Wanneer ontdekte de mens het vuur? De zoektocht naar het antwoord op die vraag slaat steeds creatievere paden in. De nieuwste inzichten liggen niet verscholen in archeologische resten, maar in menselijk dna. De Volkskrant interviewde Wil Roebroeks over de meest recente ontwikkelingen.

Leeggehaalde graven zijn niet altijd ten prooi gevallen aan rovers, denken archeologen. Het kan ook een ritueel zijn geweest. Onderzoek van onder meer Dr. Martine van Haperen staat centraal in een artikel in de NRC.

Het was de eerste wereldwijde verspreiding van technologie: het vuur, 400.000 jaar geleden. Hoe ging dat de wereld over? Het onderzoek van een team Leidse en Eindhovense wetenschappers staat centraal in een artikel in de NRC.

Kapotte materialen werden in de steentijd vaker hergebruikt dan altijd gedacht werd. Zo werd een defecte bijl een schrapertje. Het NRC interviewde promovendus Lasse van den Dikkenberg over dit fenomeen.

In de publieksruimte van het Stadsarchief Oss is tot en met 22 januari 2022 een nieuwe tentoonstelling te zien: Archeologie in Oss. In deze kleinschalige expositie zijn verschillende aspecten te zien van de archeologie in Oss, waaronder vondsten door Leidse archeologiestudenten.

Een tiental studenten archeologie van de Universiteit Leiden zoekt deze maand samen met vrijwilligers een gedeelte van de Utrechtse Heuvelrug bij Elst af naar eeuwenoude grafheuvels. De Gelderland volgde de groep op de voet. 'Ja hoor, we hebben hoogstwaarschijnlijk een grafheuvel gevonden.'

De suggestie dat complexe zingeving afhankelijk is van het leven in grote groepen en het hebben van schrift is pertinent onjuist. Dat bepleit archeoloog Gerrit Dusseldorp in een opiniestuk in de Volkskrant.

Er bestaat niet zoiets als één optimaal dieet. Zoveel is universitair hoofddocent archeologie Amanda Henry wel duidelijk geworden in al die jaren dat zij de eetgewoontes van onze prehistorische voorouders bestudeert. In het Leidse alumnimagazine Leidraad vertelt ze over haar onderzoek.

Uit opgravingen in een neolithische nederzetting in Turkije blijkt dat mensen er bijzondere begrafenisrituelen op nahielden. Zo verfden ze de botten van doden. Kijk Magazine interviewde dr. Bleda Düring over dit fenomeen.

De eerste interessante sporen van waterputten en houten palen zijn gevonden. Met de opgraving in Oss krijgen onze Leidse studenten de basisprincipes van het archeologische werk goed in de vingers. Arjan Louwen, de leider van de veldschool, vertelde hierover in het AD.

In de Volkskrant reageert Gerrit Dusseldorp op de ontdekking van met gif bestreken prehistorische pijlpunten uit Zuid-Afrika. Dit verklaart het succes van pijl en boog bij het jagen op groot wild.

De vroegmiddeleeuwse bevolking van Europa was niet zo simpel als het cliché wil. In een graf bij Nijmegen lagen bijvoorbeeld kralen die duizenden kilometers ver weg gemaakt zijn. Volgens archeoloog Frans Theuws hadden de mensen 'een veel wijdere sociale horizon' dan gedacht.

Bij een zandwinningsproject voor een nieuwe haven van Surabaya, waarbij Harold Berghuis als geoloog was betrokken, keek hij plotseling uit over zo’n honderd hectare opgespoten land dat bezaaid lag met fossielen. Een promotieonderzoek was geboren. De Telegraaf publiceerde een groot artikel over de 'Indiana…

Onderzoek

Organisatie

Iedereen, van jong tot oud, is van harte welkom om langs te komen bij de ArcheoHotspot in de Faculteit der Archeologie op woensdag 1 maart, van 11.00 tot 17.00 uur!

Afgelopen week ontving Universiteit Leiden de rectoren van de League of European Research Universities (LERU) voor de herfsteditie van de Rector’s Assembly. Zij spraken over onderzoeks-, innovatie- en onderwijsbeleid binnen de Europese Unie, de uitdagingen en kansen rond defensieonderzoek en de financieringsmodellen…

Honderden studenten en medewerkers van de Universiteit Leiden hielden op 11 december een fluitconcert tegen de voorgenomen bezuinigingen op het hoger onderwijs. Ook in andere studentensteden vonden die dag vergelijkbare acties plaats.

Liveable Planet, het Leidse interdisciplinaire onderzoeksprogramma naar duurzaamheid, is volop aanwezig tijdens de LUGO Sustainability Day op dinsdag 9 mei. Hoogleraar Jan Willem Erisman verzorgt de keynote-lezing. Ook kun je bij een stand van Liveable Planet vragen stellen over duurzaamheidsonderzoek…

De uitbraak van het coronavirus heeft ons leven en werk ingrijpend veranderd. We moesten thuis werken, online onderwijs geven en onderzoek doen op afstand. Hoe heeft corona jouw werk veranderd? Wat mis je het meest? En hoe hou je het vol? We vroegen het een aantal collega's.

Harrison Ford speelt nog één laatste keer de beroemdste archeoloog ter wereld in Indiana Jones and the Dial of Destiny. Maar hoeveel lijkt Indy op een archeoloog anno 2023? Veronica Superguide interviewt Luc Amkreutz, conservator prehistorie van het Rijksmuseum van Oudheden en Hoogleraar Archeologie…

Europa is in beweging. Maar migratie is van alle tijden, kijk maar naar grootschalige landverhuizingen uit afgelopen eeuwen. Als we nog verder teruggaan in de tijd, blijkt zelfs dat migraties uit een ver verleden ons hebben gemaakt tot wie we nu zijn. Dagblad Trouw interviewt archeologen David Fontijn,…

Taras Shevchenko National University of Kyiv (KNU), een vooraanstaande Oekraïense Universiteit, is lid geworden van de alliantie EUniWell. De KNU en de EUniWell-partners bundelen hun krachten om het welzijn van individuen, gemeenschappen en samenlevingen in Europa en daarbuiten te verbeteren. Dit doen…

Archeologen hebben in Enkhuizen de overblijfselen van een 17e-eeuwse Noord-Amerikaanse landschildpad gevonden. Het is het oudste bewijs dat mensen toentertijd schildpadden als huisdier hielden. ‘Het feit dat deze schildpad oorspronkelijk uit Amerika komt is heel bijzonder. We weten nu wanneer deze dieren…

Vernieuwen en verbinden staan centraal in het strategisch plan van de universiteit. Esther van Opstal, directeur HRM, is bezig om die nieuwe strategie uit te voeren. In een interview met CHRO.nl vertelt ze meer.

Archeologiestudenten van de Universiteit Leiden gaan in april en mei opnieuw zes weken lang onderzoek doen aan de Gewandeweg in Oss. Er wordt gegraven in gedeeltes die vorig jaar nog niet zijn onderzocht. Het lokale platform DTV Nieuws besteedde er aandacht aan.

Als onderdeel van het onderzoeksteam onderzocht Dr. Amanda Henry de evolutie van bacteriën die in onze mond leven en die daar helpen met de spijsvertering. Op basis van prehistorisch tandplak van de vroege mens en neanderthalers hebben ze hier uitspraken over kunnen doen. De meest opmerkelijke vinding…

Ter ere van de 50-jarige samenwerking tussen de gemeente Oss en de Universiteit Leiden op het gebied van archeologie staat er dit jaar iedere maand een nieuw artikel in Weekblad Regio Oss.

Ter ere van de 50-jarige samenwerking staat er in 2024 elke maand een artikel in Weekblad Regio Oss over de bijzondere archeologie in Oss. Met deze maand een artikel over Sidney van den Bergh. Sinds hij twee jaar geleden begonnen is als wethouder van de gemeente Oss, is hij erg onder de indruk van de…

Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), gevestigd in Den Haag, en de Landelijke Eenheid van de politie gaan onderzoek doen naar het opsporen van verborgen graven. De organisaties hopen meer te weten te komen over kenmerken waaraan te zien is dat er iemand ligt begraven in de natuur. Het onderzoek…

Nieuw archeologisch onderzoek laat zien: mannen met zwaarden blijken ineens vrouwen te zijn, en omgekeerd. Betekenen zulke ontdekkingen dan ook dat de rolverdeling vroeger anders was? Onder meer Leidse archeoloog Luc Amkreutz duidt dit nieuwe onderzoek in een artikel in de Volkskrant.

Ter ere van de 50-jarige samenwerking tussen de gemeente Oss en de Universiteit Leiden op het gebied van archeologie staat er dit jaar iedere maand een nieuw artikel in Weekblad Regio Oss.

Om erachter te komen welke invloed infectieziektes vroeger op de levens van mensen hadden, speuren onderzoekers naar aanwijzingen in skeletten. Maar die botten geven hun geheimen niet zomaar prijs. Daar zijn heel wat moderne technieken voor nodig… en soms een ouderwetse loep. Dr Rachel Schats vertelt…

Archeologen hebben bij Tiel een uniek 4.000 jaar oud heiligdom opgegraven. Eén van de grafheuvels fungeerde als zonnekalender. Quentin Bourgeois duidt de vondst in het NRC. 'Ik ken geen andere plek in Europa waar een schedel is gevonden in deze context.'

Een tot nu toe onbekende groep mensachtigen uit de oudheid leefde honderdduizenden jaren lang in het huidige Israël. Een deel van die tijd bestonden ze naast moderne mensen. De twee groepen hebben zelfs mogelijk met elkaar samengewerkt en vaardigheden van elkaar geleerd. Archeoloog dr. Gerrit Dusseldorp…

10.000 jaar geleden was er net een nieuw tijdperk begonnen. Het werd elk jaar warmer, op meerdere plekken smolten enorme ijskappen. Hoe beïnvloedde dit het landschap? En wat had dit voor impact op het dagelijks leven van onze voorouders? Zo begint het artikel in de Quest Historie waarin Gerrit Dusseldorp…

De denisovamens, een mysterieus oervolk uit Azië, blijkt een belangrijke rol te hebben gespeeld in de menselijke evolutie. Recente vondsten, waaronder een schedel uit China, geven dit robuuste volk eindelijk een gezicht. Hun DNA leeft voort in moderne bevolkingen, en toont hoe complex en verweven onze…

Leidse alumnus Peter Buis en promovendus Mink van IJzendoorn bestudeerden op verzoek van Huis van Hilde het levenswerk van Herman Zomerdijk. Zomerdijk (overleden 15 maart 2014) was een Bakkumse bollenkweker en een gedreven detectorzoeker. Met zijn metaaldetector zocht hij decennialang naar munten en…

De kaarten van de Utrechtse Heuvelrug en het Gooi worden de komende maanden door honderden vrijwilligers afgespeurd. Dit doen zij voor het project ‘Scars of War’, een project wat is gestart om sporen in het landschap te onderzoeken van de Tweede Wereldoorlog. Iedereen kan zich als vrijwilliger opgeven.…

We zijn het er inmiddels over eens dat de moderne mens zijn oorsprong heeft in Afrika. Maar wanneer en waar die dat continent verliet om zich te verspreiden over Eurazië is onderwerp van een verhit debat. Een reconstructie van het klimaat van de afgelopen 300.000 jaar moet helderheid verschaffen over…

In het vakblad Vitruvius verhaalt archeoloog Richard Jansen met een aantal collega's over de topvondst van de oudste jurk van Nederland. Deze jurk, gevonden tijdens een routine-opgraving van een ijzertijdgrafveld op de Slabroekse Heide, is een uitstekend voorbeeld waarom het belangrijk is om ruimte…

Middeleeuwse boeren leefden niet altijd in armoede, blijkt uit archeologisch onderzoek. Volgens emeritus hoogleraar Frans Theuws tonen sieraden, importgoederen en vakmanschap aan dat boeren in de Lage Landen deel uitmaakten van bloeiende handelsnetwerken. Hun bestaan bewoog zich van vrijheid en welvaart…

Ter ere van de 50-jarige samenwerking tussen de gemeente Oss en de Universiteit Leiden op het gebied van archeologie staat er dit jaar iedere maand een nieuw artikel in Weekblad Regio Oss.

Voor het vijfde jaar op een rij staat de Faculteit der Archeologie in de top tien van archeologische onderzoekscentra wereldwijd. De QS World University Rankings by Subject bekijkt criteria zoals academische reputatie, reputatie en hoeveelheden citaties. Decaan Jan Kolen is tevreden: 'De faculteit is…

Boeren zijn vaak neergezet als passieve ontvangers van goederen in de vroege Middeleeuwen: ze speelden zelf nauwelijks een rol in de macro-economie. De elite zouden daarentegen een belangrijke rol spelen in the regionale en internationale uitwisselingsnetwerken. Niet is minder waar, concludeerde Wim…

Een ceremonieel zwaard van 3500 jaar oud is dit najaar in Delft met neutronen gescand. De uitkomst van de samenwerking met het Rijksmuseum van Oudheden en de Leidse Faculteit der Archelogie is even fraai als raadselachtig. De Delftse universiteitskrant Delta schreef er een artikel over.

Het dijbeen dat als relikwie van de apostel Jakobus in de Santi Apostoli-kerk ligt, is helemaal niet van Jakobus, maar van iemand die zo’n tweehonderd jaar later leefde, zo ontdekte een internationaal team wetenschappers. Professor Frans Theuws, niet betrokken bij het onderzoek, duidt de ontdekking…

Van 8 tot en met 26 mei deed de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) samen met de Universiteit Leiden onderzoek naar het scheepswrak Scheurrak SO1 in de Waddenzee. De betrokken docenten en studenten bloggen over hun activiteiten.

Ter ere van de 50-jarige samenwerking tussen de Universiteit Leiden en de gemeente Oss staat er in 2024 elke maand een artikel in Weekblad Regio Oss over de bijzondere archeologie in Oss. Met deze maand een artikel over het welbekende Vorstengraf.