De dag van Jasper - Leiden telt mee in de quantumrevolutie
Eerst werken aan zijn eigen herstel, daarna aan de toekomst van de quantumtechnologie. Jasper begint zijn dag bij de fysio en reist later naar Nieuwpoort, waar wetenschap, bedrijfsleven en overheid praten over de toekomst van quantum. Leiden speelt daarin een belangrijke rol.
Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.
Maandag, 21 september
‘De week begint om acht uur bij de fysiotherapeut. Het gaat goed. Langzaamaan worden de mobiliteitsoefeningen verdrongen door krachtoefeningen en het wordt dan ook steeds meer een begeleide sportschoolsessie. Leuk is dat ik de oefeningen nu afwerk in een zaaltje met nog twee anderen. Het is om goed te zien dat ook zij uit hun comfortzone worden gedreven en aan inmiddels flink transpireren. Ik lijd in ieder geval niet alleen!
Van fysiotherapie naar zoomoverleggen
Thuis douche ik snel en maak ik me klaar voor een serie online overleggen. Het komt niet vaak meer voor dat ik een heel dagdeel online gesprekken voer en ik herinner me weer het uitputtende van de covid-dagen, waar je uren intens overleg voerde via het scherm. Gelukkig ben ik vanmiddag een stuk meer onder de mensen.
Waarom quantum Nederland kansen biedt
Om twee uur ga ik naar Nieuwspoort, het perscentrum bij de Tweede Kamer. Na de veiligheidscheck meld ik me bij de bijeenkomst SemiconPoort – Quantum Meets Semicon. Dit is een bijeenkomst gericht op de ontwikkeling en de kansen van quantumtechnologie in Nederland. De vraag is of de succesformule die Nederland tot een wereldspeler in de halfgeleiderindustrie heeft gebracht, ons ook kan brengen tot een wereldspeler in quantum, met technologisch leiderschap en verdienvermogen. Bij de positionering van de halfgeleiderindustrie was en is de zogenaamde triple-helix, de samenwerking tussen wetenschap, bedrijfsleven en overheid, essentieel. Het is dan ook niet toevallig dat vanmiddag mensen uit deze drie sectoren vertegenwoordigd zijn.
Nederland heeft op het gebied van quantumwetenschap en -technologie een sterke positie. Het ecosysteem dat ons in de halfgeleiderindustrie sterk heeft gemaakt, kan als voorbeeld dienen voor verdere uitbouw van ons quantum-ecosysteem en kan daar ook ondersteunend aan zijn. Quantummechanische eigenschappen van materie worden natuurlijk al decennia toegepast in klassieke halfgeleiders en chips. De huidige doelen gaan verder en benutten de merkwaardige eigenschappen van quantum-superpositie en verstrengeling van toestanden. Dit maakt de qubit mogelijk, de schakelaar die tegelijk uit (0) en aan (1) kan staan. Dat maakt nog krachtiger computers mogelijk, maar ook veiliger communicatieprotocollen.
De Leidse bijdrage aan het ecosysteem
In de provincie Zuid-Holland zijn we sterk in quantumwetenschap en -technologie. De TU Delft heeft op het gebied van onderzoek aan quantumcomputers wereldwijd een ijzersterke positie, terwijl we binnen onze faculteit een bijzondere positie hebben op het gebied van de ontwikkeling van quantumalgoritmes, de software die het mogelijk maakt om daadwerkelijk met quantumcomputers te rekenen. Dit gebeurt in AQA, de onderzoekseenheid die gedeeld wordt door onze instituten LIACS, LION, LIC en MI. Ook doen we belangrijk werk aan quantumnetwerken en quantumsensing. De kracht van dit alles, verenigd in ons facultaire en universitaire thema “Quantum & Space”, wordt ook buiten Leiden gezien, want we worden vaak genoemd vanmiddag.
Quantum for Life als volgende stap
Belangrijk voor ons is dat ook Key Region Leiden quantum heeft omarmd als sleutelgebied. We gaan daar de komende jaren zeker van profiteren voor ons onderzoek en de verbinding met het bedrijfsleven. Net als onze deelname aan het Beethovenprogramma, past dat uitstekend in onze strategie. Een andere sleutelontwikkeling is dat we vanuit de faculteit ook de verbinding tussen quantum en de levenswetenschappen op de kaart zetten, Quantum for Life, met een sterke verbinding naar het Leiden Bioscience Park.
Het is een inspirerende middag in Nieuwspoort, vooral de bijdrages vanuit de vaak zeer jonge bedrijven, zoals QuantaMap uit Leiden, laten zien hoe deze revolutie zich voltrekt, gestart vanuit fundamenteel onderzoek. Maar ook de bijdrages van kamerleden die zich bewust tonen van de ontwikkelingen, zijn goed te horen. De wens om te komen tot industriebeleid wordt besproken en natuurlijk de komende competitie met landen als de VS en China.
Terug naar de oefeningen
Na afloop is er een nuttige netwerkborrel. Het is goed om te zien dat Leiden sterk vertegenwoordigd is. Om zes uur spoed ik me naar huis. Ik kook en eet met Kamiel, waarna ik voorbereidingen doe voor morgen. Ik sluit de dag af zoals hij begon, met heupoefeningen, maar deze keer alleen voor de beweeglijkheid, dus van de lichtste categorie. Overmorgen zwaarder, voor het eerst in twee maanden in de sportschool. Een goed vooruitzicht.’