunnen hebben op het leven in de zee. Om die impact beter in beeld te kunnen brengen, en toekomstige windmolenparken zo gunstig mogelijk de positioneren, maakte milieuwetenschapper…

Over autisme bestaan veel hardnekkige fabels. Pedagogen en psychologen werkzaam aan de Universiteit Leiden hebben een aantal van deze vooroordelen onder de loep genomen. Wat vindt iemand met autisme van deze vooroordelen? Waar komen die fabels vandaan en wat kunnen we met elkaar doen om deze denkbeelden…

Communicatie is informatieoverdracht. De hele dag zijn we bezig om elkaar dingen uit te leggen en duidelijk te maken, maar het verschilt per taal hoe we dat precies doen. Universitair hoofddocent Jenneke van der Wal dook voor een Vidi-project in de Afrikaanse Bantoetalen.

Hoe veilig zijn al die apps op onze telefoon? En hoe zorgen we ervoor dat organisaties niet gehackt worden? Dat zijn de beveiligingsvraagstukken waar cybersecurity expert Olga Gadyatskaya aan werkt. Daarnaast hoopt ze jonge meisjes te inspireren om een carrière in cybersecurity te overwegen. 'Te veel…

Astronomen van de Sterrewacht Leiden en de University of Rochester (VS) hebben ontdekt dat het planetaire ringenstelsel dat de zeer jonge zonachtige ster J1407 heeft bedekt, van enorme proporties is, veel groter en zwaarder dan het ringenstelsel van Saturnus. Het ringenstelsel - het eerste dat buiten…