Muziek of taal: een van de twee was er eerder, maar wat precies? Saxofoonbouwer Friso Heidinga zei in NH Nieuws dat muziek er eerder was dan de taal. Het TV programma EenVandaag zoekt uit hoe dat zit en wat er waar is.

Wanneer en hoe begonnen de eerste mensen vuur te maken? Bewapend met stenen, veenpluis en zwammen probeert archeoloog Andy Sorensen die vraag te beantwoorden. In de februari editie van National Geographic Magazine staat hij en zijn onderzoek centraal in de katern De Ontdekking.

De man jaagt, de vrouw zit thuis met de kinderen: dat is het klassieke beeld van het leven in de prehistorie. Maar moderne archeologen kijken daar heel anders tegenaan. Archeologen Amanda Henry, Gerrit Dusseldorp en Louise Olerud bespreken de meest recente kennis in Quest Magazine.

In Indonesië worden steeds oudere rotstekeningen gevonden. Wil Roebroeks duidt de meest recente vondst in het NRC. 'Het lijkt wel een wedstrijd! Dit gebied met al die duizenden eilanden is een waar laboratorium van de menselijke evolutie.'

Goed werkgeverschap is net als goed werknemerschap een open norm. Daarmee is het onduidelijk en onzeker waar werkgevers zich op dienen te richten en welke rechten (en plichten) werknemers hebben in dat verband. De doelstelling van dit onderzoek is om invulling te geven aan de norm goed werkgeverschap…

While ecosystems have concrete benefits for human society, these benefits are typically overlooked in decision-making.

Klinische psychologie richt zich vooral op de toepassing van wetenschappelijke psychologische kennis op assessment, preventie en behandeling van psychopathologie.

LLInC ondersteunt innovatief en hoogwaardig onderwijs, binnen de Universiteit Leiden en in samenwerking met onderwijs- en maatschappelijke organisaties.

Archeoloog Femke Reidsma (33) doet onderzoek naar de rol van vuurgebruik in de evolutie van de mens. Leids Universiteits Weekblad Mare schreef over haar onderzoek. ‘Je wordt beter in een kampvuur aan de gang houden als je het chemische proces begrijpt.’

Tot voor kort associeerden we figuratieve grotkunst alleen met de moderne mens. Recent zijn er echter twee spectaculaire ontdekkingen gedaan die erop wijzen dat Neanderthalers ook dit soort kunst maakten. In een groot artikel voor nu.nl werpt archeoloog Gerrit Dusseldorp een blik op de betekenis van…

Nog altijd is niet duidelijk hoe de neanderthalers zijn uitgestorven. Maar lange tijd gold één theorie als de meest waarschijnlijke: de opkomst van de superslimme Homo sapiens, de moderne mens dus. Inmiddels is deze concurrentiehypothese echter niet meer de dominante theorie onder wetenschappers, blijkt…

De nieuwe inzichten omtrent de oorsprong van de mens volgen elkaar in een rap tempo op. Een goede reden voor Scientias om hoogleraar Wil Roebroeks te interviewen. 'Toen ik student was, decennia geleden, maakten we rechte lijntjes naar onze verschillende voorouders en naar dito uitstervende lijntjes.…

Nieuw onderzoek werpt licht op de vermenging tussen neanderthalers en vroegmoderne mensen, die plaatsvond tussen 50.500 en 43.000 jaar geleden. Dit korte maar invloedrijke tijdvak, vastgesteld via DNA-analyse van meer dan 300 individuen, markeert een cruciale periode in onze evolutie.

Een samenwerking tussen taalkundigen, geografen en antropologen moet duidelijk maken hoe talen zich gedurende duizenden jaren hebben verspreid door Zuid-Amerika. Universitair hoofddocent Rik van Gijn is verantwoordelijk voor de taalkundige kant van dit NWO-project.

Is de wereld om ons heen luidruchtiger geworden of zijn we inmiddels gewend aan oordopjes en koptelefoons?

IT-jurist Eduard Fosch Villaronga wil diversiteit en inclusiviteit in AI-onderzoek bevorderen. Belangrijk, want van Twitter tot in looprobots ziet hij hoe kunstmatige intelligentie vooroordelen vertoont op het gebied van ras, gender en seksuele oriëntatie.

Marieke Liem was op 18 september te gast bij het radioprogramma Focus Wetenschap om over haar onderzoek te vertellen.

Terrorismebestrijders lopen regelmatig tegen lastige ethische dilemma’s aan. Het ontbreekt binnen de veiligheidsautoriteiten echter nog aan een goede infrastructuur om die dilemma’s bespreekbaar te maken, schrijft Michael Kowalski in zijn proefschrift. Promotie op 12 maart.

Wat is onze toekomst met quantum en hoe betrekken we mensen daarbij? Om die vraag draaide het Gala voor Quantum en Samenleving in een uitverkocht TivoliVredenburg op 14 maart. Leidse onderzoekers Julia Cramer en Evert van Nieuwenburg waren erbij.

Met elke nieuw gevonden menselijk fossiel wordt het raadsel van wanneer de homo sapiens Afrika verliet verder opgelost. Het radioprogramma Riza interviewde Gerrit Dusseldorp over de menselijke tijdlijn.

Waarom gedraagt de natuurkunde op de allerkleinste schaal zich anders dan we gewend zijn in het normale leven? Dat is een vraag waar quantumfysici zich mee bezighouden. Hoogleraar Carlo Beenakker licht in de Volkskrant toe dat de wetten van de quantummechanica niet alleen gelden voor de kleinste deeltjes,…

In principe blijft evolutie altijd doorgaan, maar de factoren die evolutie beïnvloeden veranderen door de tijd heen legt dr. Dusseldorp uit.

Samenwerking vormt de kern van ons werk binnen het thema 'Health and well-being in a healthy society'.

Het Expertisebureau D&I werkt nauw samen met de faculteiten van de Universiteit Leiden.

Op 8 november verdedigde Jordi Wiersma het proefschrift 'Democratie, deugden, docentschap: de docent als gids in de democratie'. Het promotieonderzoek is begeleid door Andreas Kinneging en Paul van Geest.

Vroege Neanderthalers in Spanje hielden mogelijk een winterslaap. Archeoloog Gerrit Dusseldorp werd geïnterviewd over dit nieuws in het radioprogramme Nieuwsweekend.

Neanderthalers kookten en bewerkten hun eten al veel uitgebreider dan gedacht. Britse wetenschappers hebben dit ontdekt toen ze 12 tot 70 duizend jaar oude kookresten analyseerden die zijn gevonden in Griekenland en Irak. Archeoloog Femke Reidsma is promovendus bij de menselijke evolutie-groep aan de…

Editie NL dook in historische gezichtsreconstructies. In het item van 6 oktober 2021 stond naast een middeleeuwse monnik ook Krijn centraal, een neanderthaler waarvan een reconstructie te zien is in het Rijksmuseum van Oudheden. Gerrit Dusseldorp geeft duiding.

Het gebruik van vuur kan veel vertellen over de evolutie van de mens. Archeoloog Femke Reidsma ontwikkelde een techniek waarmee nauwkeuriger kan worden achterhaald hoe onze voorouders vuur gebruikten. Bestaande archeologische studies moeten hierdoor worden herzien. De studie van Reidsma is 2 november…

De Honours Academy biedt vanaf maart twee nieuwe Master Honours Classes aan. Gemotiveerde masterstudenten kunnen daarin onderzoek doen naar de relatie tussen mens en natuur of werken aan een innovatie voor de gezondheidszorg. ‘Studenten van verschillende achtergronden kunnen zo kennismaken met uitdagingen…

Op 16 december 2019 verdedigde Jan-Harm de Villiers zijn proefschrift 'The Anthropomorphic Hegemony of Subjectivity: Critical Reflections on Law and the Question of the Animal'. Het promotieonderzoek is begeleid door promotor prof.dr. P. Cliteur.

Lezing, Studium Generale

10.000 jaar geleden was er net een nieuw tijdperk begonnen. Het werd elk jaar warmer, op meerdere plekken smolten enorme ijskappen. Hoe beïnvloedde dit het landschap? En wat had dit voor impact op het dagelijks leven van onze voorouders? Zo begint het artikel in de Quest Historie waarin Gerrit Dusseldorp…

De Neanderthaler heeft lange tijd een slechte pers gehad, neergezet als minder intelligent en dommige bruut. Pas in de laatste tientallen jaren blijkt steeds meer uit onderzoek dat de Neanderthaler veel intelligenter was dan lang werd aangenomen. Andrew Sorensen wordt erover geïnterviewd: 'Ze wisten…

Naar aanleiding van het Nature-artikel over een recent ontdekte kruising tussen een Neandertaler en Denisova werd Wil Roebroeks op 23 augustus 2018 geïnterviewd op het NOS radio 1 journaal.

Een oeroude kaak bewijst dat de denisovamens, een aan de neanderthaler verwante menssoort, 160.000 jaar geleden in de Himalaya leefde. De Kijk vroeg Roebroeks om een reactie over deze spectaculaire nieuwe vondst.

De vele verschijningsvormen van de mens in de middeleeuwse kunst.

Dit interdisciplinair onderzoeksproject verkent verschillende adaptieve machine-learning methoden die inzicht kunnen geven in de interactie tussen mens en machine. Het uiteindelijke doel is een open en natuurlijke communicatie tussen mens en AI die moet resulteren in wederzijds vertrouwen, samenwerking…

In de loop van honderdduizenden jaren was het in onze contreien een komen en gaan van diverse soorten mensachtigen, afhankelijk van de temperatuur: ijstijden en warmere tijden wisselden elkaar af. In ‘De eerste mensen in de Lage Landen’ beschrijven de Leidse archeologen Yannick Raczynski-Henk en Gerrit…

Het plotselinge uitsterven van de Neanderthaler, zo’n 40.000 jaar geleden, is voor veel wetenschappers nog steeds een raadsel. Nieuw onderzoek van wetenschappers van de Technische Universiteit Eindhoven, Universiteit Leiden en Wageningen University suggereert dat we de teloorgang van de Neanderthalers…

In aflevering 53 van de Leidse Studium Generale podcast Radio Horzelnest verkennen we de vroegste bewoningsgeschiedenis van ons land met archeologen Gerrit Dusseldorp en Yannick Raczynski-Henk. Samen schreven zij: ‘De eerste mensen in de Lage Landen’.

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Als eindige wezens zullen we het oneindige nooit volledig kunnen vatten. Toch duikt het onderwerp telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Filosoof Victor Gijsbers leidt de lezer langs de belangrijkste vragen over het…

Door de opkomst van nieuwe methodes en technologieën, zoals verbeterde DNA-analyse en big data, is het archeologisch onderzoek de afgelopen decennia ingrijpend veranderd. De onderzoekers van het departement Archaeological Sciences van de Faculteit Archeologie gebruiken de nieuwe wetenschappelijke kennis…

Wij modernen beroemen ons erop dat wij het eindproduct zijn van een voortgang en wordingsproces die haar geboortestonde in het antieke Griekenland heeft gekend.