Archeoloog Femke Reidsma (33) doet onderzoek naar de rol van vuurgebruik in de evolutie van de mens. Leids Universiteits Weekblad Mare schreef over haar onderzoek. ‘Je wordt beter in een kampvuur aan de gang houden als je het chemische proces begrijpt.’

10.000 jaar geleden was er net een nieuw tijdperk begonnen. Het werd elk jaar warmer, op meerdere plekken smolten enorme ijskappen. Hoe beïnvloedde dit het landschap? En wat had dit voor impact op het dagelijks leven van onze voorouders? Zo begint het artikel in de Quest Historie waarin Gerrit Dusseldorp…

Neanderthalers kookten en bewerkten hun eten al veel uitgebreider dan gedacht. Britse wetenschappers hebben dit ontdekt toen ze 12 tot 70 duizend jaar oude kookresten analyseerden die zijn gevonden in Griekenland en Irak. Archeoloog Femke Reidsma is promovendus bij de menselijke evolutie-groep aan de…

Nog altijd is niet duidelijk hoe de neanderthalers zijn uitgestorven. Maar lange tijd gold één theorie als de meest waarschijnlijke: de opkomst van de superslimme Homo sapiens, de moderne mens dus. Inmiddels is deze concurrentiehypothese echter niet meer de dominante theorie onder wetenschappers, blijkt…

De Neanderthaler heeft lange tijd een slechte pers gehad, neergezet als minder intelligent en dommige bruut. Pas in de laatste tientallen jaren blijkt steeds meer uit onderzoek dat de Neanderthaler veel intelligenter was dan lang werd aangenomen. Andrew Sorensen wordt erover geïnterviewd: 'Ze wisten…

Lezing, Natuurwetenschappelijk Gezelschap Leiden

Het gebruik van vuur kan veel vertellen over de evolutie van de mens. Archeoloog Femke Reidsma ontwikkelde een techniek waarmee nauwkeuriger kan worden achterhaald hoe onze voorouders vuur gebruikten. Bestaande archeologische studies moeten hierdoor worden herzien. De studie van Reidsma is 2 november…

Een team van drie studenten verbonden aan de Universiteit Leiden werpt een nieuw licht op het leven, het dieet, de gezondheid en de mobiliteit van individuen die begraven liggen op de historische kerkplaats in Koudekerke, Zeeland. Het project, een samenwerking met de Walcherse Archeologische Dienst…

Hij is met emeritaat maar nog altijd volop bezig met archeologie. Aan het NRC vertelde Wil Roebroeks over zijn meest bijzondere opgraving, moderniteit en toekomstplannen.

Lezing

Neanderthalers wisten volwassen bosolifanten, de grootste landzoogdieren van de laatste paar miljoen jaar, te verschalken. De Leidse hoogleraar Wil Roebroeks publiceert hierover samen met onder anderen zijn Duitse collega Sabine Gaudzinski-Windheuser in het tijdschrift Science Advances. De doorbraak…

Archeologisch onderzoek heeft soms wel wat weg van een murder mystery. Vrijwel de gehele prehistorie, op de laatste 40.000 jaar na, leefden er meerdere mensensoorten tegelijk. Ze leefden ook vaak in hetzelfde gebied. En de stenen werktuigen die we opgraven, zien er meestal vrij eender uit. Hoe weten…

Lezing

Onderzoeker Femke Reidsma heeft een prestigieuze Rubiconsubsidie ontvangen. Met deze beurs zal zij twee jaar onderzoek doen aan Harvard University, waar zij aansluit bij een toonaangevend paleoecologisch laboratorium.

In aflevering 53 van de Leidse Studium Generale podcast Radio Horzelnest verkennen we de vroegste bewoningsgeschiedenis van ons land met archeologen Gerrit Dusseldorp en Yannick Raczynski-Henk. Samen schreven zij: ‘De eerste mensen in de Lage Landen’.

Sinds 2013 voegen landen gemakkelijker namen toe aan de Amerikaanse terrorismelijst (TSDB), vertelt Jelle van Buuren in De Telegraaf.

Van onderzoek naar sterrenwind tot gebarentaal: maar liefst zeven wetenschappers van de Universiteit Leiden krijgen een prestigieuze Vici-beurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Jarenlang bleef de exacte locatie geheim, een Noord-Drentse akker waar de afgelopen twintig jaar bijna 350 neanderthaler-gerelateerde voorwerpen werden gevonden. De akker is hiermee de belangrijkste Noord-Nederlandse vindplaats voor sporen van neanderthalers.

Meer aandacht voor diversiteit in de Oudheid, workshops voor studenten met een functiebeperking en een kaartspel om verhalen over diversiteit met elkaar te delen: deze en andere projecten ontvangen in 2023 subsidie van het facultaire JEDI-fonds.

Promotie

Na bijna twee jaar emeritaat kijkt Wil Roebroeks terug op een carrière die begon in een tijd van vrijheid en eindigde in een vakgebied dat wetenschappelijk én sociaal ingrijpend is veranderd. ‘Ik heb geluk gehad om altijd lol te hebben in mijn werk,’ zegt hij. ‘Dat is ook mijn advies aan jongere generaties:…

Twee onderzoekers van de Faculteit der Archeologie ontvingen een beurs vanuit het stimuleringsgebied Museums, Collections and Society. Deze beurs richt zich specifiek op collectie-gebaseerd onderzoek. Waar dr. Jason Laffoon de beurs inzet voor onderzoek naar de herkomst van Centraal-Amerikaans turkoois,…

In de loop van honderdduizenden jaren was het in onze contreien een komen en gaan van diverse soorten mensachtigen, afhankelijk van de temperatuur: ijstijden en warmere tijden wisselden elkaar af. In ‘De eerste mensen in de Lage Landen’ beschrijven de Leidse archeologen Yannick Raczynski-Henk en Gerrit…

Sociale media vormen een leuke manier om in contact te komen met anderen, of op de hoogte te blijven van nieuws en ontwikkelingen. Maar er zitten ook mindere kanten aan: desinformatie, trollen, respectloze reacties of zelfs misbruik van (persoonijke) data.

Sterrenkundigen hebben met de James Webb Space Telescope een uitzonderlijk kijkje gekregen in de vorming van een reusachtig sterrenstelsel in het vroege heelal. Zij ontdekten een compacte groep van minstens zes stelsels die waarschijnlijk met elkaar zullen samensmelten tot één gigantisch geheel. In…

Ruim 600 handschriften en vroege drukken maakte de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) onlangs digitaal beschikbaar via het platform Europeana, als onderdeel van het project ‘The Art of Reading in the Middle Ages’ (ARMA). Zeven Europese erfgoedinstellingen werkten twee jaar samen om 30.000 gedigitaliseerde…

Universitair docent Anna Dlabacova krijgt een Starting Grant van de European Research Council. Ze gaat de beurs van ongeveer 1,5 miljoen euro gebruiken om onderzoek te doen naar het Nederlandstalige getijden- en gebedenboek.

Verschillende groepen mensachtigen leerden waarschijnlijk al veel eerder van elkaar dan tot nu toe werd aangenomen en die kennis werd ook veel verder verspreid. Een studie van archeologen van de Universiteit Leiden naar het gebruik van vuur laat zien dat er 400 duizend jaar geleden al sprake geweest…

130 jaar geleden werd J.R.R. Tolkien geboren, bij het grote publiek vooral bekend als schrijver van "The Lord of the Rings" . Thijs Porck, universitair docent middeleeuws Engels, vertelt bij NPO Radio 1 meer over Tolkien en de rol van het Oud-Engels in zijn boeken.

De Universiteit Leiden is trots op haar onderzoek en onderwijs, haar medewerkers en studenten. Daarom wil zij de samenleving graag op de hoogte houden van wat er aan de universiteit gebeurt.

De Universiteit Leiden heeft een breed aanbod van podcasts. Stop jij de volgende keer een Leidse wetenschapper in je oren?

Sterrenkundigen hebben een enorme voorraad koud moleculair gas gevonden in een sterrenstelsel kort na de oerknal. De ontdekking biedt een unieke blik op de brandstof waaruit de eerste grote sterrenstelsels werden opgebouwd. Metingen wijzen erop dat ongeveer 95 procent van de gewone materie in het onderzochte…

Zoek je iets om te luisteren tijdens het komende lange weekend? Medewerkers en alumni van de Faculteit Geesteswetenschappen maakten de afgelopen maanden verschillende podcasts. Een selectie.

Veel van de taalregels die wij nu gebruiken, zijn in de zeventiende en achttiende eeuw geformuleerd. Promovenda Eline Lismont onderzocht in een dubbeltraject aan de universiteiten van Leiden en Brussel wat ervoor zorgde dat sommige een succes werden en andere snel werden vergeten.

Naar aanleiding van de toekenning van de Fruinprijs vertelde Nina Witteman bij Radio Sleutelstad over haar scriptieonderwerp: malaria in de middeleeuwen.

NWO heeft veertien Leidse wetenschappers een Vidi-beurs toegekend. Met deze beurs van maximaal 850.000 euro krijgen onderzoekers de kans om in de komende vijf jaar een nieuwe onderzoeksgroep op te zetten en een vernieuwende onderzoekslijn te ontwikkelen.

Voor haar promotieonderzoek onderzocht pedagoog Wei Li longitudinaal de rol van ouders bij de ontwikkeling van zelfregulatie van kinderen in Nederland en China tijdens de eerste twee levensjaren. Ook richtte Li zich specifiek op de rol van grootouders in China. Dit proefschrift rapporteert de resultaten…

In de aanloop naar Kerstmis zendt NPO 2 een derde documentairereeks uit over Jezus van Nazareth.

Lange tijd dachten zelfs veel onderzoekers dat de blindengeleidehond een vrij moderne uitvinding was. Rondneuzend in archiefmateriaal ontdekte universitair docent Krista Milne bij toeval dat blindengeleidehonden hun blinde baasjes al in de middeleeuwen hielpen. Milne heeft nu een NWO-XS-subsidie ontvangen…

Vrouwen in de middeleeuwen werden veel jonger moeder dan vandaag de dag, zo laten kostuumdrama’s ons graag geloven. Universitair docent Krista Milne wil dat beeld met een NWO XS-beurs gaan weerleggen. ‘In het verleden zijn lang niet alle data meegenomen.’

Hoe was het leven voor mensen met een beperking in de middeleeuwen? Universitair docent Krista Milne dook in middeleeuwse manuscripten en vond meer dan dertig afbeeldingen van hulphonden in alle soorten en maten. Nu stelt een Vidi-beurs haar in staat om haar onderzoek uit te breiden met de vraag welke…

Het Leiden Medievalists Blog is al bijna negen jaar een van de best gelezen blogs van de universiteit. Onlangs verscheen het tweehonderdste artikel. ‘We hebben zoveel mooi onderzoek, dat moet een podium hebben.’

Jacobskruiskruid komt normaal gesproken voornamelijk voor in de Duinen. Nu is de plant ook steeds vaker te vinden in de wei. Hoogleraar Martijn Bezemer legt bij Vroege Vogels uit hoe dit komt en wat er aan gedaan kan worden.

Festival, Kennisfestival