Subsidies voor kankeronderzoek, spin-off Omivera en meer
Onderzoekers van de faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen werken elke dag aan fundamentele vragen over de wereld om ons heen en aan oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen. Hiervoor ontvangen zij subsidies, prijzen of andere onderscheidingen. Wij zetten hen in de schijnwerpers.
Ákos Kovács onderwijsdirecteur van IBL
Ákos Kovács is benoemd tot onderwijsdirecteur van het Instituut Biologie Leiden (IBL). Hij volgt Dennis Claessen op. Kovács is aangesteld per 1 september 2026 voor een periode van vier jaar.
Vier Veni-subsidies voor FWN-onderzoekers
Kan AI helpen om quantumfysica beter te begrijpen? En kunnen we plastic afval omzetten in bruikbare grondstoffen? Dat zijn twee van de vier projecten die op onze faculteit een Veni-subsidie hebben gekregen. In totaal hebben 19 Leidse wetenschappers een Veni gekregen.
Quantumfysica beter begrijpen met AI
Anna Dawid-Lekowska gaat onderzoeken hoe explainable AI wetenschappers kan helpen om de quantumfysica beter te begrijpen. Door AI te combineren met zeer goed controleerbare quantumexperimenten hoopt ze nieuwe quantumverschijnselen en het natuurkundige principe daarachter te ontdekken.
Betrouwbare controles van software en AI
Emily Yu werkt aan manieren om controles van software, hardware en AI-systemen betrouwbaarder te maken. Ze ontwikkelt technieken waarmee computers zelf kunnen aantonen dat een systeem correct werkt. Zo kunnen andere onderzoekers die controles eenvoudig nakijken en bevestigen.
Onderzoek naar het ontstaan van leven
Karina Nakashima onderzoekt protocellen: eenvoudige chemische structuren die worden gezien als voorlopers van levende cellen. Ze bestudeert hoe deze structuren kunnen bewegen en delen. Daarmee wil ze beter begrijpen hoe leven miljarden jaren geleden op aarde kan zijn ontstaan.
Van plastic afval naar nieuwe grondstoffen
Felix de Zwart onderzoekt hoe plastic afval een tweede leven kan krijgen. Hij ontwikkelt speciale stoffen die gesmolten plastic kunnen afbreken tot bruikbare grondstoffen. Die kunnen vervolgens worden gebruikt voor nieuwe producten, zoals schoonmaakmiddelen.
Extra investering voor spin-off Omivera
De Leidse spin-off Omivera heeft een NWO Take-off Phase 2-subsidie van € 450.000 ontvangen voor de verdere ontwikkeling van de CellEKT®-technologie. Deze technologie helpt onderzoekers vast te stellen of nieuwe medicijnen hun doelwit daadwerkelijk bereiken en beïnvloeden in levende cellen. Dat is vooral belangrijk bij de ontwikkeling van zogenoemde kinase-remmers, een veelgebruikte categorie geneesmiddelen waaronder diverse kankermedicijnen vallen.
Met CellEKT kunnen onderzoekers beter bepalen welke dosering nodig is, ongewenste bijwerkingen beperken en achterhalen waarom een medicijn wel of niet werkt.
Vanuit Universiteit Leiden zijn Zoë Vogelaar, Anthe Janssen en Joel Ruëgger betrokken. De technologie is ontwikkeld in het lab van de Leidse hoogleraar Mario van der Stelt.
KiKa-beurs voor onderzoek Marta Fiocco
Wiskundige Marta Fiocco krijgt voor een nieuw project een beurs van Stichting Kinderen Kankervrij (KiKa) van € 649.134. Samen met onderzoekers van het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie en het UMC Utrecht/Wilhelmina Kinderziekenhuis gaat ze onderzoek doen naar ademhalingsondersteuning bij kinderen met kanker.
Kinderen met kanker lopen een verhoogd risico op ernstige longproblemen. Steeds vaker gebruiken artsen bij deze kinderen een zuurstofbril of beademingsmasker. Soms helpt dit, maar niet altijd. Te lang wachten met overstappen op zwaardere beademing kan gevaarlijk zijn, maar te snel overstappen brengt ook risico’s met zich mee. Momenteel weten artsen nog onvoldoende wanneer ze welke vorm van ademhalingsondersteuning moeten inzetten. Het team van onderzoekers gaat een voorspellend model maken dat artsen helpt om op het juiste moment de juiste keuze te maken.
Laura Bosmans ontvangt de Dekkerbeurs van de Hartstichting
Welke rol spelen dendritische cellen bij aderverkalking? Dat gaat Laura Bosmans onderzoeken met de prestigieuze Dekkerbeurs van de Hartstichting. Met deze persoonlijke subsidie van ruim € 350.000 kan zij een zelfstandige onderzoekslijn opzetten naar de rol van dendritische cellen bij aderverkalking (atherosclerose).
Deze afweercellen spelen een centrale rol in de ontstekingsprocessen die bijdragen aan hart- en vaatziekten. Het onderzoek richt zich op het identificeren van de specifieke dendritische celpopulaties die de ontwikkeling van atherosclerose stimuleren en op het vinden van nieuwe aangrijpingspunten voor toekomstige behandelingen. Deze inzichten kunnen uiteindelijk bijdragen aan het verminderen van vaatontstekingen en het voorkomen van hartaanvallen en beroertes.
Sebastian Pomplun ontvangt Klaus Grohe Young Scientist Award
Het ‘onbehandelbare’ toch behandelen. Dat probeert Sebastian Pomplun met zijn onderzoek te bereiken. Nu heeft hij de Klaus Grohe Young Scientist Award 2026 gekregen voor zijn innovatieve onderzoek naar nieuwe kankermedicijnen. Met zijn onderzoeksgroep aan de Universiteit Leiden en het Oncode Institute ontwikkelt hij nieuwe strategieën om kankerverwekkende eiwitten, die met bestaande medicijnen moeilijk te bereiken zijn, toch behandelbaar te maken. De prijs wordt eens per twee jaar uitgereikt aan veelbelovende jonge onderzoekers in de medicinale chemie en gaat gepaard met € 25.000 aan onderzoeksgeld.
Mimetas overgenomen door Bruker Corporation
Mimetas, een spin-off uit de onderzoeksgroep van Thomas Hankemeier wordt overgenomen door Bruker Corporation. Het bedrijf neemt een meerderheidsbelang in Mimetas. De in 2013 opgerichte spin-off van de Universiteit Leiden behoort tot de wereldtop in organ-on-a-chip-technologie.
KWF financiert kankeronderzoek Sebastian Pomplun
En nog een grote subsidie voor Sebastian Pomplun. Hij ontvangt ruim een miljoen euro van KWF voor zijn onderzoek naar een specifiek type borst- en eierstokkanker. Vrouwen met een erfelijke BRCA1-mutatie hebben een verhoogd risico op borst- en eierstokkanker. Dit type tumor is afhankelijk van het eiwit EXO1 om te overleven. Dankzij deze KWF-subsidie onderzoekt Sebastian Pomplun met geneticus Sylvie Noordermeer nieuwe remmers om dit eiwit uit te schakelen.