Quantum, machine learning, AI en qubits. Quantum Leiden bundelt onderzoek en onderwijs van Universiteit Leiden naar supercomputers of quantumcomputers

Op deze pagina vind je een overzicht van prijzen en subsidies die in 2025 zijn toegekend aan onze medewerkers en studenten, en de bijzondere benoemingen aan de Universiteit Leiden en andere instellingen.

Wat zijn huidige trends binnen het gezin? We noemen er drie. Van langer thuis wonen tot later kinderen krijgen en de ongelijkheid binnen gezinnen die toeneemt. Hoe zijn die trends ontstaan en wat zijn de effecten? Leidse experts geven uitleg.

Per 1 juli jongstleden is Cátia Antunes benoemd tot hoogleraar leerstoel hier.

Promotie

Inwoners van de Nederlandse eilanden Bonaire, Saba en Sint Eustatius zien dat (met name verbaal) geweld in gezinnen vrij gebruikelijk is. Dit blijkt uit onderzoek van de Universiteit Leiden, de Universiteit van Curaçao en UNICEF Nederland. De onderzoekers doen aanbevelingen om dit geweld de komende…

‘Een goed gesprek begint met iemand écht zien.’ Die tekst staat op een plaquette die maandagochtend op een 1K Z1E J3 (Ik zie je) bankje werd geschroefd in de binnentuin van Wijnhaven. Het bankje staat symbool voor het bespreekbaar maken van suïcide, depressie en wanhoop.

Middelbare scholieren zijn op online schooldagen minder gemotiveerd voor school dan op fysieke schooldagen. Dit verschil doet zich vooral voor bij jongeren die zich weinig gesteund voelden door hun ouders, constateerden ontwikkelingspsychologen Anna van Duijvenvoorde en Christel Klootwijk. De resultaten…

Mensen spreken veel óver vrachtwagenchauffeurs en niet met hen. Een inschattingsfout, zegt Promovenda Anke van der Hoeven, die vertelt over waarom hun leven makkelijker gemaakt zou moeten worden. ‘Deze stille groep houdt de Europese economie draaiende, maar mensen realiseren zich dat niet.’

Wie zich goed voelt, is ook mentaal flexibeler en veerkrachtig. In een nieuw onderzoek laat een internationaal team van neurowetenschappers zien dat natuurlijke hersenopioïden die vrijkomen na beloningen de aandacht verbreden. Dat biedt nieuwe inzichten in stress, cognitie en welzijn.

Een onderzoeksgroep van vijftien mensen uit diverse vakgebieden zoals politieke economie, internationale betrekkingen, rechtsgeleerdheid, geschiedenis en bestuurskunde, werkt samen binnen het interdisciplinaire onderzoeksprogramma 'Citizenship, Migration and Global Transformations'. Voor dit onderzoeksproject…

Politieke polarisatie wordt ook voelbaar op Twitter. Er is steeds vaker sprake van misinformatie, ruwe omgangsvormen en intolerantie. Wat kan Twitter hier zelf aan doen? Politicoloog Rebekah Tromble (Universiteit Leiden) gaat met een team onderzoekers het platform hiermee helpen door in kaart te brengen…

Streptomyceten lijken op schimmels, maar het zijn bacteriën die in de grond leven. Ze zijn erg populair in de biotechnologie omdat ze veel antibiotica en enzymen produceren. Met zijn Vici-project gaat de Leidse onderzoeker Gilles van Wezel manieren zoeken om die productie te verhogen.

Hoogleraar Koreastudies Remco Breuker onderzoekt dankzij deze subsidie van de European Research Council hoe beide Korea’s en China strijden om het oude Mantsjoerije. Politicologe Daniela Stockmann bestudeert de rol van sociale media en hoe Chinese autoriteiten daarmee omgaan.

Het aantal slachtoffers van kindermishandeling is tijdens de eerste lockdown hoger geschat ten opzichte van een periode zonder lockdown. Dit komt met name door een toename in het aantal slachtoffers van emotionele verwaarlozing, waaronder verwaarlozing van het onderwijs en het getuige zijn van huiselijk…

Het SENSYN-project heeft een oplossing gevonden voor weinig openbare datasets voor criminologisch onderzoek: synthetische datasets. Marieke Liem vertelt over deze unieke innovatie

De aanmelding van migranten en asielzoekers in Ter Apel is overbelast. Dat beeld is prominent in de media. In podcast De Verbranders gaan promovendi Neske Baerwaldt en Wiebe Ruijtenberg in gesprek om thema’s als migratie, grenzen en de vluchtende mens vanuit verschillende kanten te belichten.

Workshop

Workshop

Workshop

Promotie

Project TARGET is een onderzoek gericht op de relatie tussen illegale vuurwapenhandel en vuurwapengeweld. In een studie in zeven landen werd gekeken naar de verschillen en overeenkomsten. Katharina Krüsselmann en Marieke Liem namen de situatie in Nederland onder de loep. In dit artikel hun belangrijkste…

Kan een robot net zoals een monnik een religieus ritueel uitvoeren? En wat is een religieus ritueel eigenlijk? Robots en religie lijken twee verschillende onderwerpen, maar volgens universitair docent Elpine de Boer kunnen beide ons laten nadenken over wat het betekent om mens te zijn en wat we van…

Je gezicht laten zien op diners en feesten aan het hof: het was in de tijd van Willem I dé manier om bij de koning in beeld te komen. Het nieuwste boek van Joost Welten onthult hoe de elite tijdens het bewind van Willem I zowel letterlijk als figuurlijk om zijn troon danst.

Praten over suïcidale gedachten is belangrijk, maar allesbehalve gemakkelijk. Om dit lastige onderwerp bespreekbaar te maken voor studenten en medewerkers organiseert de universiteit een actieweek aansluitend op de landelijke campagne ‘1K Z1E J3’ van Stichting 113 Zelfmoordpreventie. ‘Het ergste wat…

Maartje Janse is komend academische jaar Fellow bij het NIAS (Netherlands Institute for Advanced Study in the Humanities and Social Sciences).

DNA-encapsulated nanoclusters zijn korte stukjes DNA, gewikkeld om een cluster van een handjevol zilveratomen. Ze kunnen dienen als extreem gevoelige sensor voor giftige of vervuilende stoffen, of voor sporen van virussen en bacteriën.

De onderzoeksgroep van farmacoloog Coen van Hasselt heeft meegewerkt aan een studie die is gepubliceerd in het toonaangevende Lancet Infectious Diseases. Het internationale team bracht de behandeling met antibiotica van de levensbedreigende ontstekingsreactie sepsis bij pasgeboren baby’s in kaart in…

Wetenschappers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en het Antoni van Leeuwenhoek hebben ontdekt hoe gespecialiseerde immuuncellen in staat zijn tot het opsporen en verwijderen van tumoren, die ‘onzichtbaar’ zijn voor de conventionele verdedigingsmechanismen van het immuunsysteem. Deze…

De kwaliteit van vaccins wordt nu nog vaak getest met behulp van proefdieren. Dat moet anders, vonden onderzoekers van de Universiteit Leiden en vaccinologisch instituut Intravacc. Samen gingen ze op zoek naar een testmethode die dierproeven overbodig maakt. De eerste veelbelovende resultaten zijn gepubliceerd…

Van pipetteren in het lab naar stralend voor de camera bij een wereldwijd studentenevenement. Met 8.000 kijkers op de livestream presenteerde Marjolein Crooijmans dit jaar de iGEM Giant Jamboree in Parijs.

Vier masterstudenten Science Communication & Society hebben voor het eindproject van hun studie twee postcasts gemaakt over het thema Plastic. Met de podcasts hielpen ze het Instituut Biologie Leiden (IBL) plasticvervuiling onder de aandacht te brengen. En dat was nog best lastig: ‘Test altijd eerst…

Via verschillende initiatieven probeert de Universiteit Leiden mensen bewust te maken van het belang van biodiversiteit: het cultiveren van een grote verscheidenheid aan micro-organismen, dieren- en plantensoorten. Dat is belangrijk, want in Nederland daalde de biodiversiteit van ongeveer 40 procent…

Piepkleine nanodeeltjes zorgen voor een heuse nieuwe industriële revolutie. Maar er is nog weinig bekend over mogelijke schade aan de voedselketen. Een internationale groep gaat het onderzoeken, en Leidse wetenschappers spelen daarbij een sleutelrol.

In veel studentensteden groeit het aantal coronabesmettingen, ook in Leiden stijgen de cijfers. Vooral in studentenhuizen is het soms lastig om afstand te bewaren, hoe doe je dat? Wij vroegen studenten naar de onderlinge afspraken in hun studentenhuis.

Bodem-ecologen Emilia Hannula (Leiden) en Elly Morriën (UvA) hebben op 5 november de gouden prijspenning van Teylers Tweede Genootschap ontvangen. Ze kregen de prijs voor hun inzending op een prijsvraag over duurzaam bodembeheer.

De uitdaging is groot, maar de voldoening als het lukt ook: complexe suikermoleculen maken die een rol spelen in de biologie.

In de Nacht van Kunst en Kennis op 14 september, kun je in Leiden op diverse plaatsen terecht voor een shot kunst en kennis. Maar dan is toch al de finale van IG Nobel, die mini-lezinkjes over onderzoek? Inderdaad. Past naadloos in het festival.

Door de toenemende antibioticaresistentie is de levensbedreigende aandoening sepsis steeds moeilijker te behandelen. Promovenda Feiyan Liu onderzocht met wiskundige modellen hoe we antibiotica effectiever kunnen inzetten om sepsis te genezen.

Het onderzoeksprogramma ’Towards Biosolar Cells’ krijgt van het kabinet een budget van 25 miljoen euro. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) heeft het programma voorgedragen omdat het onderzoek een bijdrage gaat leveren aan duurzame energie, verbetering van de voedselvoorziening…

De Leidse studenten die deelnamen aan de synthetische-biologiecompetitie iGEM hebben de prijs voor de beste productie gewonnen. Ze ontwikkelden een manier om bacteriën de stof suckerine te laten produceren, een eiwit afkomstig uit een inktvis. Daarmee willen ze helpen brandwonden te genezen. ‘De bekendmaking…

Eigenaren van een smartphone kunnen binnenkort bijdragen aan wetenschappelijk onderzoek naar fijnstof in de atmosfeer. Met dit project is het iSPEX-team van NOVA / Universiteit Leiden, SRON, RIVM en KNMI doorgedrongen tot de finales van de Academische Jaarprijs 2012.

De Leidse onderzoeker Anne-Grete Märtson bracht een groot aantal studies samen om de dosering van antibiotica bij ernstig overgewicht beter te begrijpen. Op de publicatie in een gerenommeerd medisch tijdschrift kreeg Märtson al veel positieve reacties. ‘Hoog tijd dat onderzoekers meer data gaan dele…

Vier jonge, talentvolle Leidse allochtone afgestudeerden krijgen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) een subsidie uit het programma Mozaïek. De wetenschappers in de dop kunnen met deze subsidie vier jaar lang een promotieonderzoek uitvoeren.

Bodemleven sturen en daarmee beïnvloeden wat er boven de grond groeit: dat is de expertise van de Leidse bioloog Martijn Bezemer en zijn collega Wim van der Putten (NIOO-KNAW). Hun onderzoek naar bodemtransplantaties is genomineerd voor de Huibregtsenprijs 2023. Deze prijs gaat naar vernieuwend onderzoek…

Als eerste Nederlandse onderzoeker heeft prof.dr. Joke Bouwstra van het Leiden Amsterdam Centre for Drug Research de CE.R.I.E.S. Award gewonnen voor haar grote staat van dienst in het huidonderzoek en haar innovatieve onderzoeksideeën.

Wereldwijd sterven elk jaar ongeveer anderhalf miljoen mensen aan tuberculose. Al dertig jaar lang is de therapie met antibiotica hetzelfde, terwijl die therapie veel te lang duurt en kan leiden tot resistente ziekteverwekkers. Leidse onderzoekers van vier instituten werken nu samen om effectievere…

De Romeinen waren enorm succesvolle veroveraars. Hun rijk strekte zich op een gegeven moment uit van Engeland tot Egypte. Maar hoe hielden zij al dat gebied onder controle? En hoe Romeins was het rijk eigenlijk? Hoogleraar Archeologie Miguel John Versluys vertelt erover tijdens de Nacht van Kunst &…

De stijging van de CO2 concentratie in de lucht neemt gestaag toe, met alle gevolgen van dien. Naast alle organisaties die zich bezig houden met het verminderen van de CO2 concentratie werkt de Universiteit Leiden op drie verschillende manieren aan het vergaren van fundamentele kennis met betrekking…

Het logo van de Universiteit Leiden, met letters zo klein als een bacterie. Wetenschappers van het LUMC en het Instituut Biologie hebben het kleinste logo ooit van onze universiteit gemaakt. Een grapje met een serieuze ondertoon: met de nieuwe microscoop waarmee het logo is gemaakt, kunnen zij nog gedetailleerder…