Online cursus AI in het onderwijs
Wil je beter begrijpen hoe mensen op AI reageren én hoe je AI juist didactisch inzet om je onderwijs te verlichten? Volg dan deze tweedelige online cursus van in totaal 1,5 uur. Je vertaalt inzichten uit onderzoek naar motivatie en leren direct naar een doordachte inzet van AI assistenten in je eigen curriculum.
De cursus werd ontwikkeld door Marc Cleiren (FSW) en Ingrid Samset (FGGA), op verzoek van het Asian Development Bank Institute. Deze modules zijn nu breed gratis toegankelijk voor iedereen die interesse heeft.
De module met de twee seminars is een vrij toegankelijke e-learning. Je kunt je eenvoudig aanmelden en de module volgen in je eigen tempo en op een moment dat het jou uitkomt.
Meer informatie en aanmeldenOver de cursus
Het eerste deel, Human Ways of Relating to AI, gaat over de verleiding van ‘general purpose’ (commercieel uitgebate) AI modellen die beloven dat complexe taken gemakkelijk kunnen worden uitgevoerd. Zeker onder stress zijn deze tools vaak onweerstaanbaar. Gelukkig is de mens ook inherent nieuwsgierig en juist dat vergemakkelijkt een productievere leerhouding, geworteld in onze behoefte aan autonomie, competentie en sociale relaties. AI kan deze ‘leermindset’ op ongekend effectieve manieren ondersteunen.
Het tweede deel, A New Pedagogy for the Age of AI, bouwt hierop voort met voorbeelden en ervaringen van docenten en studenten die tonen hoe zorgvuldig ontworpen AI-agents leerprocessen versterken in plaats van ondermijnen.
AI in eigen hand: ons onderwijs opnieuw vormgeven
De afgelopen jaren heeft het algemeen gebruik van commerciële AI door onze studenten veel zorgen gewekt onder docenten. Helaas overschaduwt dit het feit dat professionele, didactisch adequaat ontworpen AI juist menselijke leerprocessen kan versterken. Marc Cleiren (uFSW): ‘AI heeft ons geconfronteerd met het feit dat we te lang de toetsing van kennis centraal stelden, vaak ook vanuit de onjuiste aanname dat het toetsen van output kennisverwerving stimuleert.’
Kansen en risico's
Sinds 2016 verkent en doceert Cleiren actief over de kansen en risico’s van AI in de academische wereld en samenleving. De afgelopen jaren zag hij de houding tegenover AI-gebruik veranderen en vaak weerstand ontstaan (zie ook dit artikel in de Mare). ‘Veel docenten raken gefrustreerd door de groeiende mogelijkheden van AI om output van hoog niveau te leveren: precies het soort werk dat wij altijd van studenten verwachtten. Maar de druk om ‘leerproducten’ op te leveren in plaats van een leer-mindset te bevorderen, zet studenten juist aan tot shortcuts in plaats van kennisverwerving: “Ik moet eind deze week vier essays inleveren. Waarom zou ik AI niet voor drie ervan gebruiken?”’
Nieuwe aanpak
Cleiren steekt de hand ook in eigen boezem: ‘We hebben het te lang verkeerd aangepakt. Onze studenten willen leren: daarom kwamen ze naar de universiteit. In plaats van leerproducten te beoordelen, is het nu meer dan ooit nodig leergedrag te stimuleren, belonen en toetsen, en niet het product. Gedegen pedagogisch onderzoek over decennia heen laat zien wat daarvoor nodig is.’
Succesvolle praktische toepassingen
De afgelopen jaren hebben Marc Cleiren en Ingrid Samset (FGGA) gewerkt aan didactische herziening van curricula. Vanuit beproefde pedagogische inzichten zetten zij AI-agenten in als behulpzame leerassistent, in plaats van als blinde outputgenerator. Cleiren introduceerde de afkorting PAIA voor dit type AI-agent: Pedagogical AI Assistant. In plaats van de intellectuele puzzels voor de student op te lossen, ondersteunt en stimuleert een PAIA de authentieke interesse, betrokkenheid en vaardigheden van de student.
Als een ervaren tutor
Een PAIA is gespecialiseerd op de studiestof, zodat kennis wordt geïntegreerd in plaats van alleen gereproduceerd. PAIAs reageren op vragen en inzichten van studenten net zoals hoe een ervaren tutor of docent dat zou doen. Ze zijn zorgvuldig ontworpen om in elke fase van het leerproces de juiste mate van frictie toe te passen en door te bouwen aan inbedding en dieper begrip van onderwerpen. Veel van de PAIA-agents werken vanuit het eigen veilige universitaire LUCA platform, dat privacy borgt, evenals een meer duurzame inzet van AI.
Starten én volhouden
Ingrid Samset, universitair docent bij LUC en nieuw fellow van de Leiden Teachers Academy, heeft het afgelopen jaar verschillende PAIAs ontworpen en getest in haar onderwijs. Ze experimenteerde door ze in reguliere bacheloropleidingen in te zetten en daarbij feedback van studenten te verzamelen. ‘We passen gevalideerde kennis toe op de voorwaarden waaronder studenten hun leerproces starten én volhouden. Daarop baseer ik mijn PAIA agents.’
