Bestond middeleeuws Europa uitsluitend uit witte mensen? En hoe dacht men in de Middeleeuwen over ras en etniciteit in de Middeleeuwen? In een nieuwe aflevering van de podcast Middeleeuwse Toestanden wordt gekeken naar de mythe van de witte Middeleeuwen.

Op donderdagmiddag 15 mei 2025 organiseert Universitaire Bibliotheken Leiden het symposium ‘De Middeleeuwen als inspiratiebron’. Aanleiding voor dit symposium is de publicatie van het rijk geïllustreerde publieksboek 'Schatten op schrift, 50 manuscripten uit middeleeuws Europa'.

De laatste jaren is er een groeiende belangstelling in de Middeleeuwen – kijk maar naar de populariteit van “medievalist” TV-series als Game of Thrones en Vikings, en de populaire re-enactments van middeleeuwse veldslagen. Aan de Universiteit Leiden houden veel specialisten zich bezig met deze fascinerende…

Joanita Vroom, universitair hoofddocent archeologie, probeert regelmatig met een groepje archeologiestudenten oude recepten uit. 'Je moet echt van knoflook houden.'

Kinderen die laat-prematuur oftewel iets te vroeg geboren zijn - tussen de 34 en 38 weken- of klein zijn voor de duur van de zwangerschap, worden gezien als relatief kwetsbaar. Door deze milde perinatale problemen hebben zij niet alleen een grotere kans op medische problemen, maar ook op cognitieve…

Dit project onderzoekt de rijke taalkundige geschiedenis van de cruciale taalgroepen in Oost-Afrika en omvat een zoektocht naar woorden die wijzen op eerder verloren talen. Deze resultaten, gecombineerd met recent archeologisch en genetisch onderzoek, zullen bijdragen aan een nieuw begrip van de vroege…

In een longitudinale studie onderzochten Adva Eichengreen en collega's hoe aspecten van emotionele intelligentie de ontwikkeling van de geestelijke gezondheid van adolescenten beïnvloeden. Zo identificeerden ze potentiële waarschuwingssignalen en doelen voor interventieprogramma's.

Wat maakte het vroege islamitische rijk zo succesvol en hebben we het verhaal gemist door cruciaal bewijs te negeren? De Arabische veroveringen in de 7e eeuw veranderden de sociaal-politieke configuraties in het Middellandse Zeegebied en Eurazië voorgoed. Toch weten we niet echt hoe de Arabieren erin…

Naar aanleiding van het Nature-artikel over een recent ontdekte kruising tussen een Neandertaler en Denisova werd Wil Roebroeks op 23 augustus 2018 geïnterviewd op het NOS radio 1 journaal.

Op 3 september won Thijs Porck MPhil, docent Oudengels bij de opleiding Engelse taal en cultuur, de Geesteswetenschappen Onderwijsprijs – de facultaire prijs voor de beste docent van het jaar. Hij vindt het vooral erg leuk dat de nominatie vanuit studenten komt. “Ze waarderen blijkbaar wat je doet en…

Bijna 250 mensen zijn ondanks het vroege tijdstip en de regen naar de oude Leidse Sterrenwacht gekomen om de Venusovergang waar te nemen. Gelukkig was deze via het internet prima te zien. Frans Snik en Ignas Snellen gaven uitleg. Een team van Leidse promovendi gaf rondleidingen langs de telescopen.

Het televisieprogramma Vroege Vogels bracht onlangs een bezoek aan Leiden. In de aflevering staat de stadsnatuur centraal, van stoepplantjes tot slimme meerkoeten die plastic gebruiken als nestmateriaal.

In digitale archieven liggen ongelooflijk veel archeologische rapporten opgeslagen. Wie daar informatie in wil zoeken, moet dat vaak handmatig doen. En dat is echt monnikenwerk. Archeoloog Alex Brandsen heeft nu met deep learning, een vorm van kunstmatige intelligentie, een zoekmachine ontwikkeld die…

Nieuw gemaakte diepe en zeer scherpe beelden van het vroege heelal laten zien dat er een sterk verband bestaat tussen het stervormingstempo in jonge sterrenstelsels en hun totale massa aan sterren. Leidse wetenschappers werkten mee aan het onderzoek.

Ons beeld van middeleeuwse steden is dat ze smerig en onhygiënisch waren. Het onderzoek van archeoloog Roos van Oosten wijst echter uit dat een simpel systeem van beerputten voor een relatief goede hygiëne zorgde. In een lang artikel op de website Archaeology.org wordt Roos van Oosten gevolgd tijdens…

Lezing

Niet alleen mannelijke vogels zingen, ook vrouwtjes fluiten een aardige partij mee. Op zondag 8 april vertelde Katharina Riebel bij Vroege Vogels over haar onderzoek naar vrouwelijke vogelzang.

Studenten Annemarijn Zoontjes & Martijn Juch waren samen met hun begeleider, docent Marc Argeloo te gast bij het radioprogramma Vroege Vogels. Daar vertelden ze over het vak ‘Memory and the Environment’.

Boeren zijn vaak neergezet als passieve ontvangers van goederen in de vroege Middeleeuwen: ze speelden zelf nauwelijks een rol in de macro-economie. De elite zouden daarentegen een belangrijke rol spelen in the regionale en internationale uitwisselingsnetwerken. Niet is minder waar, concludeerde Wim…

Een goud- en zilverschat van munten en sieraden uit de vroege Middeleeuwen is opgedoken in Twente. Waarschijnlijk werden de kostbaarheden bewust achtergelaten. De Volkskrant interviewde archeoloog Frans Theuws over deze unieke vondst.

Watervlooien en lantaarntjes hebben in de natuur veel meer last van gewasbeschermingsmiddelen dan in het lab. Deze testresultaten uit het Levend Lab presenteerden Henrik Barmentlo en Martina Vijver in radioprogramma Vroege Vogels.

Leidse biologiepromovendus Kevin Groen en zijn eeneiige tweelingbroer (én biologiestudent) Marvin Groen zijn vanaf dinsdag 5 september beide te zien in een nieuwe rubriek bij Vroege Vogels TV op NPO 2 (19:20).

In de 19e eeuw eigenden verschillende Europese landen zich Oudengelse gedichten toe als hun erfgoed. Dit onderzoek laat zien hoe die internationale belangstelling de basis legde voor de Oudengelse studies.

Kan artificiële intelligentie (AI) helpen om subtiele veranderingen in de gewrichten op te merken op MRI-beelden van patiënten met reumatoïde artritis? Die vraag gaan Leidse wetenschappers beantwoorden dankzij een subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Een internationaal team van astronomen uit Leiden en de VS heeft voor de eerste keer de snelheid kunnen meten van sterren in een sterrenstelsel op een afstand van 11 miljard lichtjaar. De sterren blijken met ongeveer 1.5 miljoen km/uur bijna tweemaal zo snel door de ruimte te bewegen als de zon in ons…

Had niet alleen de pest, maar óók malaria een grote impact op het leven in Vlaardingen in de middeleeuwen? Osteoarcheoloog Dr. Rachel Schats promoveerde in 2016 op verschillende skeletcollecties uit voornamelijk waterrijke en in het westen gelegen gebieden. Toen al vond ze bijzonder veel aanwijzingen…

Onderzoekers uit Wageningen en Leiden hebben een rijstveld aangelegd in de polder bij Oud Ade. Met het experiment willen ze nagaan of rijst een duurzaam alternatief is voor de traditionele Nederlandse Landbouw. Vroege Vogels-redacteur Jesper Buursink ging een kijkje nemen op het Polderlab.

Radioprogramma Vroege Vogels was erbij toen onderzoekers Maarten Schrama en Krijn Trimbos met veertig studenten de polder ingingen. Van regenworm tot eendenkroos, de studenten brengen alles in kaart. Deze nulmetingen zijn de start van een tienjarig onderzoek in Polderlab Vrouwe Venne bij Oud Ade.

Van het feministisch tijdschrift Seito tot een kleurige houtblokdruk van een treurende zuster. Moderne Japanse prentkunst is poëzie zonder woorden. Daphne van der Molen, promovendus moderne Japanse literatuur, vertelt je er alles over.

De basiliek van Sint-Servatius in Maastricht is de oudste kerk van Nederland. Al in de zesde eeuw na Christus wordt hier een gebedshuis gebouwd. Het monument, zijn omgeving en de archeologische ondergrond zijn een belangrijke bron voor de kennis van middeleeuws en vroeg-Christelijk Nederland, maar ook…

De film ‘The Dig’ gaat over de bijzondere opgravingen van Sutton Hoo (een landgoed in Engeland) in 1939. Tijdens deze opgravingen vindt de opgraver een schip van 27 meter lang en dat is volgens Thijs Porck heel uniek.

Rond alle vroege sterrenstelsels bevinden zich gigantische halo's van licht dat maar moeilijk kan ontsnappen. Dat ontdekte een team astronomen onder leiding van Jorryt Matthee van de Universiteit Leiden en David Sobral van de University of Lancaster.

Onlangs werd bekend dat archeologen van de Universiteit Leiden bij opgravingen in Oegstgeest een zeer zeldzame zilveren schaal uit de eerste helft van de zevende eeuw hebben gevonden. Thijs Porck, docentpromovendus Oudengelse taal en cultuur, werpt een blik op deze vondst vanuit literair-historisch…

Kennis van erfgoed leidt tot inzicht in identiteit en het waarderen van diversiteit.

Binnen de opleiding Italiaanse taal en cultuur richt je je op vier vakgebieden. Je verdiept je in taalvaardigheid, letterkunde, taalkunde en cultuurkunde. Tegelijkertijd leer je bij de intensieve taalvaardigheidsvakken de taal op hoog niveau beheersen.

De opkomst, verbreiding en neergang van de beerput in stedelijke context

Van Perzië en Arabië tot in Noord-Afrika: al in de negentiende eeuw waren er Nederlanders die zelf de camera hanteerden in verschillende regio’s van het Midden-Oosten.

Behalve de padden, gaan ook salamanders aan de wandel als het kwik enigszins stijgt. De salamanders leggen een afstand van tientallen tot honderden meters af naar het water waar ze zich voortplanten. Evolutionair bioloog Manon de Visser vertelt erover in Vroege Vogels, tijdens de uitzending van 9 fe…