Het vermogen om voorwerpen en bouwsels met de hand te maken, is essentieel geweest voor de ontwikkeling van de mens. De moderne samenleving dreigt dat vermogen te verliezen. Leidse archeologen verzamelen kennis over processen van ‘maken en creëren’ door de eeuwen heen. Die kennis helpt onze huidige…

In de wetenschap is het van vitaal belang dat meerdere studies hetzelfde resultaat onderschrijven. Onderzoekers moeten daarom alle details van eerdere experimenten kennen om de procedures zo exact mogelijk uit te kunnen voeren. Dit is echter een steeds groter probleem in de neurowetenschappen. Het is…

Osteoarcheologen helpen forensische wetenschappers bij het oplossen van misdaden en onderzoeken ook botmateriaal uit de Tweede Wereldoorlog om slachtoffers te identificeren.

Did the Jochids leave their mark on the Grand Duchy, taking into account that the Lithuanian state was one of the main successor states of the Great Horde in the 16thCentury?

Actuele vraagstukken uit zowel Nederland als de internationale gemeenschap, zetten we in om de nieuwsgierigheid van studenten en onderzoekers te prikkelen.

Een koffer beplakt met stickers van verschillende universiteiten, met hierin een quantumlichtbron. Sinds april 2024 bezoekt deze koffer in Europa wetenschappers die onderzoek doen naar losse fotonen: de kleinst mogelijke hoeveelheid van licht. De koffer, ook wel ‘Q-torch’ genoemd, reist van lab naar…

Promotie

Moleculen zijn de bouwstenen van het leven. Ze ontstaan door chemische reacties die plaatsvinden als atomen met elkaar botsen. In het ijle heelal zijn deze botsingen zeldzaam en de omstandigheden extreem. Toch zijn ook hier complexe moleculen te vinden en gebeuren er dus chemische reacties. Hoogleraar…

Marin van Heel, emeritus hoogleraar bij het Instituut Biologie Leiden (NeCEN), is een van de winnaars van de Wiley Prize in Biomedical Sciences 2017. Deze jaarlijkse onderscheiding eert belangrijke bijdragen die nieuwe onderzoeksvelden ontsluiten of concepten hebben bevorderd in een biomedische disc…

Zeven jaar brachten onderzoekers van het International Brain Laboratory 279 hersengebieden op celniveau in kaart. Hun bevindingen verschijnen in Nature, data en software worden openbaar gedeeld. Cognitief neurowetenschapper Anne Urai: ‘Elke wetenschapper met een goede onderzoeksvraag kan de data geb…

De Leidse chemicus dr. Ludo Juurlink gaat in samenwerking met het Surface Preparation Laboratory onderzoeken of gekromde oppervlakken van éénkristallijn kobalt en vergelijkbare metalen net zo goed gepolijst kunnen worden als vlakke oppervlakken. Als dit inderdaad het geval is, kan dat een kleine revolutie…

Shabaz Sultan en Simon Portegies Zwart, met de hulp van Vincent Icke, hebben één van de tien Surf Innovation Challenge Awards gewonnen voor hun onderzoek naar 'Interactive high-performance laboratory for Chaos'. De winnaars hebben een geldprijs van 10.000 euro ontvangen en krijgen 6 maanden (tot 1 juni…

Archeoloog Mink van IJzerdoorn onderzoekt late amforen en het in onbruik raken van deze transportcontainers. Hij heeft een flink aantal amforen uit de collectie van museum Kaap Skil onderzocht, in samenwerking met Dr. Dennis Braekmans en met steun van LUF.

Voorwerpen uit het verleden bieden een schat aan informatie over het leven in vroegere tijden. Loe Jacobs is expert in het maken van aardewerken voorwerpen, met precies dezelfde methoden en middelen die indertijd werden gebruikt.

Een internationaal onderzoeksteam met Leidse archeologen heeft overtuigend bewijs geleverd dat pre-Neanderthalers 300.000 jaar geleden over een hoge mate van cognitieve complexiteit beschikten.

Welke chemische stoffen hebben planten tot hun beschikking en wat gebeurt er als ze deze inzetten tegen bacteriën of schimmels? Dat is wat promovendus Luis Salomé Abarca graag wil weten. Hij bestudeert hoe planten overleven en hun gebruik van chemische stoffen bij communicatie en afweer. Salomé Abarca…

De cel is een zakje met water, en daarin opgelost spelen zich de levensprocessen af. Dat weet iedere bioloog, maar het klopt niet, vermoedt prof.dr. Rob Verpoorte: naast water lijken voorheen onbekende natuurlijke oplosmiddelen ook een rol te spelen. Dat zou de droogte- en koudebestendigheid van planten…

Anne Urai krijgt de kans om gedurende vier jaar haar ideeën verder te ontwikkelen over hoe het brein keuzes maakt. Waarom zij in de prijzen valt? Neurowetenschapper Urai beantwoordt vijf vragen over haar Veni-beurs voor jonge onderzoekers.

Archeologen van het onderzoeksproject ’Innovating Objects’ proberen te achterhalen hoe voorwerpen uit andere culturen de Romeinse samenleving veranderden en de identiteit van de Romeinen beïnvloedden.

Door twee definitieve netwerkverbindingen te maken en een opdracht in te voeren, startten Martijn Ridderbos (Vice-Voorzitter College van Bestuur), Geert de Snoo (Decaan Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen) en Bart Hoogervorst (Afdelingshoofd Operations ICT Shared Service Center) GRACE op,…

Wat doet de Universiteit Leiden om het energieverbruik te reduceren en af te stappen van fossiele energie? Waar vind je informatie over energie? En hoe kan je zelf aan de slag?

Astronomen willen het heelal begrijpen, van de Oerknal tot nu, en hoe dit verder zal gaan. In Leiden concentreren ze zich daarbij op twee vragen: 'Hoe ontstaan sterren en planeten? en 'Hoe ontstonden in het jonge heelal sterrenstelsels en zwarte gaten?' Een nieuwe generatie telescopen – net klaar of…

In een reportage van NTR Academie vertelt hoogleraar neurocognitieve ontwikkelingspsychologie Eveline Crone uitgebreid over haar onderzoek bij adolescenten. Ze laat onder andere zien hoe hersenonderzoek bijdraagt aan het beantwoorden van vragen over typisch pubergedrag.

AI-netwerken CLAIRE en ELLIS hebben gezamenlijk de prestigieuze Duitse Artificial Intelligence-prijs gewonnen. Dagblad WELT reikte de prijs ter waarde van 100.000 euro vorige week uit in Berlijn. De AI-prijs is een innovatieprijs voor baanbrekende prestaties op het gebied van onderzoek en ontwikkeling…

Een ‘atomaire vandaal’ is eindelijk ontmaskerd. Wetenschappers van de Universiteit Leiden en het Amerikaanse SLAC National Laboratory hebben het mysterie achter de snelle corrosie van platina-elektroden ontrafeld. Deze doorbraak opent de deur naar betaalbare waterstofproductie en betrouwbaardere elektrochemische…

Beenderen bevatten een schat aan gegevens over het leven van een persoon. Leidse archeologen herleiden door botonderzoek informatie over de ontwikkeling van de mens en vinden aanknopingspunten voor bestrijding van ziektes. Lees meer in het wetenschapsdossier ‘Het skelet als bron’.

Natuurkundige Christopher Berg Smiet, die onlangs in Leiden promoveerde, heeft een NWO Rubicon in de wacht gesleept. De beurs stelt hem in staat om twee jaar postdoctoraal onderzoek te doen in het Princeton Plasma Physics Laboratory (PPPL) in de Verenigde Staten.

Financiële markten en hun gedrag: de kranten staan er bol van. Je kunt je afvragen of er voor een natuurkundige interessante aspecten te ontdekken zijn. Econofysica houdt zich sinds kort met dit soort vragen bezig. In maart 2011 start dr. Diego Garlaschelli in Leiden als tenure-track assistant-professor…

Twee onlangs gepromoveerde onderzoekers van de Universiteit Leiden ontvangen een Rubiconbeurs om onderzoek te doen in het buitenland. Ze gaan beiden naar de Verenigde Staten, om onderzoek te doen naar tumoruitzaaiingen en kernfusie.

Tijdens de finale van de Nederlandse Sterrenkunde Olympiade op 1 t/m 3 juni volgden 19 scholieren een 3-daags programma met colleges en examen aan de Universiteit Leiden. De hoofdprijs: een reis naar het observatorium op La Palma, Canarische Eilanden werd gewonnen door Joost de Kleuver uit 6 VWO.

Dr.ir. Tjerk Oosterkamp is met ingang van 1 april bij de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen benoemd tot hoogleraar Experimentele natuurkunde. Oosterkamp was al werkzaam bij het Instituut voor Onderzoek in de Natuurkunde.

Professor Barend Mons has been appointed Chair of the Commission High Level Expert Group

Het Instituut Psychologie streeft nationaal en internationaal naar een prominente rol in onderwijs en onderzoek.

Hoe leren jonge zebravinken zingen? Een onderzoeksteam onder de leiding van Katharina Riebel heeft een ‘RoboFinch’ ontwikkeld om dat te bestuderen. De afgelopen vier jaar heeft de groep ‘Seeing voices’ de robotvogel ontworpen. En met succes: jonge zebravinken luisteren er vol enthousiasme naar.

De theoretische wereld van wiskunde en informatica naar meer toegepaste onderzoeksgebieden brengen. Dat is wat Daan Pelt, universitair docent bij het Leiden Institute of Advanced Computer Science (LIACS) probeert te bereiken met de methodes die hij ontwikkelt als oplossing voor uitdagingen in beeldv…

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft landelijk 159 jonge, recent gepromoveerde onderzoekers een Veni-subsidie toegekend. 19 onderzoekers zijn verbonden aan de Leidse universiteit, waarvan 5 aan de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen. Elke onderzoeker krijgt…

Bij pubers die jarenlang zijn buitengesloten door klasgenoten wordt een alarmsysteem in de hersenen sterker geactiveerd op het moment dat ze opnieuw worden buitengesloten. Deze jongeren zijn waarschijnlijk extra gevoelig voor nare sociale ervaringen zoals uitsluiting. Promotie Geert-Jan Will op 4 ju…

Vier onlangs gepromoveerde Leidse onderzoekers ontvangen een Rubiconfinanciering van NWO om onderzoek te doen in het buitenland. In totaal hebben 22 wetenschappers een Rubiconbeurs ontvangen. Deze beurs is bedoeld om jonge, veelbelovende wetenschappers internationale onderzoekservaring op te laten d…

Prof.dr. Arjen Doelman is per 1 februari 2009 bij de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen benoemd tot hoogleraar Toegepaste analyse. Hij wordt verbonden aan het Mathematisch Instituut.

Eveline Crone, hoogleraar Neurocognitieve ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit Leiden, is benoemd tot de nieuwe vicepresident van de European Research Council (ERC). Ze wordt verantwoordelijk voor de ERC-activiteiten in het domein van de Sociale Wetenschappen en Humaniora.

Nederlandse boeren uit de 19de eeuw hadden regelmatig botafwijkingen, blijkt uit onderzoek van Leidse en Canadese bio-archeologen. De afwijkingen zijn mogelijk veroorzaakt door het dragen van klompen. Publicatie in het International Journal of Paleopathology.

Het is een team van Leidse sterrenkundigen gelukt om de biologisch belangrijke stof glycerol te maken onder omstandigheden die vergelijkbaar zijn met die in interstellaire wolken. Ze lieten hiervoor koolmonoxide-ijs met waterstofatomen reageren bij min 250 graden Celsius. De onderzoekers publiceren…

Uit de Duurzaamheidsmonitor 2023 blijkt dat de Universiteit Leiden haar duurzaamheidsinspanningen krachtig voortzet.

Lijm is belangrijk in ons dagelijks leven: het houdt van alles bij elkaar, van schoenen tot mobiele telefoons en zelfs satellieten. Maar lijm is geen moderne uitvinding, de neanderthalers gebruikten het al om handvatten aan hun stenen gereedschap te maken. Leidse onderzoekers ontdekten dat neanderthalers…

James Webb life’s building blocks

Ariane Briegel, hoogleraar Ultrastructuurbiologie in Leiden, heeft een prestigieuze beurs ontvangen van de Gordon and Betty Moore Foundation. Met de toekenning van 800.000 euro zet Briegel een nieuwe onderzoekslijn op om symbiotische interacties op nanoschaal te bestuderen.

De CO2-voetafdruk van de universiteit is opnieuw kleiner geworden. Dat blijkt uit het Duurzaamheidsverslag 2022. Ook is verder gewerkt aan het integreren van duurzaamheid in het Leidse onderwijs en onderzoek.

Complexe moleculen, waaronder de bouwstenen van het leven, ontstaan in laagjes ijs op ultrakoude stofdeeltjes (-260 oC) in de ijle ruimte tussen en rondom sterren. Om deze processen goed te begrijpen gaan Leidse sterrenkundigen een unieke opstelling ‘CRYOPAD’ voorzien van nieuwe en betere meetapparatuur.…

Het gebruik van vuur kan veel vertellen over de evolutie van de mens. Archeoloog Femke Reidsma ontwikkelde een techniek waarmee nauwkeuriger kan worden achterhaald hoe onze voorouders vuur gebruikten. Bestaande archeologische studies moeten hierdoor worden herzien. De studie van Reidsma is 2 november…