In 1896 werd in het Overijsselse Ommerschans een zwaard gevonden. Het zwaard is meer dan drieduizend jaar oud en behoort tot de groep van zes zogeheten ‘reuzenzwaarden’ uit Frankrijk, Engeland en Nederland.

Museumpark Archeon heeft tijdens het Licht Festival gebruikt gemaakt van AI-beeldmateriaal, iets wat veel kritiek met zich mee bracht. Archeoloog Gerrit Dusseldorp gaf zijn mening over het gebruik van deze beelden via socialmedia-kanaal Bluesky.

Organisatie

De jaarlijkse field school in Oss is weer begonnen, dat betekent dat ruim 110 eerstejaarsstudenten de afgelopen weken voor het eerst het veld in zijn getrokken. Tijdens de opgraving in de toekomstige wijk Amsteleind leren de studenten grondsporen te interpreteren en documenteren.

Nieuw onderzoek werpt licht op de vermenging tussen neanderthalers en vroegmoderne mensen, die plaatsvond tussen 50.500 en 43.000 jaar geleden. Dit korte maar invloedrijke tijdvak, vastgesteld via DNA-analyse van meer dan 300 individuen, markeert een cruciale periode in onze evolutie.

Onderwijs

Tijdens de Annie Romein-Verschoorlezing op vrijdag 7 maart sprak Maaike Harbers over gender en artificiële intelligentie (AI). Kon je er niet bij zijn of wil je de lezing herbeleven? Bekijk hier de foto's en opname.

In het wetenschappelijk tijdschrift Nature, werden afgelopen week vier onderzoeken gepubliceerd. Het gaat om een analyse van het DNA van meer dan 1600 individuen die de afgelopen 25.000 jaar in Europa leefden. Dit leverde een enorme genetische ‘atlas’ op, en bood zo onder meer antwoord op de vraag:…

Wat is schrift? En wat lijkt op schrift, maar is het niet? In de pop-uptenoonstelling Pseudo or don’t worden de grenzen van schrift verkend. De tentoonstelling is van 9 tot 26 oktober te zien in de Oude UB.

Perzische verhalen met kunstige miniaturen, brieven op papyrus van Egyptische handelaren en medicinale handschriften die uit het Grieks zijn vertaald en in het Arabisch zijn bewerkt. Studium Generale organiseert een lezingenreeks rond de wereldberoemde handschriften uit de Midden-Oosten collectie van…

Haar blijft slecht bewaard in de fossiele archieven. Wat weten we wel? Het NRC stelde deze vraag aan archeoloog Gerrit Dusseldorp.

De Volkskrant zette de 21 mooiste wetenschapsbeelden van 2021 op een rij. Drie van de beelden worden geduid door Leidse archeologen.

Het Personal Professional Skills Lab (PPSL) is een keuzeprogramma voor alle FSW bachelorstudenten die instromen vanaf 2024. Het doel van het PPSL is om studenten aan te moedigen tijdens de bachelor persoonlijke en professionele vaardigheden te ontwikkelen die hen meer veerkracht en richting geven: zowel…

De Nacht van Ontdekkingen vindt plaats op 20 september in het gebied rondom de Hortus botanicus Leiden, de Oude Sterrewacht, de Pieterskerk, het Academiegebouw, Old School, de Faculty Club en het PJ Veth gebouw.

Leidse wetenschappers delen via het internationale journalistieke platform The Conversation hun onderzoek met een wereldwijd publiek. Wat levert dat op? En hoe werkt dat? Twee onderzoekers vertellen over hun ervaringen én waarom collega’s de stap ook zouden moeten zetten.

In Indonesië worden steeds oudere rotstekeningen gevonden. Wil Roebroeks duidt de meest recente vondst in het NRC. 'Het lijkt wel een wedstrijd! Dit gebied met al die duizenden eilanden is een waar laboratorium van de menselijke evolutie.'

Kijk Magazine besteedde aandacht aan recent onderzoek waarin gemeld werd dat de vroege mens een concurrentiestrijd voerde met reuzenhyena’s om kadavers. Leids archeoloog Gerrit Dusseldorp duidt de resultaten en zet deze in perspectief.

Leidse archeologen doen booronderzoek op een weiland bij het Zeeuwse Grijpskerke. Hier werd in 2002 een offerkuil uit de IJzertijd gevonden. De hoop is dat verder onderzoek meer informatie zal opleveren over het gebruik van het gebied in de IJzertijd.

Het archeologische onderzoeksproject Routes of Exchange, Roots of Connectivity, onder leiding van dr. Marike van Aerde, probeert in kaart te brengen hoe internationale handelsnetwerken er in de oudheid hebben uitgezien. Het Parool besteedde de zaterdagwetenschapsbijlage van 26 februari 2022 aan dit…

Met de knieën in het zand en graven: vanaf maandag 17 mei speuren tweehonderd archeologie studenten van Leiden Universiteit naar bijzondere vondsten in de Osse ondergrond. De Osse gemeente heeft hoge verwachtingen bij het zogeheten ‘veldpracticum’ van de universiteitsstudenten.

Archeoloog Femke Reidsma (33) doet onderzoek naar de rol van vuurgebruik in de evolutie van de mens. Leids Universiteits Weekblad Mare schreef over haar onderzoek. ‘Je wordt beter in een kampvuur aan de gang houden als je het chemische proces begrijpt.’

Scheepswrakken worden bedreigd door plunderaars op zoek naar schroot en schatten. Satellieten en kunstmatige intelligentie moeten dat helpen voorkomen. Elsevier Weekblad interviewt Hoogleraar Onderwaterarcheologie Martijn Manders over dit onderwerp.

In KIJK Magazine geven ze antwoord op verschillende “wat als…”-scenario’s, waaronder de vraag: “hoe zouden de afgelopen duizenden jaren zijn verlopen als de neanderthalers niet waren uitgestorven?”

Archeoloog Mink van IJzerdoorn onderzoekt late amforen en het in onbruik raken van deze transportcontainers. Hij heeft een flink aantal amforen uit de collectie van museum Kaap Skil onderzocht, in samenwerking met Dr. Dennis Braekmans en met steun van LUF.

Organisatie

Jagers-verzamelaars zorgden al 125 duizend jaar geleden voor verandering van ecosystemen, dat blijkt uit een interdisciplinaire studie van archeologen van de Universiteit Leiden in samenwerking met andere wetenschappers. Verschillende media schreven over dit belangrijke nieuwe inzicht.

Moet er te midden van het erfgoed van de oude vissershaven van Middelharnis een nieuwe brug komen? Dat was de case-study waar studenten van archeoloog Martijn Manders zich over bogen. Ze bezochten de haven zelf en haalden de lokale krant Eilanden Nieuws.

Twee millennia geschiedschrijving weglaten uit tv-serie Het Verhaal van Nederland schept het verkeerde beeld, schrijft Richard Jansen, archeoloog en docent Europese Prehistorie aan de Universiteit Leiden in een opiniestuk in de Trouw.

Rob Oele, gastredacteur bij Scientias, schreef een lang artikel over de belangrijkste inzichten die hij verkreeg naar aanleiding van jarenlang onderzoek naar de menselijke oorsprong. Zijn pad kruisde zich meermaals met dat van hoogleraar Wil Roebroeks.

Dr. Arjan Louwen mag zichzelf sinds donderdag doctor in de Archeologie noemen. Hij heeft voor de Universiteit Leiden vier jaar lang onderzoek gedaan naar hoe mensen in de tijdsperiode 1300 tot 400 BCE hun geliefden begroeven. 'Het voelt alsof ik deze mensen leerde kennen.', zei hij in het interview…

Wanneer ontdekte de mens het vuur? De zoektocht naar het antwoord op die vraag slaat steeds creatievere paden in. De nieuwste inzichten liggen niet verscholen in archeologische resten, maar in menselijk dna. De Volkskrant interviewde Wil Roebroeks over de meest recente ontwikkelingen.

Leeggehaalde graven zijn niet altijd ten prooi gevallen aan rovers, denken archeologen. Het kan ook een ritueel zijn geweest. Onderzoek van onder meer Dr. Martine van Haperen staat centraal in een artikel in de NRC.

Het was de eerste wereldwijde verspreiding van technologie: het vuur, 400.000 jaar geleden. Hoe ging dat de wereld over? Het onderzoek van een team Leidse en Eindhovense wetenschappers staat centraal in een artikel in de NRC.

Kapotte materialen werden in de steentijd vaker hergebruikt dan altijd gedacht werd. Zo werd een defecte bijl een schrapertje. Het NRC interviewde promovendus Lasse van den Dikkenberg over dit fenomeen.

In de publieksruimte van het Stadsarchief Oss is tot en met 22 januari 2022 een nieuwe tentoonstelling te zien: Archeologie in Oss. In deze kleinschalige expositie zijn verschillende aspecten te zien van de archeologie in Oss, waaronder vondsten door Leidse archeologiestudenten.

De suggestie dat complexe zingeving afhankelijk is van het leven in grote groepen en het hebben van schrift is pertinent onjuist. Dat bepleit archeoloog Gerrit Dusseldorp in een opiniestuk in de Volkskrant.

Uit opgravingen in een neolithische nederzetting in Turkije blijkt dat mensen er bijzondere begrafenisrituelen op nahielden. Zo verfden ze de botten van doden. Kijk Magazine interviewde dr. Bleda Düring over dit fenomeen.

De eerste interessante sporen van waterputten en houten palen zijn gevonden. Met de opgraving in Oss krijgen onze Leidse studenten de basisprincipes van het archeologische werk goed in de vingers. Arjan Louwen, de leider van de veldschool, vertelde hierover in het AD.

In de Volkskrant reageert Gerrit Dusseldorp op de ontdekking van met gif bestreken prehistorische pijlpunten uit Zuid-Afrika. Dit verklaart het succes van pijl en boog bij het jagen op groot wild.

De vroegmiddeleeuwse bevolking van Europa was niet zo simpel als het cliché wil. In een graf bij Nijmegen lagen bijvoorbeeld kralen die duizenden kilometers ver weg gemaakt zijn. Volgens archeoloog Frans Theuws hadden de mensen 'een veel wijdere sociale horizon' dan gedacht.

Bij een zandwinningsproject voor een nieuwe haven van Surabaya, waarbij Harold Berghuis als geoloog was betrokken, keek hij plotseling uit over zo’n honderd hectare opgespoten land dat bezaaid lag met fossielen. Een promotieonderzoek was geboren. De Telegraaf publiceerde een groot artikel over de 'Indiana…

Er zijn verschillende DNA-zelftesten op de markt waarmee je kunt uitvinden hoeveel Neanderthaler DNA je hebt geërfd. Maar wat zegt dit nu eigenlijk? Niet heel veel legt dr. Gerrit Dusseldorp uit in een interview voor Radar.

Met archeologische technieken is de plek gevonden waar de nu 83-jarige Jits van Straten in de oorlog verborgen zat. Daan Postma, alumnus van Saxion en nu masterstudent Archeologie in Leiden, vond het hol samen met een medestudent terug.

De man jaagt, de vrouw zit thuis met de kinderen: dat is het klassieke beeld van het leven in de prehistorie. Maar moderne archeologen kijken daar heel anders tegenaan. Archeologen Amanda Henry, Gerrit Dusseldorp en Louise Olerud bespreken de meest recente kennis in Quest Magazine.

Een goud- en zilverschat van munten en sieraden uit de vroege Middeleeuwen is opgedoken in Twente. Waarschijnlijk werden de kostbaarheden bewust achtergelaten. De Volkskrant interviewde archeoloog Frans Theuws over deze unieke vondst.

Ze worden wel de laatste getuigen genoemd, de sporen van de Tweede Wereldoorlog in het landschap. Samen met vrijwilligers en studenten zoeken onder meer Leidse archeologen naar bomkraters, loopgraven en onderduikholen. Dagblad Trouw schreef er een uitgebreid artikel over.

Er bestaat niet zoiets als één optimaal dieet. Zoveel is universitair hoofddocent archeologie Amanda Henry wel duidelijk geworden in al die jaren dat zij de eetgewoontes van onze prehistorische voorouders bestudeert. In het Leidse alumnimagazine Leidraad vertelt ze over haar onderzoek.

Een tiental studenten archeologie van de Universiteit Leiden zoekt deze maand samen met vrijwilligers een gedeelte van de Utrechtse Heuvelrug bij Elst af naar eeuwenoude grafheuvels. De Gelderland volgde de groep op de voet. 'Ja hoor, we hebben hoogstwaarschijnlijk een grafheuvel gevonden.'

Jarenlang bleef de exacte locatie geheim, een Noord-Drentse akker waar de afgelopen twintig jaar bijna 350 neanderthaler-gerelateerde voorwerpen werden gevonden. De akker is hiermee de belangrijkste Noord-Nederlandse vindplaats voor sporen van neanderthalers.