Het Europese ruimtevaartagentschap (ESA) heeft een tussentijdse data release gepubliceerd van Gaia, de ruimtetelescoop die de Melkweg in 3D in kaart brengt. De eerste wetenschappelijke artikelen die vandaag zijn gepubliceerd onthullen een half miljoen sterren in de bolvormige sterrenhoop Omega Centauri,…

Veel farmaceutische bedrijven stoten hun eigen lab af en gaan nauwer samenwerken met universiteiten en start-ups van wetenschappers. Hoogleraar Science based business Simcha Jong onderzoekt onder andere op het Leiden Bio Science Park (LBSP) hoe wetenschappelijke ideeën uitmonden in nieuwe medicijne…

Hoe evolueerden emoties bij mensen en mensapen? Hoeveel gevangenistijd compenseert het leed van slachtoffers? In de Nacht van Ontdekkingen op zaterdag 15 september geven wetenschappers als psycholoog Evy van Berlo en strafrechtdeskundige Pauline Schuyt flitscolleges met ‘tijd ’als invalshoek.

Van ooit omstreden wetenschappelijke werken en historische bijbels tot persoonlijke boodschappenbriefjes en kledingnota’s. De 17e-eeuwse Bibliotheca Thysiana en het archief van verzamelaar Johannes Thysius onthullen het intellectuele én alledaagse leven van zijn tijd. Een nieuwe digitale inventaris…

In tropische bossen heerst een lianenpandemie. Daardoor slaan de bossen steeds minder koolstof op en verliezen zo hun vermogen om klimaatverandering te remmen. Twee recente Leidse studies maken het probleem zichtbaar. ‘We snappen nu waarop lianen op satellietbeelden zichtbaar zijn.’

Leidse en Eindhovense scheikundigen hebben na decennia de discussie beëindigd over het juiste model voor de eenvoudigste chemische reactie in heterogene katalyse, die essentieel is voor brandstofcellen. Met behulp van een uniek gekromd platinaoppervlak toonden de Leidse Ludo Juurlink, zijn promovendus…

Een vasthoudende postdoc-onderzoeker haalde hoogleraar Marc Koper over om onderzoek te doen naar de zuurstofreductie-reactie. In Kopers ogen was daar weinig interessants te halen. Maar prompt ontdekten ze een heel nieuwe manier om brandstofcellen op waterstof en zuurstof te verbeteren. Hun artikel verscheen…

Meerdere consortia waarin de Universiteit Leiden is vertegenwoordigd krijgen financiering vanuit de Nationale Wetenschapsagenda. Van vijf van deze consortia is Leiden de coördinator. Deze vijf kregen in totaal bijna 24 miljoen euro aan subsidie. Het gaat om interdisciplinaire projecten waarmee wetenschappelijke…

Wetenschappers braken zich al lang het hoofd waarom het makkelijker is waterstof uit water te maken in een zuur dan in een basisch milieu. Marc Koper komt nu met een verklaring: de oorzaak is het elektrische veld aan het katalysatoroppervlak dat groter is in een basisch milieu, schrijft hij in een artikel…

Hoe meer onderzoeksgegevens we bundelen, hoe beter we nieuwe behandelingen voor kanker kunnen vinden. Maar hoe zorgen we dat patiëntgegevens veilig blijven als we ze delen? Leidse onderzoekers gaan deze uitdaging aan in een groot Europees project.

Een evolutionaire ‘valkuil’ die kam- en marmersalamanders al 25 miljoen jaar achtervolgt: Leidse onderzoekers ontrafelden een mysterieuze DNA-fout die eigenlijk niet zou moeten kunnen ontstaan, maar tóch blijft bestaan. Hoe kan dat? Promovendus James France vond nieuwe aanwijzingen.

Een jaar lang staat Leiden in het teken van Azië met talloze Aziatische evenementen, conferenties, tentoonstellingen en concerten. Aanleiding is de nieuwe Asian Library van de Universiteit Leiden. Kom lezen, kijken, luisteren, proeven of dansen zoals ze dat doen in Bollywood of Indonesië.

Toen Jeanette Wagenaar als elfjarige De amulet van Simone van der Vlugt las, besloot ze dat zij ooit ook een historische roman wilde schrijven. Dertig jaar later is er Gooilust, over Louise Blaauw-Six.

Stel dat wij kunnen wat groene planten kunnen: fotosynthese. Dan zouden we onze enorme energiebehoefte kunnen stillen met diepgroene waterstof en klimaatneutrale biodiesel. De afgelopen decennia werkten wetenschappers er volop aan. Chemicus Chengyu Liu promoveert 8 juni op weer een stap die kunstmatige…

Menzo Havenga, CEO van Batavia Biosciences op het Leiden Bio Science Park (LBSP), heeft een stokpaardje: de zogenoemde “Clinical Development Board”. Die moet ervoor zorgen dat onderzoek met hoge impact resulteert in hoogwaardige producten die uiteindelijk bij de patiënt terechtkomen.

De gemeente Oss is een begrip in de wereld van de Nederlandse archeologie. Al vijftig jaar lang leggen Leidse archeologen, in samenwerking met inwoners van Oss, de geschiedenis van de gemeente bloot. 2024 is het archeologische jaar van Oss! In een reeks interviews blikken we terug op vijftig jaar samenwerking…

Zes wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een ERC Starting Grant. Met deze subsidie van gemiddeld 1,5 miljoen euro kunnen onderzoekers hun eigen project lanceren, een eigen onderzoeksteam vormen en hun beste ideeën uitvoeren.

Een nieuw AI-model kan straks het risico op infecties bij pas geopereerde patiënten voorspellen. Zorgverleners kunnen hierdoor tijdig maatregelen nemen en complicaties eerder opsporen.

Hoe gaan we om met erfgoed uit de koloniale tijd? En hoe toegankelijk en digitaal zijn de collecties? Demissionair staatssecretaris Fleur Gräper sprak op 25 januari in de Leidse Universiteitsbibliotheek met onderzoekers en erfgoedspecialisten over de rol van erfgoed voor de samenleving.

Een organ-on-a-chip is een miniscuul weefseltje dat is gekweekt op een chip en dezelfde eigenschappen heeft als het orgaan als in het menselijk lichaam. Paul Vulto is Leids alumnus, onderzoeker en CEO bij Mimetas. Dit biotechbedrijf op het Leiden Bio Science Park houdt zich bezig met deze volgende generatie…

De particuliere verzamelaars John Steegh en Harrie Teunissen uit Dordrecht hebben hun gehele collectie landkaarten, plattegronden en atlassen geschonken aan de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL). Het betreft een verzameling van circa 17.000 losse kaartbladen en ongeveer 2.300 atlassen en reisgidsen…

UNESCO heeft een internationale set van vijftien manuscripten over de eerste reis rond de wereld van Ferdinand Magellaan en de drie Hikayat Aceh manuscripten erkend als werelderfgoed. De manuscripten zijn ingeschreven in het mondiale UNESCO Memory of the World Register. Deze lijst bevat documentair…

De Universitaire Bibliotheken Leiden heeft een uitzonderlijke schenking van twee vijftiende-eeuwse gebedenboeken ontvangen. Behalve een Nederlandstalig getijdenboek uit Zwolle omvat de schenking ook een Latijns psalter. De fraai verluchte handschriften zijn een schenking van het echtpaar Margriet Gosker…

Universiteit Leiden is partner in een nieuw Europees platform van bedrijven en onderzoeksinstellingen dat de basis gaat leggen voor nieuwe geneesmiddelen. Een enorme gemeenschappelijke ‘bibliotheek’ van bestaande en nog te ontwikkelen chemische verbindingen met maximaal 500.000 moleculen zal ongekende…

Het ‘zwaard van Ommerschans’ uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden behoort tot een groep van zeldzame ‘reuzenzwaarden’ uit de bronstijd (1000-800 v.Chr.). De in totaal zes zwaarden zijn de afgelopen jaren intensief onderzocht door een internationaal team van wetenschappers van onder meer…

Onderzoekers van de Universiteit Leiden, Delft en Oxford’s Bodleian Libraries hebben met nieuwe technieken verborgen details uit een uiterst zeldzame Mixteekse Codex, weten te ontrafelen. De codex stamt uit 1560, voor de Europese kolonisatie van Mexico

Charlotte Vrendenbarg is universitair docent intellectueel eigendomsrecht (IE) aan de Universiteit Leiden. Ze is recent beëdigd als rechter-plaatsvervanger bij de rechtbank Den Haag, precies 30 jaar na de installatie van haar moeder als rechter in Breda. ‘In haar voetsporen treden was geen doel op zich,…

We moeten afrekenen met het arrogante idee dat de huidige moderne mens superieur is ten opzichte van vroegere mensensoorten. We zijn wie we zijn mede dankzij al die eerdere voorgangers zoals neanderthalers. Dat stelt Marie Soressi, hoogleraar Hominin Diversity Archaelogy, in haar oratie op 23 mei.

De expositie Pilgrims naar Amerika in Museum De Lakenhal zet aan tot reflectie. Hoe ver kun je gaan in de zoektocht naar vrijheid? Er wordt ook ingezoomd op de relatie met de universiteit en welke kennis de Pilgrims meenamen uit Leiden.

Eiwitten uit het Golgi-complex van de cel op een gecontroleerde manier vernietigen. Dat is de focus van het baanbrekende onderzoek van chemicus Marta Artola. Door een nieuwe technologie te ontwikkelen gericht op specifieke eiwitten in het Golgi-complex, wil Artola nieuwe mogelijkheden voor medicijnontwikkeling…

Universiteit Leiden is partner in een nieuw Europees platform van bedrijven en onderzoeksinstellingen dat de basis gaat leggen voor nieuwe geneesmiddelen. Een enorme gemeenschappelijke ‘bibliotheek’ van bestaande en nog te ontwikkelen chemische verbindingen met maximaal 500.000 moleculen zal ongekende…

Al tijdens hun bacheloropleiding krijgen studenten Biofarmaceutische wetenschappen uitdagende projecten voorgeschoteld. Een daarvan is de Bachelor Onderzoeksopdracht (BOO): voor veel studenten hun eerste echte ervaring met wetenschappelijk onderzoek. Dat betekent: veel verantwoordelijkheid, mislukkingen,…

Op een veiling in Hongkong heeft de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) een bijzonder Chinees manuscript kunnen verwerven. Het betreft een keizerlijk edict (gedateerd 1582) uit de Ming-Dynastie, afkomstig uit de voormalige collectie van de bekende sinoloog en detectiveschrijver Robert van Gulik.…

Georgië, Oekraïne, Palestina, Tunesië, Indonesië, Singapore, Australië, Ethiopië, Tanzania, Nigeria, Suriname en Brazilië: de Universiteit Leiden heeft maar liefst twaalf Europese uitwisselingssubsidies gekregen. En dat is goed nieuws voor studenten, docenten en onderzoekers in binnen- én buitenland…

De onderzoeksgroep van Leids chemicus Marc Koper heeft een katalysator ontdekt die de productie van chloorgas tijdens de elektrolyse van zout water minimaliseert. De uitvinding kan de directe productie van waterstof uit zeewater mogelijk maken. Het artikel is gepubliceerd in de Journal of the American…

“Hoe meer het reguliere bankwezen wordt gereguleerd, des te groter zal het schaduwbankwezen worden.”

De een ontrafelt het ontstaan van de grootste zwarte gaten in het universum, de ander onderzoekt de invloed van sterrenwind op de atmosfeer van exoplaneten. Zowel Elena Maria Rossi als Aline Vidotto ontvangen een Vici-beurs voor hun onderzoek naar de mysteries van het heelal. ‘Ik heb nog geen idee hoe…

Astronomen van onder meer SRON en de Sterrewacht Leiden hebben met ESA’s ruimtetelescoop XMM-Newton gas gevonden dat één van de puzzelstukjes vormt om de totale hoeveelheid ‘normale’ materie in het heelal in kaart te brengen. Het onderzoek wordt 21 juni gepubliceerd in Nature.

Zeven Leidse hoogleraren zijn benoemd tot lid van De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). De installatie van de in totaal drieëntwintig nieuwe leden vindt plaats op maandag 13 september.

Voor Harry Flore, voorzitter van de ondernemersvereniging en CEO bij Hal Allergy, kent het Leiden Bio Science Park (LBSP) geen geheimen. Maar hij kan zich goed voorstellen dat het park voor sommige medewerkers en studenten van de universiteit nog onbekend terrein is. ‘Ik juich samenwerking op alle fronten…

Drie wetenschappers van het LION hebben een Marie Curie-subsidie gekregen voor hun onderzoek. Susanne Fenz en Stefan Semrau komen de Biofysicagroep van Thomas Smidt versterken. Peter Zijlstra gaat aan de slag bij onderzoeksgroep Moleculaire Nano-optica en Spins van Michel Orrit.

Eind maart lanceerde het Voice of the Child-project drie films over kinderzittingen in Europese familierechtbanken. De films ondersteunen trainingen voor rechters in kindvriendelijke rechtspraak. Onderzoekers van de Universiteit Leiden ontwikkelden hiervoor een trainingshandleiding.

Tentoonstelling

Toen Christian Blank zijn allereerste ontdekking deed was de immuuntherapie, het onderzoeksgebied van deze internist, het sufferdje van het kankeronderzoek. Nu, ruim twintig jaar later, is Blank benoemd tot bijzonder hoogleraar Interne Geneeskunde voor zijn klinisch onderzoek naar immunotherapie. Oratie…

Tijdens haar werk voor de Europese Unie zag Sophie Vériter hoe jongeren in landen als Oekraïne en Moldavië werden blootgesteld aan Russische propaganda. Na het in kaart brengen van het EU-beleid rond desinformatie, pleit de promovendus er nu voor om de aanpak te herzien.

Tijdens een symposium ter ere van zijn 60ste verjaardag ontving statisticus Aad van der Vaart de koninklijke onderscheiding Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Collega’s vertellen over zijn betekenis voor de statistiek en over hoe zij hem leerden kennen. ‘De samenwerking met Aad hoort tot de…

Studenten flaneren al lang niet meer over het Rapenburg met een doezamand aan de arm en het studententype 'aflegger' moeten we ook even opzoeken, maar veel in Leiden studententstad bleef ook hetzelfde. Sommige Leidse studenten ontpopten zich tijdens of na hun studententijd als ware auteurs. Hun werk…

Data science en statistiek zijn nauw met elkaar verbonden, zegt Spinozawinnaar en hoogleraar Stochastiek Aad van der Vaart. We praten met hem over de big data-hype, genoomonderzoek en samenwerking met andere vakgebieden. ‘Statistiek helpt overal waar data niet perfect is.’

Een pil tegen kanker, het liefst zonder zware bijwerkingen. Dat zouden we allemaal wel willen. Is het een kwestie van tijd voor zo’n pil er komt? We legden deze vraag voor aan drie Leidse wetenschappers en vroegen hoe zij zelf bijdragen aan nieuwe behandelingen tegen kanker.

Een delegatie met rector Carel Stolker bezoekt eind juni Indonesië. Aanleiding is het 50-jarig bestaan van het ‘Leidse’ instituut KITLV-Jakarta. Wat doet dit instituut, en waarom is Indonesië een belangrijk land voor de universiteit?