Was was er eerder: muziek of taal? Een artikel bij EenVandaag stelt deze vraag aan verschillende wetenschappers, onder wie taalkundige Jeroen Wiedenhof.

In 2014 viel Rusland Oekraïne binnen en bezette de Krim en zo’n tweeënhalf jaar geleden begon het een grootschalige invasie. Voor Oekraïne is het een oorlog. Maar Rusland noemt het een “speciale militaire operatie”. Dergelijke woordkeuzes sturen de manier waarop mensen tegen zaken aankijken. Voor een…

Veel van de taalregels die wij nu gebruiken, zijn in de zeventiende en achttiende eeuw geformuleerd. Promovenda Eline Lismont onderzocht in een dubbeltraject aan de universiteiten van Leiden en Brussel wat ervoor zorgde dat sommige een succes werden en andere snel werden vergeten.

Platform Stemmen van Afrika bestaat tien jaar én won de jaarlijkse populariseringsprijs van de Landelijke Onderzoekschool Taalwetenschap (LOT). Hoog tijd voor een praatje met redactieleden Jenneke van der Wal, Maarten Mous en Nina van der Vlugt over het belang van het platform en de plannen voor de…

‘Als het straks regent, dan ga ik met de auto.’ Om te kunnen redeneren, gebruiken we de hele dag zinnen met ‘als’. Maar hoe zitten die taalkundig eigenlijk in elkaar? Alex Reuneker schreef er een proefschrift van 628 pagina’s over. Promotie op 26 januari.

In een goedgevuld Telders Auditorium gingen studenten van vijf verschillende universiteiten in het Koreaans de strijd met elkaar aan. Wie spreekt de taal het beste?

Promovendus Camil Staps zet zijn academische carrière voort in Berlijn. Hij ontvangt een Rubicon-beurs om daar onderzoek te doen naar aanwijzend voornaamwoorden.

Terwijl tienduizenden bezoekers dansen op snoeiharde muziek probeert een team Leidse psychologen op Lowlands harde data te verzamelen voor hun onderzoek. Hoe beleven festivalgangers een virtuele trip? En welke rol spelen factoren als weinig slaap en wel of geen ervaring met psychedelica?

In november is het precies 100 jaar geleden dat het graf van Toetanchamon ontdekt werd. Om deze bijzondere ontdekking te vieren, organiseert de Faculteit Geesteswetenschappen samen met verschillende partijen de ‘Maand van Toetanchamon’: een maand vol activiteiten rondom de meest legendarische farao…

Een nieuw academisch jaar betekent ook een nieuwe gastschrijver! Begin september gaf gastschrijver Ronald Giphart zijn eerste college. Wie kennis wilde maken met de schrijver kon op 11 september terecht in het Academiegebouw. Giphart werd geïnterviewd door maar liefst twee hoogleraren: Rick Honings…

26 september is de Europese Dag van de Talen. Er zijn 24 officiële talen in Europa, maar er worden in totaal zo’n 200 talen gesproken op ons continent. Wat hebben we aan al die verschillende talen? En moeten we allemaal Azerbeidzjaans of Zweeds gaan leren? We vragen het Lisa Cheng, hoogleraar Algemene…

Twee Brabantse amateurarcheologen vonden enkele jaren geleden meer dan honderd Romeinse munten in de buurt van Berlicum. Na jaren van onderzoek blijkt nu dat het gaat om een offerplaats bij een doorwaadbare plek in de rivier. Extra opvallend: de geofferde munten werden nauwkeurig geselecteerd. ‘Dit…

Van steden die soms afwijken van het nationale buitenlandbeleid tot de directe invloed van geopolitiek op lokale ontwikkelingen: promovendus Pieter Jeroense, directeur van VNG International, onderzocht zeventig jaar internationalisering van Nederlandse gemeenten en zag opvallende ontwikkelingen.

Zijn Surinaamse buren in Amsterdam brachten Rusland-expert en economische historicus Isaac Scarborough op een idee: een re-evaluatie van de Surinaamse economie in de twintigste eeuw. Een NWO XS-beurs stelt hem in staat om hier een begin mee te maken.

Na het succes van de Nederlandstalige versie, is podcast Schandaal en controverse in de Russische literatuur vanaf nu ook in het Engels beschikbaar. Universitair hoofddocent Otto Boele loodst de luisteraar ook in deze versie door acht beruchte teksten.

Wie schrijft het beste Afrikaanse dierenverhaal? Het platform Stemmen van Afrika organiseert de komende weken een schrijfwedstrijd, naar een idee van hoogleraar Maarten Mous en universitair hoofddocent Jenneke van der Wal.

De Amerikaanse interesse in Groenland zet de trans-Atlantische verhoudingen onder druk. In EenVandaag en Nieuwsuur schetst hoogleraar War Studies Frans Osinga hoe Europese veiligheid, NAVO-afspraken en de relatie met de VS steeds nauwer met elkaar verstrengeld raken.

Met de wandelreeks Leidse Wereldwandelingen ontdek je de vele talen, culturen en historische voetstappen die in de Sleutelstad hun sporen hebben nagelaten. Nieuw binnen deze reeks is de audiotour Sporen van het Midden-Oosten in Leiden. Deze gratis tour neemt bezoekers mee langs bijzondere plekken in…

Hoe verhuis je 3000 kwetsbare kleitabletten van duizenden jaren oud? Voor die uitdaging stonden medewerkers van het Nederlands Instituut voor het Nabije Oosten (NINO). Na jarenlange voorbereiding is de De Liagre Böhl-collectie met loopkarren naar haar nieuwe onderkomen verplaatst.

Sinds zijn kritiek op de oorlog in Oekraïne is de Russische schrijver en cardioloog Maxim Osipov Rusland ontvlucht. In september begint hij als gastschrijver aan de Universiteit Leiden en zal hij lesgeven over Russische literatuur.

Samen met studenten en buurtbewoners deden historici Ariadne Schmidt en Alicia Schrikker onderzoek naar de Leidse Transvaalwijk. Donderdag 20 oktober presenteren ze de resultaten op een speciaal georganiseerd minifestival in de wijk.

Wie is de echte maker als een musicus AI gebruikt? Dat onderzocht Adam Lukawski die ook componist is. Tijdens een fascinerende première in de Haagse cultuurtempel Amare liet hij horen hoe dat klinkt.

Nu het steeds eenvoudiger wordt om teksten te digitaliseren, lijkt het haast vanzelfsprekend om dat met alles wat ooit geschreven is te doen. Universitair docent Verena Meyer vindt dat te makkelijk gedacht. ‘We moeten ons verdiepen in de politieke en culturele effecten van digitalisering.’

Aafje de Roest heeft van haar hobby haar werk gemaakt. Van een tiener die graag naar hiphop luisterde, werd ze een promovenda die onderzoekt hoe jongeren hun culturele identiteit vormen aan de hand van Nederlandstalige hiphop.

Het was een opmerkelijke trend in het 19e-eeuwse Londen: bourgeois bohemiens uit de middenklasse die verliefd werden op het anarchisme en de daarbij horende moordenaars. Universitair docent Michael Newton ontvangt een NIAS-subsidie om het leven van drie van deze families te reconstrueren.

Veel leden van de P’urhepecha-gemeenschap in Chicago wisten niet eens dat ze op een steenworp afstand van hun eigen historische erfgoed woonden. Onderzoeker Kate Bellamy organiseerde een meeting om ze kennis te laten maken met honderden jaren oude boeken.

Net als gesproken talen ontwikkelen gebarentalen zich organisch en hebben niet altijd dezelfde oorsprong. Dit levert verschillende manieren van communicatie en annotatie op. Manolis Fragkiadakis schreef er zijn promotieonderzoek over.

Honderden jaren lang leerden kinderen in het Oude Egypte lezen met de Beroepensatire: een tekst waarin een vader aan de hand van verschillende beroepen advies geeft aan zijn zoon. Promovenda Judith Jurjens zocht uit hoe dit er in de praktijk aan toeging.

Per 1 juli is Gijsbert Rutten benoemd tot hoogleraar Nederlandse Taalkunde. In deze positie zal hij zich bezighouden met taalverandering en taalvariatie, in het bijzonder historische sociolinguïstiek.

Call for Workshop Contributions

Welke ontwikkelingen gingen vooraf aan het moderne Standaardnederlands? Promovenda Iris Van de Voorde deed onderzoek naar ‘pluricentriciteit’, ofwel het idee dat taalnormen op meerdere plekken ontstaan en zich van daaruit verspreiden. Promotie op 19 april.

Een samenwerking tussen taalkundigen, geografen en antropologen moet duidelijk maken hoe talen zich gedurende duizenden jaren hebben verspreid door Zuid-Amerika. Universitair hoofddocent Rik van Gijn is verantwoordelijk voor de taalkundige kant van dit NWO-project.

Officieel hebben de Schengenlanden de grenscontroles afgeschaft, maar eigenlijk zijn ze er nog. Maartje van der Woude schreef een boek over deze verkapte grenscontroles: ‘Het gevaar is dat Schengen gaat bestaan uit heel veel grenzen, die alleen niet zichtbaar zijn.’

Decennialang bloeide in Oost-Afrika de handel in pockets die voorschreven hoe je een goede moslim kunt zijn, maar de laatste jaren neemt het aantal circulerende boeken af. Universitair docent Annachiara Raia ontvangt een Impact Explorer-beurs om deze traditie in samenwerking met impactpartners Thomas…

Stel, nieuwe AI-technologie slaagt erin om menselijke emoties foutloos te lezen. Wat doet dat met ons als mens? Met die vraag houdt promovenda Alexandra Prégent zich bezig.

Hoogleraar Remco Breuker speelt de hoofdrol in de nieuwe documentaire ‘Big in Korea’. Drie zondagavonden is te zien hoe hij door Zuid-Korea trekt. Hoe heeft het land zich de afgelopen decennia ontwikkeld? En wat is het effect van de mislukte staatsgreep van afgelopen december?

Hoe klinkt het als je zelf woorden maakt in het Chichewa? Kun je hiërogliefen ontcijferen na één workshop? Tijdens de eerste editie van de Avond van de Talen in het gloednieuwe Herta Mohrgebouw kregen bezoekers antwoord op deze en nog veel meer vragen. Met een uitverkocht programma, een bruisende sfeer…

De Amerikaanse militaire interventie in Venezuela is volgens hoogleraar War Studies Frans Osinga juridisch niet te rechtvaardigen en ideologisch gedreven. In verschillende Nederlandse media duidde hij de operatie, de motieven en de gevolgen.

Lezing

2-day Workshop

Alumni-activiteit, Lezing

Weekly Workshop

Lezing

In een volle Stadsgehoorzaal hield filosoof en Eerste Kamerlid Daan Roovers de 54e Huizingalezing. Het werd een warm pleidooi voor een politiek waarin niet alleen gewonnen, maar ook gepraat en gespeeld wordt.

De impact van oorlog reikt verder dan verwoeste gebouwen en verscheurde families. In het tweetalige Oekraïne is de aanhoudende oorlog met Rusland een belangrijke drijfveer om steeds meer de Russische taal achterwege te laten. Wat betekent dit voor de positie van het Russisch in Oekraïne?