De vroegmiddeleeuwse bevolking van Europa was niet zo simpel als het cliché wil. In een graf bij Nijmegen lagen bijvoorbeeld kralen die duizenden kilometers ver weg gemaakt zijn. Volgens archeoloog Frans Theuws hadden de mensen 'een veel wijdere sociale horizon' dan gedacht.

De Middeleeuwen: een gewelddadige tijd, waarin de wereld plat was, iedereen stonk en jong stierf, toch? Er bestaan veel misverstanden over de Middeleeuwen; een nieuwe podcast van de Universiteit Leiden scheidt feiten van fictie.

Bij het boerenleven in de vroege Middeleeuwen denk je al snel aan hard werk en relatieve armoede. Toch worden er bij archeologische opgravingen van boerennederzettingen vaak luxe gouden en zilveren objecten gevonden. Hoe zit dat? Professor Frans Theuws vertelt erover in de nieuwste aflevering van de…

De Middeleeuwen liggen ver achter ons, maar zijn verrassend genoeg ook heel dichtbij. Ondanks een donker imago biedt juist deze periode ook nu inspiratie voor wetenschappers en kunstenaars. Middeleeuwse handschriften zijn door hun vorm en functie bij uitstek geschikt om ons te inspireren en met bewondering…

Universitair docent Claire Weeda van de Universiteit Leiden bekritiseert AI-video's over de middeleeuwen op sociale media.

Het COCO project (Connected Communities in early Medieval Europe), dat in 2025 een European Research Council subsidie ontving, werd afgelopen maand afgetrapt met een driedaags programma. Van 28 tot en met 30 april vonden in het Rijksmuseum van Oudheden en de Faculteit Archeologie bijeenkomsten plaats…

Generaties Leidse studenten en wetenschappers deden archeologisch onderzoek naar de vroeg-middeleeuwse geschiedenis van Oegstgeest. Dat maakt de oude nederzetting een van de best gedocumenteerde vindplaatsen uit die tijd. In een nieuw boek maken Leidse wetenschappers de balans op.

Bestond middeleeuws Europa uitsluitend uit witte mensen? En hoe dacht men in de Middeleeuwen over ras en etniciteit in de Middeleeuwen? In een nieuwe aflevering van de podcast Middeleeuwse Toestanden wordt gekeken naar de mythe van de witte Middeleeuwen.

Met behulp van het JEDI fonds ging Fatima al Moufridji samen met een docent op zoek naar culturele contacten tussen vroegmiddeleeuws Engeland, Noord Afrika en het Midden-Oosten. Samen maakten ze vier kennisclips die nu te zien zijn op YouTube.

De NTR, EO, KRO-NCRV, BNNVARA en het Caribisch Netwerk nemen ieder één nacht voor hun rekening. Jonge makers verzorgen vernieuwende nachtradio met scherpe en persoonlijke verhalen over onderwerpen die raken en aanzetten tot nadenken. De programma’s kenmerken zich door een onvoorspelbare en kwetsbare…

Lezing

Middeleeuwse boeren leefden niet altijd in armoede, blijkt uit archeologisch onderzoek. Volgens emeritus hoogleraar Frans Theuws tonen sieraden, importgoederen en vakmanschap aan dat boeren in de Lage Landen deel uitmaakten van bloeiende handelsnetwerken. Hun bestaan bewoog zich van vrijheid en welvaart…

Bij het boerenleven in de vroege Middeleeuwen denk je al snel aan hard werk en relatieve armoede. Toch worden bij opgravingen van boerennederzettingen vaak luxe gouden en zilveren objecten gevonden. Hoe zit dat? Professor Frans Theuws vertelt erover in twee podcasts.

Had niet alleen de pest, maar óók malaria een grote impact op het leven in Vlaardingen in de middeleeuwen? Osteoarcheoloog Dr. Rachel Schats promoveerde in 2016 op verschillende skeletcollecties uit voornamelijk waterrijke en in het westen gelegen gebieden. Toen al vond ze bijzonder veel aanwijzingen…

Van films, video games en historische romans tot Nordic folk bands: het Oudengels uit de vroege Middeleeuwen beleeft in de 21e eeuw een opleving. Samen met internationale collega’s maakte universitair docent Thijs Porck (LUCAS) een boek over de ‘wederopstanding’ van deze dode taal.

De basiliek van Sint-Servatius in Maastricht is de oudste kerk van Nederland. Al in de zesde eeuw na Christus wordt hier een gebedshuis gebouwd. Het monument, zijn omgeving en de archeologische ondergrond zijn een belangrijke bron voor de kennis van middeleeuws en vroeg-Christelijk Nederland, maar ook…

Het Nederlandse kabinet wil het demonstratierecht op een aantal punten aanscherpen. ‘Opvallend,’ vindt Laura Hanrath, promovenda bij de afdeling Staats- en bestuursrecht, want: ‘97 procent van de demonstraties verloopt incidentvrij.’

Siemen Geerts is de eerste masterstudent van Archeologie die niet afstudeerde met een scriptie maar met een afstudeerproject. Voor zijn project ging hij aan de slag met de oude stadsverdediging van Haarlem. We spreken Siemen over zijn ervaringen. ‘Ik vind het leuk dat Gemeente Haarlem iets heeft aan…

Researchmasterstudent geschiedenis Jesse Dijkshoorn werkte mee aan een transcriptiesysteem voor middeleeuwse teksten. ‘Leuk om de middeleeuwen toegankelijk te maken voor mensen.’

Het grote internationale onderzoeksproject Connected Communities in early medieval Europe (COCO) heeft een belangrijke Europese subsidie ontvangen: de ERC Synergy Grant. Het gaat om een omvangrijke subsidie van € 11.194.464 voor de onderzoeksperiode van zes jaar. Het project COCO wordt geleid vanuit…

De jaarlijkse veldschool vind dit jaar plaats in Geffen, gemeente Oss. Onderzoekers en studenten van de Faculteit Archeologie zijn er hard aan het werk.

Universitair docent Louis Sicking vertelt aan L1 meer over de positie van Limburg in de middeleeuwen.

Na een uiterst pijnlijk slot hebben de westerse bondgenoten Afghanistan verlaten en zijn de Taliban weer oppermachtig. Hoe gaat Afghanistan verder en wat betekent het vertrek voor de wereldwijde verhoudingen? Rob de Wijk, hoogleraar Internationale betrekkingen en veiligheid, analyseert het falen van…

Het Internationaal Gerechtshof heeft in een baanbrekende uitspraak geoordeeld dat landen verplicht zijn om het klimaat te beschermen. Klimaat- en mensenrechtenexpert Jolein Holtz vindt het Hof te vaag over de gevolgen voor toekomstige generaties. ‘Dit is een gemiste kans.’

Op 16 oktober 2023 overleed Peter Hoppenbrouwers, emeritus-hoogleraar middeleeuwse geschiedenis, op 69-jarige leeftijd.

Een team van drie studenten verbonden aan de Universiteit Leiden werpt een nieuw licht op het leven, het dieet, de gezondheid en de mobiliteit van individuen die begraven liggen op de historische kerkplaats in Koudekerke, Zeeland. Het project, een samenwerking met de Walcherse Archeologische Dienst…

Op 24 juni kwamen de leden van het instituutsbestuur, sectievoorzitters, afdelingshoofden en onderwijs- en onderzoekscoördinatoren samen om binnen het instituut de basis voor samenwerking te verstevigen. Zo werd besproken hoe we ons beter kunnen organiseren, en welke heldere afspraken we kunnen maken…

Van de Leidse studenten heeft 8 procent een functiebeperking. De projectgroep Drempelloos Studeren brengt in kaart welke behoeften deze groep (nog) heeft om ongehinderd te kunnen studeren en probeert daarin te voorzien. De vier expertgroepen in het project hebben nu tussentijds verslag uitgebracht.…

Lezing

In de afgelopen coronamaanden is volop doorgebouwd aan de Humanities Campus. Het Arsenaal is opgeleverd. Collega’s zijn verhuisd naar Reuvens en Huizinga en Cluster Zuid is klaar voor de renovatie. En dan zijn we nu toch tot een halt geroepen.

Voordat onderzoekers doelgericht medicijnen kunnen ontwikkelen, moeten ze weten hoe een ziekte precies werkt. Biochemicus Bert Beerkens maakte moleculen waarmee ze dat kunnen uitzoeken. Hij gebruikte cafeïne als basis voor nieuwe moleculen waarmee het onderzoek naar bepaalde receptoreiwitten op cellen…

Sterrenkundigen hebben voor het eerst in drie dimensies waargenomen dat gas vanuit spiraalvormige sterrenstelsels met hoge snelheid naar boven en naar beneden wordt geblazen, ver het sterrenstelsel uit. Ze bevestigen hiermee de theorie van de evolutie van sterrenstelsels: dat stervormende sterrenstelsels…

Lezing, Studium Generale

De Universiteit Leiden gaat verdere activiteiten met de Asian Development Bank (ADB) opzetten.

Nu Cluster Zuid de afrondende fase nadert, kijken we vooruit naar het volgende gebouw dat in het kader van de Humanities Campus ontwikkeld wordt: Matthias de Vrieshof (werknaam: Cluster Noord).

Het Verdrag van Schengen bestaat 37 jaar. Het verdrag komt steeds verder onder druk te staan en er is discussie over de bescherming van de Europese binnen- en buitengrenzen.

Rob Oele, gastredacteur bij Scientias, schreef een lang artikel over de belangrijkste inzichten die hij verkreeg naar aanleiding van jarenlang onderzoek naar de menselijke oorsprong. Zijn pad kruisde zich meermaals met dat van hoogleraar Wil Roebroeks.