LTA Education Conference: durf jezelf af te vragen of het ook anders kan
Wat als we studenten zichzelf laten beoordelen, of überhaupt veel minder cijfers aan hen uitdelen? De moeilijkste discussies voor volle zalen voeren, in plaats van in het klaslokaal? Lesgeven met behulp van AI toejuichen? Met het thema ‘Free your mind’ was geen idee te gek tijdens de Leiden Teachers’ Academy Education Conference.
Een zoektocht moest de conferentie dit jaar zijn: naar onderwijs dat zich vooral richt op een betekenisvol leerproces voor studenten, en niet zozeer op formele toetsing, cijfers en diploma’s. Universiteiten zijn immers van oudsher vooral rondom dat soort eindproducten georganiseerd, zegt universitair docent Astrid Van Weyenberg tijdens de plenaire opening. ‘Maar die prominente rol dreigt het belangrijkste te overschaduwen: het proces waarin leren plaatsvindt. Want juist in dat proces ontwikkelen studenten hun academische vaardigheden.’
Reflecteren op groei
Om het thema van de dag meteen te onderstrepen, wordt een praktijkvoorbeeld besproken dat universitair docent en moderator Pieter Slaman ietwat doet denken aan een ‘gek sociologie-experiment uit de jaren zestig’: studenten die zichzelf een cijfer mogen geven. Toch doet hoogleraar Maghiel van Crevel dat al jaren, vertelt hij in een video die op het scherm verschijnt. Zijn studenten bepalen zelf twintig procent van hun eindcijfer.
‘Juist in het proces waarin leren plaatsvindt ontwikkelen studenten hun academische vaardigheden.’
De crux: Van Crevel vraagt studenten niet om simpelweg een getal te kiezen, maar om na te denken over in hoeverre zij zelf vinden dat ze tijdens het vak (op een schaal van één tot tien) zijn gegroeid. De studenten reflecteren hier wekelijks op én moeten hun antwoord in een korte motivatie toelichten. Dat alles werpt zijn vruchten af, stelt van Crevel. ‘Ik zie meer bewustzijn, betrokkenheid en aandacht voor persoonlijke ontwikkeling.’
Unessay en ungrading
Ook een groot deel van het workshopaanbod is nadrukkelijk bedoeld om gesprekken op gang te brengen over of en hoe ons onderwijs ‘anders dan anders’ kan. Van het unessay concept, waarbij wordt gepleit voor andere opdrachtvormen dan het klassieke geschreven paper, tot het begrip ungrading – want wat zegt één eindcijfer nou over de ontwikkeling die een student heeft doorgemaakt? In een sessie over public dialogue (gebaseerd op het onderwijsproject van Radio Palestina/Israël) wordt besproken hoe we studenten kunnen leren om moeilijke gesprekken over omstreden kwesties juist in het openbaar te voeren, in plaats van achter de gesloten deuren van een klaslokaal. Docenten die praktisch aan de slag willen, kunnen een eigen AI-chatbot bouwen die studenten helpt om beter te leren.
Studentenmagazine
‘En jullie zijn waarschijnlijk allemaal in mineur, omdat jullie tachtig procent van dit geweldige workshopaanbod moeten missen’, zegt Slaman. Gelukkig heeft het organisatieteam daar een eigen innovatieproject voor bedacht. ‘In plaats van een fancy keynote, hebben we onze energie dit jaar gestoken in een magazine dat na afloop van de conferentie zal verschijnen.’ Extra leuk: dat magazine wordt geschreven door studentredacteuren die gedurende de dag verslag doen van de workshops.
Meer ruimte creëren
In haar rol als rector magnificus heeft ze helaas weinig tijd meer om onderwijs te geven, zegt Sarah de Rijcke later die dag tijdens de afsluiting. Tegelijkertijd juicht ze het thema van de conferentie, en het idee van meer ruimte creëren, toe. ‘Als we in ons onderwijs onze neiging tot eenzijdige meting en beoordeling kunnen beperken tot datgene wat echt noodzakelijk is’, zegt ze, ‘kunnen we onze studenten misschien meer kansen bieden om zich te verdiepen in de wetenschap als cultuur en als weg naar het worden van een rijker mens – in de figuurlijke zin van het woord.’ Dit betekent uiteraard niet dat de docent een stapje achteruit doet, benadrukt ze. ‘Want juist binnen die nieuw gecreëerde ruimte moet er veel belangrijk werk worden verricht.’
Universitair docent Looi van Kessel viel het tijdens zijn workshop op hoe ongelooflijk veel onderwijskennis er al in het lokaal was. ‘Ik denk dat als wij als docenten al onze kennis en ervaring bundelen, we met elkaar elk onderwijsprobleem kunnen oplossen. Daarvoor zijn wel meer van dit soort uitwisselingsmomenten tussen faculteiten nodig.’ Zijn pleidooi levert instemmend gejuich uit de zaal op. En er wordt meteen een suggestie geopperd: niet één, maar twee keer per jaar een LTA Education Conference.
Tekst: Evelien Flink
Foto’s: Danique ter Horst