Op 5, 6 en 7 oktober 2015 wordt bekend wie de Nobelprijzen krijgen voor fysiologie/geneeskunde, natuurkunde en chemie. Wat betekenen de ontdekkingen van de winnaar voor toekomstig onderzoek en voor de maatschappij? Wat voor onderzoek wordt in Leiden gedaan op het betreffende gebied? Leidse wetenschappers…

Zijn Weyldeeltjes de ideale geleiders? Spelen celwandloze cellen een rol in chronische Tuberculose-infecties? Deze vragen willen Carlo Beenakker en Dennis Claessen beantwoorden. Ze ontvingen hiervoor een ENW-KLEIN-subsidie van NWO. Met de beurzen wil NWO vernieuwend, fundamenteel onderzoek stimulere…

Majoranadeeltjes hebben wat minder goede publiciteit achter de rug, nu een publicatie over hun ontdekking in ultrakoude nanodraadjes is teruggetrokken. Maar Leidse natuurkundigen hebben een nieuwe deur geopend naar de detectie van Majorana's in een ander experimenteel systeem: Fu-Kane heterostructuren,…

Jan Melissen, universitair hoofddocent bij ISGA en hoofdredacteur van The Hague Journal of Diplomacy, heeft met zijn team 10.000 euro gekregen uit het fonds ‘Gewaardeerd’. Dit pilotfonds, uitgevoerd door de KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen) wil de interactie tussen wetenschap…

30 juni was de Dag van de Sociale Media. Hierbij presenteren we de populairste twitterende wetenschappers van de Universiteit Leiden én de populairste tweets van de universiteit.

De Nobelprijs voor Natuurkunde 2016 gaat naar David Thouless, Michael Kosterlitz en Duncan Haldane voor theoretische ontdekkingen in het veld van topologische materialen. Haldane werkte een deel van 2008 in Leiden; hij is de 14e Lorentzhoogleraar met een Nobelprijs.

De diepzeetelescoop KM3NeT, al een groot succes, krijgt een flinke upgrade. Met een nieuw soort microfoon voor onder water gaat de telescoop proberen het geluid op te vangen dat neutrino’s maken wanneer ze door de zee razen. De verzamelde gegevens zijn ook interessant voor onderzoek naar het leven in…

Wereldwijd proberen wetenschappers om als eerste een kwantumcomputer te bouwen. Deze computer kan voor een doorbraak zorgen bij het ontdekken van medicijnen en nieuwe materialen. Leidse onderzoekers doen, in nauwe samenwerking met de TU Delft, mee aan de race. Over hun werk staat nu een dossier onli…

In de Nacht van Kunst en Kennis op 14 september, kun je in Leiden op diverse plaatsen terecht voor een shot kunst en kennis. Maar dan is toch al de finale van IG Nobel, die mini-lezinkjes over onderzoek? Inderdaad. Past naadloos in het festival.

Econofysica-autoriteit prof.dr. Rosario Mantegna houdt op 1 april een lezing in Leiden. De natuurkunde, sleutel tot het raadsel van ons ontstaan, kan ook helpen bij het oplossen van complexe financiële, sociale en economische vraagstukken. Het nog jonge vakgebied van de econofysica richt zich daarop…

Ze blinkt niet alleen uit in haar onderzoek, maar ze is ook actief in wetenschapscommunicatie en startte tijdens haar promotie een samenwerking buiten haar eigen vakgebied. Yevheniia Cheipesh heeft van L'Oreal, UNESCO en de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW) de eerste prijs…

Het NS Try Out Festival is het eerste culturele festival op een treinstation! Met meer dan 50 gratis try outs van nieuwe films, muziek, theater en literatuur. Tijdens festival kun je vooral veel zelf proberen. Kom de kunst afkijken van een professor nanotechnology, natuurkunde of sterrenkunde!

Sterrenkundigen hebben uit het gerimpelde radiosignaal van een ontplofte ster afgeleid hoe de supernova-in-wording en zijn begeleidende ster om elkaar heen bewogen. Dat schrijven de Leidse astronoom Simon Portegies Zwart en de Canadese astronoom Almog Yalinewich in een artikel dat is geaccepteerd voor…

Stijve materialen breken gemakkelijker dan flexibele. Deze simpele constatering leidt tot een manier om de breedte van een barst te voorspellen en beheersen. Theoretisch begrip van hoe materialen breken is handig in bijvoorbeeld de productie van auto’s en beeldschermen. Publicatie in PNAS.

Platform Stemmen van Afrika bestaat tien jaar én won de jaarlijkse populariseringsprijs van de Landelijke Onderzoekschool Taalwetenschap (LOT). Hoog tijd voor een praatje met redactieleden Jenneke van der Wal, Maarten Mous en Nina van der Vlugt over het belang van het platform en de plannen voor de…

Onderzoekers die het ‘natuurlijke taalgebruik van sprekers’ willen onderzoeken, staan voor een uitdaging. Zodra deelnemers in de gaten hebben dat ze worden geïnterviewd, maken ze andere taalkeuzes dan ze in het dagelijks leven zouden doen. Universitair docent Paz Gonzalez denkt samen met collega’s hoogleraar…

Hoogleraar Sjef Barbiers verruilt per 1 september zijn baan als wetenschappelijk directeur van het LUCL voor de functie van directeur-bestuurder van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT).

Bij universitair hoofddocent Jenneke van der Wal zat het mee de afgelopen tijd. Na een toegekende Vici- en Una Europa-beurs, mag ze nu ook een Ammodo Science Award in ontvangst nemen. ‘Het is een fijne bevestiging dat ik waardevol werk doe.’

Sterren springen op en neer terwijl ze rond zwarte gaten draaien. Dat voorspelt een theoretisch model ontwikkeld door Leids natuurkundige Satish Kumar Saravanan, op basis van Einsteins relativiteitstheorie. Op 7 juli verdedigt hij zijn proefschrift.

De eerste editie van de Nacht van Kunst en Kennis was met 4.000 bezoekers een groot succes. Publiekstrekkers waren onder anderen Leidse fysici die het publiek verrasten met testjes en prikkelende lezingen.

Een digitale gastles voor middelbare scholieren ontwikkelen. Jan Sleutels was meteen enthousiast toen hem dat werd gevraagd. Het eindresultaat? Samen met zijn collega Maarten Lamers maakte hij de gastles 'Thinking about Artificial Intelligence'.

De quantumcomputer is onderweg, maar is de maatschappij er klaar voor? quantumcomputers hebben de reputatie moeilijk te begrijpen te zijn vanwege hun complexiteit. Dit beperkt het vermogen van de maatschappij om zich toekomstige toepassingen voor te stellen, waardoor er een kloof ontstaat tussen de…

Bent u geïnteresseerd in taal? In de Leiden MOOC ‘Miracles of Language’, laat prof.dr. Marc van Oostendorp cursisten kennis maken met de veelzijdige studie van de talen van de wereld. Analyseer uw moedertaal en leer hoe uw taal lijkt op en verschilt van veel andere talen.

Als meningen zich via internet steeds sneller, verder en efficiënter verspreiden, waarom vinden we dan op den duur niet allemaal hetzelfde? Econofysicus Diego Garlaschelli en collega's publiceerden een verklaring.

Uit onderzoek van neurowetenschapper Bastien Boutonnet en zijn Amerikaanse collega blijkt dat onze hersenen sneller een beeld oproepen na het horen van het woord ‘hond’ dan na het horen van geblaf. Dit is opvallend omdat talige informatie abstracter is dan een geluid en daardoor het deel van de hersenen…

Voor het eerst hebben natuurkundigen het ‘smelten’ in beeld gebracht van elektronen binnen een speciale soort isolator. Het stelt elektronen in staat om vrij te bewegen en verandert de isolator in een metaal of eventueel zelfs een superconductor. Publicatie in Nature Physics.

Leidse natuurkundigen hebben aanwijzingen gevonden voor de Berry-kracht, een tot nu toe niet aangetoonde kracht die mogelijk nanomotortjes kan aandrijven. Nanomotoren worden onder andere ontwikkeld om medicijnen op de juiste plek in het lichaam af te leveren. Publicatie in Beilstein Journal of Nanot…

Wat vragen mensen zich af op social media? Universitair docent Matthijs Westera ontvangt een NWO-beurs om te onderzoeken waarnaar mensen online nieuwsgierig zijn.

De natuurkundigen Carlo Beenakker en Dirk Bouwmeester spraken over kwantumverstrengeling op een mini-symposium van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Zij legden uit dat er een ‘spookachtige’ verstrengeling bestaat tussen elementaire deeltjes, en hoe we daar nuttig gebruik…

Hij heeft wel een antwoord op de vraag wat het kleinste deeltje is. Carlo Beenakker, hoogleraar Theoretische natuurkunde aan de Universiteit Leiden: ‘Dat is een puntdeeltje. Zo’n deeltje is altijd nul. Elektronen zijn puntdeeltjes; ze zijn zo klein dat je ze niet kapot kunt slaan.’ Maar: Beenakker geeft…

Is wetenschappelijk onderzoek wel nuttig? Jorrit Smit beargumenteert dat voor een antwoord op deze vraag niet gekeken moet worden naar bijvoorbeeld vooraanstaande wetenschappers of invloedrijke organisaties, maar naar de plekken waar kennisuitwisseling en co-creatie plaatsvinden. Promotie 6 mei.

Dankzij een succesvolle crowdfundingscampagne wordt er in het najaar een nieuwe module toegevoegd aan de vervolgsessie van de succesvolle Leidse Massive Online Open Course (MOOC) 'the Miracles of Human Language'; an Introduction to Linguistics. Ruim 240 donateurs hebben het doelbedrag van 10.000 euro…

Trillende koolstofmonoxide moleculen die zich binden aan het oppervlakte van een zoutkristal, stoppen binnen enkele milliseconden met bewegen. Wetenschappers hebben nu ontdekt dat dit voornamelijk komt door de emissie van elektromagnetische golven. De rol van de chemische binding met het oppervlakte…

Bij de jaarlijkse Leidse lintjesregen op 24 april in de Hooglandse kerk, vielen ook twee lintjes toe aan medewerkers van de Universiteit Leiden, beiden van de faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen. Het betrof Carlo Beenakker, hoogleraar Theoretische fysica, en Ton Bakker, hoofd Facility Manageme…

Elena Maria Rossi is gefascineerd door zwarte gaten. Haar benoeming tot hoogleraar was een lang gekoesterde wens, mede omdat er zo weinig vrouwelijke hoogleraren zijn in haar vakgebied. ‘Mijn benoeming is ook voor Sterrewacht Leiden een mijlpaal.’

Onderzoek naar taal levert een schat aan informatie over de mens: onze geschiedenis, verklaring van cultuurverschillen tot de manier waarop we leren. De universiteit deelt haar kennis en passie over het onderwerp op nieuwe manieren, via de MOOC ‘Miracles of Human Languages’ en het webdossier Taaldiv…

Claartje Levelt is per 1 september benoemd als Wetenschappelijk Directeur van het LUCL. ‘Juist nu willen we ook nieuwe kansen creëren.’

In een gesprek geef je allerlei informatie aan de luisteraar. Zo kun je aangeven dat je zeker van iets bent, of dat je het via via hebt gehoord. Universitair hoofddocent Jenneke van der Wal krijgt een Vici-beurs om te onderzoeken of de manier waarop mensen dit doen taalafhankelijk is.

Célia Fonseca Guerra heeft samen met haar VU-promovenda Stephanie van der Lubbe quantumchemisch verklaard waarom het guanine-guanine basepaar kortere waterstofbruggen heeft en sterker gebonden is dan het cytosine-cytosine paar. Met haar ontdekking haalde Fonseca Guerra de Front Cover van het blad Chemistry…

Een wisseling van de wacht bij het Instituut voor Wijsbegeerte. Per 1 februari is wetenschappelijk directeur James McAllister opgevolgd door Douglas Berger. We vroegen hem naar zijn plannen.

Vanaf 1 januari 2021 is Lisa Cheng, Hoogleraar Algemene taalwetenschap, de nieuwe Wetenschappelijk Directeur van het Leiden University Centre for Linguistics (LUCL). Ze vertelt ons over het LUCL en hoe ze denkt over haar aankomende functie.

Hoe stel je een vacaturetekst zo op dat zowel mannen als vrouwen zich aangesproken voelen? Zeker in het Frans is die vraag prangend: in die taal heeft elk zelfstandig naamwoord een duidelijk zichtbaar grammaticaal geslacht. Universitair docent Benjamin Storme zocht uit hoe werkgevers daar het best mee…

Joost Frenken, hoogleraar natuurkunde aan de faculteit wiskunde en natuurwetenschappen, is benoemd tot directeur van het nieuwe Advanced Research Center for Nanolithography (ARCNL). De samenwerkende partijen, ASML, FOM, NWO, UvA en VU tekenen vandaag, 7 november 2013, een principeovereenkomst.

Het gedrag van deeltjes in hoge-temperatuur supergeleiders is mogelijk beter te verklaren met de snaartheorie dan met de kwantumtheorie. Fysicus Jan Zaanen stelt dit in een artikel in Nature.

Het afgelopen studiejaar leverde weer aantal mooie politicologische bachelorscripties op. Studenten beten zich vast in boeiende onderwerpen—variërend van Europese solidariteit in de coronacrisis tot de vertegenwoordiging van vrouwen in democratisch gekozen parlementen—en werkten hun eigen onderzoek…

Na vele jaren voorbereiding heeft CERN een baanbrekend nieuw experiment goedgekeurd: de Search for Hidden Particles (SHiP). Alexey Boyarsky was er vanaf het begin bij betrokken. ‘We weten dat er natuurkunde ontbreekt en die willen we vinden.’

Drie Leidse fundamentele onderzoeken binnen de natuurkunde, chemie en medische wetenschap krijgen geld van wetenschapsfinancier NWO. Het gaat om onderzoek naar het magnetisch veld van het heelal, de rol van myeloïde cellen bij kankerimmunotherapie en de evolutie van oereiwitten.

De Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW) heeft de Keetje Hodshon Prijs voor Taalwetenschappen toegekend aan Jurriaan Witteman voor zijn onderzoek naar taalmelodieën, oftewel prosodie. De prijs zal op 16 juni 2017 worden uitgereikt in Haarlem.

Een bepaald soort oliedruppels verandert van vorm bij afkoelen: van bolvormig naar een twintigpuntige icosaëder naar een platte zeshoek. Twee verschillende theorieën konden dit verschijnsel niet helemaal verklaren, maar een Physical Review Letter door Ireth García-Aguilar en Luca Giomi lost het raadsel…

Werkt zwaartekracht hetzelfde als je kijkt naar de grootste schalen in ons universum? Dat gaat de Leidse natuurkundige Alessandra Silvestri onderzoeken met een ERC Consolidator-beurs van 2 miljoen euro. ‘We gaan ervan uit dat het zo is, maar we weten het eigenlijk niet.’