De vroegmiddeleeuwse bevolking van Europa was niet zo simpel als het cliché wil. In een graf bij Nijmegen lagen bijvoorbeeld kralen die duizenden kilometers ver weg gemaakt zijn. Volgens archeoloog Frans Theuws hadden de mensen 'een veel wijdere sociale horizon' dan gedacht.

Bij het boerenleven in de vroege Middeleeuwen denk je al snel aan hard werk en relatieve armoede. Toch worden er bij archeologische opgravingen van boerennederzettingen vaak luxe gouden en zilveren objecten gevonden. Hoe zit dat? Professor Frans Theuws vertelt erover in de nieuwste aflevering van de…

Met behulp van het JEDI fonds ging Fatima al Moufridji samen met een docent op zoek naar culturele contacten tussen vroegmiddeleeuws Engeland, Noord Afrika en het Midden-Oosten. Samen maakten ze vier kennisclips die nu te zien zijn op YouTube.

De NTR, EO, KRO-NCRV, BNNVARA en het Caribisch Netwerk nemen ieder één nacht voor hun rekening. Jonge makers verzorgen vernieuwende nachtradio met scherpe en persoonlijke verhalen over onderwerpen die raken en aanzetten tot nadenken. De programma’s kenmerken zich door een onvoorspelbare en kwetsbare…

Het COCO project (Connected Communities in early Medieval Europe), dat in 2025 een European Research Council subsidie ontving, werd afgelopen maand afgetrapt met een driedaags programma. Van 28 tot en met 30 april vonden in het Rijksmuseum van Oudheden en de Faculteit Archeologie bijeenkomsten plaats…

Van films, video games en historische romans tot Nordic folk bands: het Oudengels uit de vroege Middeleeuwen beleeft in de 21e eeuw een opleving. Samen met internationale collega’s maakte universitair docent Thijs Porck (LUCAS) een boek over de ‘wederopstanding’ van deze dode taal.

De middeleeuwse geschiedenis is fascinerend: door het verleden te bestuderen, leer je het heden beter kennen. In de minor De middeleeuwen en de vroegmoderne tijd bestudeer je een dynamische periode van 1000 jaar.

In de Bibliotheca Thysiana, een zeventiende-eeuwse bibliotheek aan het Leidse Rapenburg, is in een boekband een deel van een Duits ambtelijk archief uit de Late Middeleeuwen aangetroffen. Het betreft niet minder dan 132 handgeschreven papieren bladen en notitievelletjes afkomstig van een ongeïdentificeerd…

Ivo Wolsing vertelt in een tweedelige podcast aflevering over de kruistochten.

Ouderen hadden een hoge status in de vroege middeleeuwen, zo concludeerden diverse Britse historici de afgelopen decennia. Een nieuw boek van de Leidse cultuurhistoricus Thijs Porck schept een ander beeld: ouderen moesten het respect wel eerst verdienen en ouderdom werd bepaald niet opgehemeld in teksten…

Deze geheel herziene editie van Eeuwen des Onderscheids probeert de essentie van de grote middeleeuwse transformatieprocessen te vangen en begrijpelijk te maken.

Wat vertellen houten tonnen over handel en het dagelijks leven tussen 1300 en 1800? Promovendus Jeroen Oosterbaan onderzocht de levenscyclus van de transportcontainer en laat zien hoe deze alledaagse objecten een cruciale rol speelden in de ontwikkeling van internationale handelsnetwerken.

Het grote internationale onderzoeksproject Connected Communities in early medieval Europe (COCO) heeft een belangrijke Europese subsidie ontvangen: de ERC Synergy Grant. Het gaat om een omvangrijke subsidie van € 11.194.464 voor de onderzoeksperiode van zes jaar. Het project COCO wordt geleid vanuit…

Hoe dachten de anglosaksen over de ervaring van het ouder worden? Was het echt een gouden tijd voor de ouderen zoals werd gesuggereerd?

Aan de hand van een verzameling tekstuele, literaire en andere bronnen wordt nieuw licht geworpen op de leeftijd waarop vrouwen in de middeleeuwen bevielen.

-

Archeoloog Roos van Oosten sprak in de uitzending van Science071 over beerputten, hygiëne en afvalscheiding in middeleeuwse steden. Beluister het interview hier.

Dit NWO-project is uitgevoerd in nauwe samenwerking met de universiteiten van Oxford (contactpersoon: prof. dr. Robert Hoyland) en Princeton (contactpersoon: prof. dr. John F. Haldon) en onderzoeksgroep UMR 8167 (Centre National de la Recherche Scientifique, CNRS, Universiteit Paris-Sorbonne, Paris…

De Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP) was een politiek experiment. Bij haar oprichting in 1894 hadden de meeste leden geen stemrecht, de leiders geen politieke ervaring en stond de organisatievorm nog in de kinderschoenen. Wie lid werd, zette bovendien zijn geld, goede naam en baan op het…

Tegenwoordig worden conservatieve maatschappelijke problemen weggezet als middeleeuws. Dit komt omdat de Middeleeuwen vaak een negatief beeld van een donkere gruwelijke periode oproepen. Historica Lieke Smits, die de religieuze cultuur van de Middeleeuwen bestudeert, bepleit op Overdemuur.org dat dit…

De Middeleeuwen: een gewelddadige tijd, waarin de wereld plat was, iedereen stonk en jong stierf, toch? Er bestaan veel misverstanden over de Middeleeuwen; een nieuwe podcast van de Universiteit Leiden scheidt feiten van fictie.

Bij het boerenleven in de vroege Middeleeuwen denk je al snel aan hard werk en relatieve armoede. Toch worden bij opgravingen van boerennederzettingen vaak luxe gouden en zilveren objecten gevonden. Hoe zit dat? Professor Frans Theuws vertelt erover in twee podcasts.

Generaties Leidse studenten en wetenschappers deden archeologisch onderzoek naar de vroeg-middeleeuwse geschiedenis van Oegstgeest. Dat maakt de oude nederzetting een van de best gedocumenteerde vindplaatsen uit die tijd. In een nieuw boek maken Leidse wetenschappers de balans op.

Democratie begint bij de gemeente. Daar ligt de bron van burgerschap, zeker in Nederland, zo schrijven Wim Voermans en Geerten Waling in het boek Gemeente in de genen, dat 20 februari verschijnt bij uitgeverij Prometheus.

Drie jaar geleden, op 13 oktober 2017, werd de Leiden Medievalists Blog opgericht. Leidse onderzoekers vanuit alle disciplines vertellen in hun blogs op leuke en interessante wijze over de middeleeuwen. Redacteuren Jip Barreveld, Marlisa den Hartog en Thijs Porck vertellen over de blog en waarom ook…

Aangebrachte verwondingen tastten in middeleeuws Friesland de eer aan en moesten dan ook gecompenseerd worden. Er bestonden hele lijsten van boetes voor elke soort verwonding, maar de betaling liet vaak lang op zich wachten. Han Nijdam promoveert 2 oktober op de Oudfriese boeteregisters.

Dit jaar zal er een digitale editie van de Radboud Studiedag Middeleeuwen georganiseerd worden, waarin Radboud-onderzoekers toegankelijke lezingen zullen verzorgen rondom het thema 'Orde en chaos in de middeleeuwen'. De studiedag zal plaatsvinden verspreid over twee avonden, op woensdag 7 en donderdag…

Hieronder wordt per deelnemende universiteit een kort overzicht van lopende programma's en projecten gegeven.

Apps die scherven, munten of hielbotten precies kunnen thuisbrengen: de archeologie heeft kunstmatige intelligentie omarmd. Alex Brandsen werkt aan een zoekmachine die enorme hoeveelheden tekst doorzoekt met een archeologische blik.

De Middeleeuwen liggen ver achter ons, maar zijn verrassend genoeg ook heel dichtbij. Ondanks een donker imago biedt juist deze periode ook nu inspiratie voor wetenschappers en kunstenaars. Middeleeuwse handschriften zijn door hun vorm en functie bij uitstek geschikt om ons te inspireren en met bewondering…

Hoogleraar Wil Roebroeks werd gevraagd te reageren op de vondst van DNA van uitgestorven mensachtigen in huidige bewoners van West-Afrika. Hij sprak erover in het Radio 1 programma Nieuws & Co.

Dit door NWO gefinancierde VICI-project (2025-2030) onder leiding van prof. dr. Petra M. Sijpesteijn onderzoekt de plaatsvormingsprocessen in het vroege Islamitische Rijk.

Coen Maas laat zien hoe politici de middeleeuwen inzetten als retorisch argument. Dat gebeurt nu, dat gebeurde in de vroegmoderne tijd (ca. 1500-1800). Maas onderzocht hoe mensen in die periode dachten over de middeleeuwen. Daarvoor gebruikte hij onder meer oude handschriften als nieuwe bron. Promotie…

Hoe kunnen we scholen helpen stress en angst in de klas te herkennen en te voorkomen en samen met scholen leerlingen snel de juiste ondersteuning bieden? Op weg naar een structurele samenwerking tussen Leidse scholen en LUBEC Kenniscentrum Angst en Stress bij jeugd.

Universitair docent Claire Weeda van de Universiteit Leiden bekritiseert AI-video's over de middeleeuwen op sociale media.

Op maandag 17 september is de jubileumeditie van Herfsttij der Middeleeuwen, het bekendste werk van de historicus Johan Huizinga, gepresenteerd. Het eerste exemplaar is door minister-president Mark Rutte, historicus en alumnus van Universiteit Leiden, in ontvangst genomen. Herfsttij der Middeleeuwen…

Ter gelegenheid van het afscheid van Bart Besamusca als hoogleraar Middelnederlandse tekstcultuur in internationaal perspectief aan de Universiteit Utrecht op 25 januari 2023 is de digitale tentoonstelling ‘De verrassende Middeleeuwen’ gemaakt door mediëvisten van het Utrecht University Centre for Medieval…

Wanneer ontdekte de mens het vuur? De zoektocht naar het antwoord op die vraag slaat steeds creatievere paden in. De nieuwste inzichten liggen niet verscholen in archeologische resten, maar in menselijk dna. De Volkskrant interviewde Wil Roebroeks over de meest recente ontwikkelingen.

Wie denkt dat #MeToo een nieuw fenomeen is, heeft het mis. Al in middeleeuwse islamitische literatuur zijn onderwerpen als seksuele intimidatie, vrouwelijke zelfverdediging en onderwerping aan mannelijke verlangens te ontdekken. Universitair hoofddocent Asghar Seyed-Gohrab vertelt erover op het Leiden…

Binnen de Faculteit der Archeologie onderzoeken we de ontwikkeling van menselijke samenlevingen wereldwijd, vanaf het allervroegste begin tot en met de moderne tijd. Ook bestuderen we het erfgoed dat aan deze diepe geschiedenis van de mensheid herinnert en dat samenbindende en leerzame boodschappen…

Kijk Magazine besteedde aandacht aan recent onderzoek waarin gemeld werd dat de vroege mens een concurrentiestrijd voerde met reuzenhyena’s om kadavers. Leids archeoloog Gerrit Dusseldorp duidt de resultaten en zet deze in perspectief.

In de rijke middeleeuwse boekencollectie van de UB is een bijzonder manuscript ontdekt door Erik Kwakkel, onderzoeker bij de Faculteit der Geesteswetenschappen. Het betreft een boek uit de eerste helft van de elfde eeuw dat volledig vervaardigd is uit afval van de verwerking van dierenhuiden tot perkament.…

Bestond middeleeuws Europa uitsluitend uit witte mensen? En hoe dacht men in de Middeleeuwen over ras en etniciteit in de Middeleeuwen? In een nieuwe aflevering van de podcast Middeleeuwse Toestanden wordt gekeken naar de mythe van de witte Middeleeuwen.