Luister naar leerlingen
Vaak kijken we naar het gedrag van leerlingen en noemen ze op basis daarvan al dan niet gemotiveerd. Maar wat beweegt leerlingen? We kunnen beter reageren op hun behoeften door naar ze te luisteren. Dan zien we beter wat de oorzaak is van hun gedrag. Dat betoogt Anja Schoots in haar proefschrift.
In het proefschrift In de klas met kompas staat de overtuiging centraal dat student agency een rode draad in het curriculum van het voortgezet onderwijs zou moeten zijn. Student agency is de wil en het vermogen om invloed uit te oefenen op het eigen leerproces en de leeromgeving. Het is de opmaat naar human agency: de wil en het vermogen van mensen om bewust richting te geven aan hun handelen en hun toekomst. In het onderwijs wordt student agency in verband gebracht met leren, persoonlijke ontwikkeling en voorbereiding op een toekomstige rol in de maatschappij.
De rol van student agency
Tot nu toe wordt het begrip student agency vooral als een abstract concept gebruikt. Het is niet op een eenduidige manier concreet en meetbaar. Er is geen samenhangend curriculum in het onderwijs dat de ontwikkeling van student agency systematisch stimuleert. Anja Schoots onderzocht de rol van agency in de manier waarop leerlingen leren aanpakken. En wat de relatie is met hun leerprestaties, welzijn en spanning. Ook bekeek ze hoe onderdelen in het curriculum de ontwikkeling van student agency kunnen bevorderen.
Effectief iets teweeg brengen
Schoots vond de grootste uitdaging bij het onderzoek dat het concept student agency vaak op een vage manier gebruikt wordt. Ze probeerde het concreet te maken door het toe te spitsen op de leeraanpak van leerlingen. Zo kon zij agency in relatie tot leeruitkomsten (prestaties) onderzoeken. Ze ging daarbij uit van de herkomst van het woord ‘agent’: effectief iets teweeg brengen.
Resultaten van het onderzoek
We kunnen veel adequater reageren op de behoeften van leerlingen. Hun vertrouwen in eigen kunnen, moreel kompas en bewustzijn in relatie tot welzijn, spanning en leerprestaties toont verschillende profielen waar we in het onderwijs onze ondersteuning op kunnen baseren.
De resultaten van het onderzoek worden op verschillende manieren gebruikt. Bij het herontwerp van het curriculum, waarbij het ontwerp in de basis al zodanig is, dat de pijlers en kenmerken van agency ontwikkeld kunnen worden. Daarnaast wordt het ook gebruikt om vast te stellen welke ondersteuning leerlingen nodig hebben, van de docent en mentor, op basis van de zelfreflectie van leerlingen.