Lezing

Wanneer ontdekte de mens het vuur? De zoektocht naar het antwoord op die vraag slaat steeds creatievere paden in. De nieuwste inzichten liggen niet verscholen in archeologische resten, maar in menselijk dna. De Volkskrant interviewde Wil Roebroeks over de meest recente ontwikkelingen.

De vroegmiddeleeuwse bevolking van Europa was niet zo simpel als het cliché wil. In een graf bij Nijmegen lagen bijvoorbeeld kralen die duizenden kilometers ver weg gemaakt zijn. Volgens archeoloog Frans Theuws hadden de mensen 'een veel wijdere sociale horizon' dan gedacht.

Kijk Magazine besteedde aandacht aan recent onderzoek waarin gemeld werd dat de vroege mens een concurrentiestrijd voerde met reuzenhyena’s om kadavers. Leids archeoloog Gerrit Dusseldorp duidt de resultaten en zet deze in perspectief.

Hij is met emeritaat maar nog altijd volop bezig met archeologie. Aan het NRC vertelde Wil Roebroeks over zijn meest bijzondere opgraving, moderniteit en toekomstplannen.

Studenten Annemarijn Zoontjes & Martijn Juch waren samen met hun begeleider, docent Marc Argeloo te gast bij het radioprogramma Vroege Vogels. Daar vertelden ze over het vak ‘Memory and the Environment’.

Bij het boerenleven in de vroege Middeleeuwen denk je al snel aan hard werk en relatieve armoede. Toch worden er bij archeologische opgravingen van boerennederzettingen vaak luxe gouden en zilveren objecten gevonden. Hoe zit dat? Professor Frans Theuws vertelt erover in de nieuwste aflevering van de…

Radioprogramma Vroege Vogels was erbij toen onderzoekers Maarten Schrama en Krijn Trimbos met veertig studenten de polder ingingen. Van regenworm tot eendenkroos, de studenten brengen alles in kaart. Deze nulmetingen zijn de start van een tienjarig onderzoek in Polderlab Vrouwe Venne bij Oud Ade.

Onderzoekers uit Wageningen en Leiden hebben een rijstveld aangelegd in de polder bij Oud Ade. Met het experiment willen ze nagaan of rijst een duurzaam alternatief is voor de traditionele Nederlandse Landbouw. Vroege Vogels-redacteur Jesper Buursink ging een kijkje nemen op het Polderlab.

Van het feministisch tijdschrift Seito tot een kleurige houtblokdruk van een treurende zuster. Moderne Japanse prentkunst is poëzie zonder woorden. Daphne van der Molen, promovendus moderne Japanse literatuur, vertelt je er alles over.

Met behulp van het JEDI fonds ging Fatima al Moufridji samen met een docent op zoek naar culturele contacten tussen vroegmiddeleeuws Engeland, Noord Afrika en het Midden-Oosten. Samen maakten ze vier kennisclips die nu te zien zijn op YouTube.

Archeoloog Nathalie Brusgaard ontving dit jaar 1,5 miljoen euro van de Europese Onderzoeksraad voor onderzoek naar de band tussen vroege boeren en wilde dieren. Ook na de landbouwrevolutie, zo’n zesduizend jaar geleden, bleven mensen jagen en gebruikmaken van materialen van dieren als herten.

Dr. Nathalie Brusgaard is te horen in een interview met Radio 1 waarin zij verteld over bevers in de Nederlandse prehistorie.

Van Perzië en Arabië tot in Noord-Afrika: al in de negentiende eeuw waren er Nederlanders die zelf de camera hanteerden in verschillende regio’s van het Midden-Oosten.

Een internationaal team van onderzoekers, heeft de genetische geschiedenis van onze vroegste modern menselijke voorouders herschreven. Door gebruik te maken van de grootste dataset tot nu toe van genetisch materiaal van Europese prehistorische jager-verzamelaars (356 individuen) tussen 35.000 en 5000…

De NTR, EO, KRO-NCRV, BNNVARA en het Caribisch Netwerk nemen ieder één nacht voor hun rekening. Jonge makers verzorgen vernieuwende nachtradio met scherpe en persoonlijke verhalen over onderwerpen die raken en aanzetten tot nadenken. De programma’s kenmerken zich door een onvoorspelbare en kwetsbare…

Ontdek het baanbrekende werk van Ida Frye in autismeonderzoek, vaak vergeten in de geschiedschrijving. Luister naar deze podcast van de NPO met o.a. universitair docent historische pedagogiek en genderstudies Annemieke van Drenth.

Een internationaal team van astronomen heeft een groot reservoir van heet gas ontdekt in de cluster-in-wording rond het Spinnenwebstelsel. De sterrenkundigen voorspellen, mede op basis van dat hete gas, dat de cluster-in-wording zal uitgroeien tot een van de grootste objecten in het heelal. Daardoor…

In de vroege Bronstijd gebruikten mensen bronzen voorwerpen als betaalmiddel. Tot die conclusie komen archeologen Maikel Kuijpers en Catalin Popa in een PLOS ONE artikel dat 20 januari verschijnt.

In de vroege Bronstijd gebruikten mensen bronzen voorwerpen als betaalmiddel. Tot die conclusie komen archeologen Maikel Kuijpers en Catalin Popa in een PLOS ONE artikel dat 20 januari verschijnt. Verschillende media rapporteerden over deze bijzondere ontdekking.

Bijzonder nieuws voor Sterrewacht Leiden: twee onderzoeksteams hebben een prestigieus ALMA Large Programme toegewezen gekregen. Daarmee mogen ze met een van de krachtigste telescopen ter wereld onderzoeken hoe sterrenstelsels in het vroege heelal zijn ontstaan en zich hebben ontwikkeld.

Van films, video games en historische romans tot Nordic folk bands: het Oudengels uit de vroege Middeleeuwen beleeft in de 21e eeuw een opleving. Samen met internationale collega’s maakte universitair docent Thijs Porck (LUCAS) een boek over de ‘wederopstanding’ van deze dode taal.

Hoogleraar Jürgen Zangenberg was te gast in het programma ‘Jezus van Nazareth naar alle windstreken’ voor de EO. Hierin wordt onderzocht hoe de boodschap van Jezus van Nazareth terechtkwam in de uithoeken en op de buitengrenzen van Europa.

Beschavingen in het Amazonegebied van voor de Spaanse verovering waren een stuk dichtbevolkter en complexer dan historici decennia lang hebben gedacht. Leidse archeologen Marlena Antczak en Martin Berger reageren op nieuwe informatie vanuit Duits onderzoek.

Een nieuw onderzoek van de Leidse archeologe Anastasia Nikulina en een internationaal team uit Frankrijk, Denemarken, het Verenigd Koninkrijk en Nederland, weerlegt het idee dat jager-verzamelaars vóór de opkomst van de landbouw een verwaarloosbare impact hadden op hun leefomgeving.

Op donderdag 16 mei organiseert Universitaire Bibliotheken Leiden een workshop vroege fotografie van het Midden-Oosten. In de workshop toont conservator Maartje van den Heuvel foto’s van drie avontuurlijke Nederlandse negentiende-eeuwse reis- èn fotopioniers. Zij brachten prachtige foto’s en fotoalbums…

De Europese Onderzoeksraad (ERC) heeft een prestigieuze Starting Grant toegekend aan de Leidse archeologe dr. Nathalie Brusgaard. Met deze subsidie van 1,5 miljoen euro gaat Brusgaard onderzoeken hoe de overgang naar landbouw in West-Europa de relatie tussen mensen en wilde dieren heeft beïnvloed. Een…

Bij opgravingen in Zambia vonden archeologen de resten van een houten constructie van een half miljoen jaar oud. Dr. Wei Chu en dr. Gerrit Dusseldorp, experts op het gebied van de vroege mens, werd door verschillende media geïnterviewd over deze unieke vondst.

Ruim 160 jaar geleden was het de Haagse fotopionier en reiziger Alexine Tinne (1835-1869) die het huidige Zuid-Soedan en haar bewoners vastlegde op de gevoelige plaat. Ze behoren tot de aller vroegste foto’s die in het hart van het Afrikaanse continent werden gemaakt.

Uit een recente archeologische vondst bij het Belgische Namen blijkt dat Neanderthalers vrouwen en kinderen aten. Gerrit Dusseldorp reageert op de vondst in het radioprogramma OVT.

Haar blijft slecht bewaard in de fossiele archieven. Wat weten we wel? Het NRC stelde deze vraag aan archeoloog Gerrit Dusseldorp.

Professor Wil Roebroeks sprak in het BNR-nieuwsradioprogramma Wetenschap Vandaag over de vondst van een ware DNA-schatkamer in een Siberische grot.

Spaanse archeologen concludeerden dat prehistorische grotkunst mogelijk gemaakt was door kinderen. Archeoloog Gerrit Dusseldorp geeft duiding in het NPO1 radioprogramma Villa VdB.

De Neanderthaler is inmiddels uitgestorven, of leeft een deel van hen toch nog voort in ons? Archeoloog Gerrit Dusseldorp vertelt in de podcastserie Alledaagse Vragen hoeveel we op deze oermens lijken.

In Indonesië worden steeds oudere rotstekeningen gevonden. Wil Roebroeks duidt de meest recente vondst in het NRC. 'Het lijkt wel een wedstrijd! Dit gebied met al die duizenden eilanden is een waar laboratorium van de menselijke evolutie.'

Jagers-verzamelaars zorgden al 125 duizend jaar geleden voor verandering van ecosystemen, dat blijkt uit een interdisciplinaire studie van archeologen van de Universiteit Leiden in samenwerking met andere wetenschappers. Verschillende media schreven over dit belangrijke nieuwe inzicht.

De suggestie dat complexe zingeving afhankelijk is van het leven in grote groepen en het hebben van schrift is pertinent onjuist. Dat bepleit archeoloog Gerrit Dusseldorp in een opiniestuk in de Volkskrant.