804 zoekresultaten voor “vergelijkend indo-european taalwetenschap” in de Medewerkerswebsite
-
Hoe de positie van bi+ mensen op de werkvloer kan worden verbeterd
Mensen die op meer dan één gender vallen ervaren vaak een achtergestelde positie op de werkvloer. Waarom is dat zo en hoe kan hun positie verbeteren?
-
De geboorte van een ster: een traag en mysterieus drama
Een ster staat niet zomaar van de ene op de andere dag aan de hemel. Het ontstaan duurt enkele tienduizenden jaren. Twintig jaar geleden maakten astronomen een plaatje van een ster in zijn geboortefase. De James Webb Space Telescoop (JWST) kon diezelfde ster nu veel gedetailleerder vastleggen. Dat levert…
-
Autistische kinderen ontwikkelen sociaal-emotionele vaardigheden samen met andere kinderen
Autistische kinderen hebben wel degelijk potentie: bijna al hun emotionele vaardigheden verbeteren naarmate ze ouder worden. Dat concludeert ontwikkelingspsycholoog Boya Li in haar onderzoek naar de emotionele ontwikkeling van autistische kinderen. Promotie op 10 november 2021.
-
3 October University: ‘Kunstmatige intelligentie is net als seks onder jongeren’
‘Iedereen heeft het erover, iedereen denkt dat de ander er al mee bezig is, maar de werkelijkheid valt nog tegen’, zegt biochemicus Gerard van Westen in zijn 3 October University-lezing in het Van der Werfpark. In de goed gevulde tent krijgt hij de lachers op zijn hand met de stelling: kunstmatige intelligentie…
-
Aanpassen of uitsterven – eigenschappen die planten helpen overleven in kaart gebracht
Promovenda Jianhong Zhou wilde beter begrijpen of en hoe plantensoorten zich aanpassen aan bijvoorbeeld klimaatverandering. Ze ontwikkelde twee databanken waarmee ze analyseerde hoe gemakkelijk of moeilijk planten zich aanpassen aan veranderende omstandigheden. Zhou promoveerde op 4 september.
-
ERC startsubsidie voor onderzoek naar klimaatburgerschap
“Klimaatburgerschap” onderzoekt hoe het aanpassen van de omgeving aan klimaatverandering de manier kan veranderen waarop mensen met elkaar en met bestuur omgaan. Het richt zich op natuurgebaseerde of 'groene' klimaatinfrastructuurprojecten die gebruik maken van natuurlijke entiteiten of processen. Met…
-
‘Literatuur is ons kompas in een turbulente wereld’
Literatuurwetenschap is altijd een moderne discipline, vooral als je het durft te combineren met andere vakgebieden, betoogt Nidesh Lawtoo.
-
Hoe eikenboompjes ons meer leren over het herstel van de duinen
Hoe kunnen we ecosystemen in duinen het beste herstellen? Het project TERRA-Dunes onderzoekt daarvoor de rol van bodemmicroben in de ontwikkeling van natuurlijk duingebied. Het project is nu een nieuwe fase ingegaan: het planten van 412 eikenboompjes gekweekt in verschillende soorten bodems.
-
Website vol videos om jouw labonderwijs te verbeteren
Om studenten beter voor te bereiden op hun laboratoriumonderwijs, heeft een team van onderwijsdeskundigen en studenten van het LACDR interactieve video’s gemaakt. Na de lancering van hun website labprep.video is het materiaal beschikbaar voor iedereen in het hoger onderwijs. Projectleider Marjo de Graauw:…
-
Tropische houtkap heeft grote sociale impact op lokale bevolking
Onderzoek naar de werkelijke impact van houtkap: Inzichten van antropologe Tessa Minter op de Salomonseilanden.
-
Hoe je een oud antibioticum honderd keer krachtiger maakt
Wat zou er gebeuren als je antibioticum dat al 70 jaar bekend is, verbetert met de nieuwste tools uit de moderne chemie? Hoogleraar Biologische chemie Nathaniel Martin nam de proef op de som. Het resultaat? Een antibioticum dat tot wel honderd keer krachtiger is en de groei van sommige antibiotica-resistente…
-
Peuters, apen en Japanners hielpen inzien hoe wij emoties voortbrengen
Een orang-oetan lacht niet gauw hard om een video waarin een soortgenoot dat ook doet. Een peuter doet het meer dan een volwassene, een Japanner weer iets minder. Chris Riddell leerde uit zijn vele experimenten ook dat geduld loont. Hij promoveert 16 september.
-
Minder gezoem heeft effect op ons groen: Steeds minder insect-bestoven planten in Nederland
Nederland verliest plantensoorten die afhankelijk zijn van bestuiving door insecten. Milieuwetenschapper Kaixuan Pan toont dat aan na analyse van 87 jaar aan metingen van meer dan 365.000 locaties. Het nieuws is verontrustend voor onze biodiversiteit en de voedselzekerheid. ‘75% procent van onze gewassen…
-
De voetafdruk van de wereldwijde staalproductie blijft hoog: ‘Het afvangen van CO₂ lost het probleem niet op’
De staalproductie zal waarschijnlijk een groot deel van ons toekomstige koolstofbudget opslokken. Het afvangen van CO₂ bij de productie lost het probleem niet op. Technologieën op basis van hernieuwbare energiebronnen zijn effectiever, maar niet voldoende om netto-nul-uitstoot te bereiken.
-
Onafhankelijkheid van internationale gerechtshoven en tribunalen
Internationale gerechtshoven (ICT’s) zijn financieel afhankelijk van de landen die ze oprichten, wat een risico vormt voor ongewenste staatsinvloed op de juridische rechtsgang. In haar proefschrift onderzoekt Maria Manolescu mechanismen die de rechterlijke onafhankelijkheid waarborgen, zodat rechters…
-
Zeven wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een Vici
Van onderzoek naar sterrenwind tot gebarentaal: maar liefst zeven wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een prestigieuze Vici-beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).
-
In goede banen leiden van afval rond de aarde via het ruimterecht
Steeds drukker is het in populaire banen rond de aarde voor ruimtevaart. Niet alleen met satellieten, vooral met meer afval, wat onveilig is. Zhuang Tian promoveert op de juridische kant van afgedankte ruimte-apparaten. Wie troep veroorzaakt, moet het weer opruimen.
-
Nieuwe ideeën over scheepskanalen zijn nodig voor een duurzame toekomst
Han Meyer, Carola Hein, Paul van de Laar en Sabine Luning pleiten in de huidige crisestijd voor een radicale heroverweging van de vaargeulen. Op 13, 14 en 15 oktober brengt het internationale symposium 150 jaar Nieuwe Waterweg academici, kunstenaars en beleidsmakers samen om te discussiëren over de…
-
Speciale telescoop meet neutrino met hoogste energie ooit
Zelfs met de allermodernste technieken is het bijna niet te zien: een kosmische neutrino. Toch is het wetenschappers gelukt dit deeltje in beeld te brengen met een telescoop op 3450 meter diepte in zee. En dat kan helpen om ons universum beter te begrijpen. Leidse deeltjesfysici werkten mee aan dit…
-
Vreemde materialen met potentieel voor innovatie in technologie en energie
In de voetsporen van hoogleraar Jan Zaanen onderzoekt visiting fellow Louk Rademaker quantumeffecten in zogenaamde vreemde materialen. Onderzoek dat leidt tot nieuwe materialen voor gebruik in nieuwe technologie.
-
De sociale dynamiek achter gendergerelateerd geweld
Van straatintimidatie tot intieme terreur: gendergerelateerd geweld kent vele gezichten. Universitair docent Mischa Dekker onderzocht straatintimidatie in Nederland en Frankrijk en helpt instellingen en organisaties om verandering structureel te verankeren.
-
AI in de werkgroep: ‘Als ik studenten een opdracht geef, surfen ze gelijk naar ChatGPT’
In de rubriek ‘Onderwijsheden’ delen Psychologiedocenten hun belangrijkste inzichten over college geven. Deze maand: Ambra Brizi gebruikt AI om studenten te laten reflecteren en kritischer te leren denken. ‘Wat zijn de beperkingen en wat is de kracht van deze technologie?’
-
Neanderthalers zorgden 125 duizend jaar geleden al voor verandering van ecosystemen
Jagers-verzamelaars zorgden al 125 duizend jaar geleden voor verandering van ecosystemen, dat blijkt uit een interdisciplinaire studie van archeologen van de Universiteit Leiden in samenwerking met andere wetenschappers. Met gebruik van vuur hielden neanderthalers stukken landschap open en hadden daarmee…
-
In de nasleep van een aanslag claimt iedereen iets, behalve de terroristen
Terrorisme is geen succesvolle communicatiestrategie. Na het plegen van een aanslag verschuift de aandacht al snel van de terroristen naar autoriteiten en burgers. Dat betoogt Jeanine de Roy van Zuijdewijn in haar proefschrift: ‘De nasleep: betekenisgeving na terroristische aanslagen in West-Europa’.…
-
Mentale klachten studenten nog aanzienlijk, maar minder dan in coronajaar 2021
Het aantal studenten met angst- en stressklachten daalde iets ten opzichte van 2021. Maar nog altijd heeft ongeveer de helft last van psychische problemen. Het alcoholgebruik blijft onverminderd hoog. Dat blijkt uit de landelijke Monitor Mentale gezondheid en Middelengebruik. Hoe bevordert de Universiteit…
-
Alumna Charlotte Vrendenbarg: ‘Ik krijg energie van studenten’
Charlotte Vrendenbarg is universitair docent intellectueel eigendomsrecht (IE) aan de Universiteit Leiden. Ze is recent beëdigd als rechter-plaatsvervanger bij de rechtbank Den Haag, precies 30 jaar na de installatie van haar moeder als rechter in Breda. ‘In haar voetsporen treden was geen doel op zich,…
-
De samenleving betrekken bij ons onderzoek en onderwijs: hoe staat het ervoor aan de Universiteit Leiden?
Misschien ken je het als citizen science. Of misschien ken je het als volunteer mapping, patient co-researcher, of zelfs community engaged learning. Participatief onderzoek en onderwijs hebben veel verschillende namen, maar welke jij ook kiest: weet dat er veel van dit soort open science gaande is bij…
-
De veiligheid van nanodeeltjes beter inschatten
Hoe veilig zijn de nanodeeltjes in transparante zonnecrème, anti-geursokken en bacterie-werende pleisters? Hoewel er op alle organismen microben zitten, houden de tools die de veiligheid van nanomaterialen inschatten daar nog nauwelijks rekening mee. Die invloed van microben bracht Bregje Brinkmann…
-
Verrassing: geen methaan aan nachtkant exoplaneet WASP-43b
De nachtkant van exoplaneet WASP-43b blijkt, tot verrassing van sterrenkundigen, geen methaan te bevatten. Waarschijnlijk zorgt extreme wind ervoor dat er te weinig tijd is om methaan te vormen. Dat stelt een internationaal team wetenschappers, met Leidse en Amsterdamse inbreng, in Nature Astronomy.…
-
Rubiconbeurs voor grensverleggend onderzoek naar sociale angst
Met een Rubiconbeurs de grens over? Niet in tijden van Covid 19. Toch kon Janna Marie Bas-Hoogendam een groot internationaal onderzoek naar de erfelijke kwetsbaarheid voor sociale angst voortzetten. Met bestaande datasets van kinderen met een terughoudend karakter en een vernieuwende onderzoeksmethode…
-
De dag van Jasper
Jasper Knoester is de decaan van de Faculteit Wiskunde & Natuurwetenschappen. Hoe gaat het met hem, wat doet hij precies en hoe ziet zijn dag eruit? In elke nieuwsbrief geeft Jasper een inkijkje in zijn leven.
-
Interview met Ilya Kokorin: ‘Hup Holland Hup was het verkeerde antwoord’
Promoveren is een moeilijke opgave. Verhuizen naar het buitenland is ook geen sinecure. Promovendus Ilya Kokorin, geboren in een kleine stad in Siberië, ging beide uitdagingen aan. Het werd allemaal nog lastiger dan hij had kunnen vermoeden, en intussen moest hij ook werken aan zijn toekomst na de p…
-
Vrouwen met hartproblemen moeten sneller de juiste diagnose krijgen
Bij vrouwen met hartklachten duurt het vaak langer voordat de juiste diagnose wordt gesteld. In haar Annie Romein-Verschoorlezing vertelt hoogleraar Hester den Ruijter over de invloed van hormonen op het hart en het belang van medisch onderzoek dat zich specifiek richt op de vrouw.
-
College van Bestuur bezoekt Instituut voor Geschiedenis: ‘Geschiedenis helpt het heden begrijpen’
Ieder wetenschappelijk instituut heeft zijn eigen dynamiek. Het College van Bestuur bezoekt instituten om te horen wat er speelt. Op 24 juni gingen ze langs bij het Instituut voor Geschiedenis. ‘Geschiedenis helpt het heden begrijpen, of het nu gaat om familieverhalen, lokale kwesties of wereldpolit…
-
Boek: The Politics of Cybersecurity in the Middle East
Vijf vragen aan James Shires, universitair docent bij ISGA, over zijn nieuwe boek: The Politics of Cybersecurity in the Middle East. Het boek is nu te bestellen.
-
Nieuw model verklaart extreme straalstromen op alle reuzenplaneten
Voor het eerst kan een internationaal team van wetenschappers onder leiding van de Sterrewacht Leiden en SRON de extreme straalstromen die rond de evenaar van alle reuzenplaneten worden waargenomen met één model verklaren.
-
'Autoriteiten moeten beter afstemmen bij beboeting internationale kartels'
Wanneer een internationaal kartel wordt ontmaskerd, worden de partijen vaak door meerdere autoriteiten beboet voor dezelfde gedraging. Daarbij vindt nauwelijks internationale coördinatie plaats. Dat moet en kan anders, stelt promovendus Pieter Huizing in zijn proefschrift dat hij verdedigt op 10 maart…
-
Ontdekking foto van Nederlands-Indische schrijfster Dé-Lilah in Digital Collections
Tot nog toe was van de Indische schrijfster Dé-Lilah, pseudoniem van Lucy van Renesse-Johnston, slechts één foto bekend. Onlangs vonden onderzoekers Rick Honings, Nick Tomberge en Olf Praamstra – verbonden aan het Leiden University Centre for the Arts in Society (LUCAS) – in de Leidse Digital Collections…
-
Zes Erasmus+ ICM-beurzen toegekend voor internationale samenwerking
Zes medewerkers van de Universiteit Leiden ontvangen dit jaar de Erasmus+ International Credit Mobility-beurs voor uitwisselingsprojecten met niet-Europese partneruniversiteiten. Het totale bedrag van zo'n 357.000 euro wordt gebruikt voor de uitvoering van ongeveer 50 internationale mobiliteiten.
-
CvB bezoekt instituten: ‘Onze opleidingen moeten behouden blijven voor Nederland én Europa’
Van mensenrechten in Soedan tot een nieuwe heldencultus in China. Het Instituut voor Privaatrecht en het Institute for Area Studies maakten tijdens het bezoek van de collegeleden hun maatschappelijke relevantie glashelder. Wat speelt hier in het onderwijs en onderzoek?
-
AI & Humanities: ‘Veel potentie is nog onbenut’
De ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie zijn in de afgelopen jaren snel gegaan. In aanloop naar het AI & Humanities-syposium spraken wij met Stephan Raaijmakers, bijzonder hoogleraar Communicatieve AI, over de impact van kunstmatige intelligentie en waarom het iedereens aandacht…
-
Sigrid van Roode: ‘Zãr-sieraden maken wereld van ongeziene Egyptenaren zichtbaar’
Zār-sieraden uit Egypte zijn in het Westen in vele musea en privécollecties te vinden, maar lange tijd was er weinig meer over bekend dan dat ze werden gebruikt in rituelen tegen bezetenheid. Promovenda Sigrid van Roode dook in hun geschiedenis en ontdekte dat de sieraden veel meer waren dan versiering:…
-
Met minuscule monsters meer inzicht in hersenziekten
Marlien van Mever verdiepte zich in de analyse van piepkleine monsters, bijvoorbeeld hersenvocht van transgene muizenmodellen. Ze valideerde methoden die daardoor nu bruikbaar zijn in het onderzoek naar hersenziekten als migraine en epilepsie. Van Mever promoveert 14 juni.
-
Lianen nemen de oerwouden over – en dat is vanuit de ruimte te zien
In tropische bossen heerst een lianenpandemie. Daardoor slaan de bossen steeds minder koolstof op en verliezen zo hun vermogen om klimaatverandering te remmen. Twee recente Leidse studies maken het probleem zichtbaar. ‘We snappen nu waarop lianen op satellietbeelden zichtbaar zijn.’
-
FGGA-onderzoekers winnen EU Horizon-beurs: 760.000 euro naar project over de rechtsstaat
Horizon Europe financiert het ISGA-project ‘NET-ROL: Networks and the Rule of Law: Uncovering Socio-Economic Outcomes’. De financiering bedraagt 3 miljoen euro; 760.000 euro gaat naar ISGA. Onderzoekers Antoaneta Dimitrova en Jaroslaw Kantorowicz richten zich op een belangrijke vraag: ‘Wat als de rechtsstaat…
-
‘Dit mentorgroepje wordt hun nieuwe familie’
Voor heel wat eerstejaars is hun studententijd nu echt begonnen. Dat geldt ook voor de Haagse studenten, die tijdens de HOP-introductieweek in het diepe werden gegooid. We namen een kijkje op een zonnige middag op Landgoed Clingendael.
-
Met twee beurzen hard in de aanval om de hersentumor glioblastoom aan te pakken
Weinig onderzoekers zien heil in onderzoek naar glioblastoom, een ongeneselijke hersentumor. Alexander Kros bracht collega’s bij elkaar die de uitdaging aangaan. Europese onderzoeksfinancier ERC stelde onlangs 10,6 miljoen euro ter beschikking, een jaar eerder stelde NWO 3 miljoen euro beschikbaar.…
-
Wat het DNA in een drol ons verklapt over het dieet van een dier
Stel je voor: je scant een leeuwendrol of een muizenkeutel en je weet precies wat en hoeveel het bijbehorende dier heeft gegeten. Met behulp van nieuwe DNA-technieken is dit steeds beter mogelijk. Promovendus Kevin Groen testte hoe effectief deze technieken al zijn om het dieet van wilde dieren te o…
-
Verwerving zéér vroege Afrika-foto’s van reiziger en fotopionier Alexine Tinne
Ruim 160 jaar geleden was het de Haagse fotopionier en reiziger Alexine Tinne (1835-1869) die het huidige Zuid-Soedan en haar bewoners vastlegde op de gevoelige plaat. Ze behoren tot de aller vroegste foto’s die in het hart van het Afrikaanse continent werden gemaakt.
-
Europese subsidie Ellen de Bruijn: ‘Hormonale schommelingen vrouwen in hersenonderzoek lang genegeerd’
Psycholoog Ellen de Bruijn onderzoekt de effecten van hormonale schommelingen op gedrag en hersenen tijdens de levensloop van vrouwen. Met een ERC Consolidator grant versterkt zij met drie PhD’s en een postdoc haar EEG-onderzoek naar de fases waarin meisjes en vrouwen te maken krijgen met sterke hor…