Promotie
Crises as a Mirror of the Nation
- D. van den Wollenberg
- Datum
- vrijdag 11 september 2026
- Tijd
- Bezoekadres
-
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden
Promotor(en)
Samenvatting
Politieke leiders geven betekenis aan nationale crises. Dit verschaft legitimiteit om de crisis te beheersen en geeft de crisis plaats in de nationale identiteit. Hoewel moraliteit een rol speelt in betekenisgeving, legt de literatuur een nadruk op nationalistische en religieuze vormen van betekenisgeving. Deze categorieën hebben echter ook een exclusieve kant, waardoor deze problematisch kunnen zijn in pluriforme samenlevingen. In de context van oplevende nationalistische en religieuze sentimenten in Europa onderzoekt deze thesis hoe politieke leiders betekenis geven aan crises.
De thesis beargumenteert dat moraliteit een belangrijke rol speelt in de betekenis die politieke leiders geven aan crises. Dit wordt getoetst door een analyse van publieke uitspraken van politieke leiders in twee cases: de Nederlandse respons op het neerhalen van vlucht MH17 en de Belgische respons op de aanslagen in Zaventem en Maalbeek. Door interviews met politieke leiders en hun adviseurs ontstaat inzicht in hun motieven achter het discours.
Het proefschrift biedt vernieuwend inzicht in het doel en gebruik van discours om het handelen van de staat te legitimeren. Moraliteit werd consistent gebruikt om gewenste condities te formuleren. Nationalistisch discours werd gebruikt tijdens de acute crisisfase en herdenkingen om de collectiviteit te markeren, en om het onderwerp op de internationale agenda te houden. Religieus discours had in beide cases geen structurele rol en werd in de Belgische cases bewust vermeden. Bovendien toont de thesis aan dat het geven van betekenis onderhevig is aan improvisatie van politieke leiders. Hierdoor wordt de bestaande interpretatie van de nationale identiteit weerspiegelt en gereproduceerd.
Proefschriften
Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.
Persvragen (alleen journalisten)
071 - 527 1521
nieuws@leidenuniv.nl
Algemene informatie
Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211